پرسش و پاسخ: ابزار و لوازم فتنه در قرآن

پرسش:

در قرآن مجيد چه ابزار و لوازمي براي فتنه معرفي شده است؟

پاسخ:

در بخش نخست پاسخ به اين سؤال به يازده مورد از ابزارها و لوازم آزمايش انسان در قرآن مجيد اشاره شد که عبارتند از: 1- تعداد مأموران دوزخ 2- کشتن پسران و زنده نگاه داشتن دختران توسط فرعونيان 3و 4 - اموال و فرزندان 5- ناقه صالح 6- مجسمه گوساله 7- نعمت‌های الهی 8- فقر و غنای يکديگر 9- نعمت 10- درخت زقوم 11- نهرآب.

اينک در بخش پاياني دنباله مطلب را پي مي گيريم.

12- زينت زمين (همه موجودات)

«إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَي الارْضِ زِينَةً لَهَا لِنَبْلُوَهُمْ ؛ ما آنچه را روي زمين است زينت آن قرار داديم تا آنها را بيازماييم.» (کهف ۷)

13- ذبح فرزند

«إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبِين ؛ اين مسلماً امتحان آشکار است.» (صافات ۱۰۶)

14- دستورات الهی

«وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلاتُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا إِنَّهُمْ مُغْرَقُون ؛ ما به نوح وحي كرديم كه كشتي را در حضور ما بساز ... (آري) در اين ماجرا (براي صاحبان عقل و انديشه) آيات و نشانه هايي است و ما مسلماً همگان را آزمايش مي كنيم.» (هود ۳۷)

15- شر و خير

«وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَة ؛ و ما شما را با بدي ها و خوبي ها آزمايش مي کنيم.» (انبياء ۳۵)

در حديثي از امام علي(ع) مي خوانيم که امام بيمار شده بود. جمعي از برادران(ياران) به عيادتش آمدند. عرض کردند: کيف نجدک يا اميرالمومنين؟ قال: بالشر؛ حالتان چطور است اي اميرمومنان؟ فرمود: شرّ است. گفتند اين سخن شايسته مثل شما نيست. قالو ما هذا کلام مثلک. امام فرمود: ان الله تعالي يقول: و نبلوکم بالشر و الخير فتنه. فالخير: الصحه و الشّرُ: المرض و الفقر. (تفسير نمونه، ج۱۳، ص۴۰۵)

16- خلقت خدا

«وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالارْضَ فِي سِتَّةِ اَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَي الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ ؛ او كسي است كه آسمان ها و زمين را در شش روز [شش دوران] آفريد و عرش (حكومت) او، بر آب قرار داشت (به خاطر اين آفريد) تا شما را بيازمايد.» (هود ۷)

17- عهد و پيمان

«وَاَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ... يَبْلُوكُمُ اللَّهُ بِهِ ... ؛ خدا مي خواهد شما را با اين وسيله آزمايش كند.» (نحل ۹۲-۹۱)

18- تنگی روزی

«وَاَمَّا إِذَا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَه ؛ و امّا هنگامي که براي امتحان روزيش را براي او تنگ مي گيرد.» (فجر ۱۶)

19- گرسنگی، ترس، نقص در اموال و انفس و ثمرات

«وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الامْوَالِ وَالانْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِين ؛ قطعاً همه شما را با چيزي از ترس، گرسنگي، و كاهش در مال ها و جان ها و ميوه ها، آزمايش مي كنيم.» (بقره ۱۵۵)

روزنامه كيهان، شماره 21162 به تاريخ 29/6/94، صفحه 6 (معارف)