در عدالت خود اشکال دارم

ویژگى هاى اخلاقى

صاحب ریاض(رحمه الله) از نظر سجایاى اخلاقى و فضائل معنوى، یگانه زمان خویش و انسانى کامل بود. صاحب مرآت الاحوال در مورد ویژگى هاى اخلاقى وى چنین مى گوید:

«وى عالمى است کم نظیر، و فضایل و محامدش عالمگیر و از بزرگان فضلاى دوران، و عمده علماى این خاندان، و متخلّق به اخلاق حمیده مصطفوى، و متأدب به آداب مرضیه، مرتضوى است. ماه ها و سال هاى بسیار باید بیاید تا مثل او عالمى به وجود آید.»^([9])

مهم ترین ویژگى صاحب ریاض(رحمه الله)احتیاط در حق الناس بود. ایشان در رعایت حقوق مردم بسیار دقت نظر به خرج مى داد و در این مورد سفارش هاى اکید مى کرد.^([10]) مامقانى در مورد شدّت و ورع و احتیاط صاحب ریاض(رحمه الله) نقل مى کند:

«وى روزى از رفتن به نماز جماعت خوددارى کرد. نمازگزاران نزد وى آمدند و علت ترک نماز جماعت را از ایشان جویا شدند. ایشان در جواب گفت: من امروز در عدالت خود اشکال دارم. از این رو، نمى توانم امام جماعت شما باشم. آن ها از علت اشکال ایشان نسبت به عدالت خود پرسیدند. وى گفت: دختر مولایم، وحید (همسر صاحب ریاض(رحمه الله)) حرف هایى به من زد که من کنترل خود را از دست دادم و به او گفتم: هر چه به من گفتى، به خودت برگردت. به همین جهت، من در عدالت خود اشکال مى کنم. از این رو، نمى توانم امام جماعت شما باشم. صاحب ریاض(رحمه الله) امامت جماعت را ترک گفت و دیگر نماز را با جماعت اقـامه نـکرده تا این که همسرش از او راضى شد و او را حلال نمود.^([11])

دشمنان او هم به تقوا و ورع ایشان اعتراف داشتند. میرزا احمد نیشابورى با این که با صاحب ریاض(رحمه الله) عناد بسیار داشت و افکار او را صحیح نمى پنداشت، ولى در کتاب رجالش درباره سید على صاحب ریاض مى نویسد:

«على بن محمّد على پسر ابو المعالى حسنى حسینى طباطبایى، محل تولد کربلا، استاد فقه و اصول و مجتهدى است خالص، احتیاط در امور را مراعات مى کند.»^([12])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه