قاضی

قاضی، رتبه قضایی، مصونیت قضائی، مأمورین قضایی، خدمات قضایی

نویسنده : خسرو بهمن یار

مأمورین قضایی، یا قضات، خدمت‌گزارانی هستند که از طرف دولت یا جامعه به اجراء حق و عدالت می‌پردازند آنها پس از طی مدارج علمی لازم و با داشتن شرایط معنوی کافی، با رتبه قضایی خاص به عنوان قاضی از سوی قوه قضائیه به صورت رسمی در سازمان قضایی کشور وارد شده و مسئولیت خطیر قضاوت را بر عهده می‌گیرند و یا با اخذ مأموریت از سوی قوه قضائیه به خدمات ستادی، اداری و شبه‌قضایی می‌پردازند.

اقسام مأمورین قضائی

به طور کلی مأمورین قضایی بر دو قسمند:

دسته‌ای صاحب اختیار حکومت، متصدی و حاکم دادگاه و عهده‌دار منصب قضاء به معنی خاص آن هستند، که آنان را حاکم دادگاه یا حاکم شرع می‌نامند.

دسته‌ای نیز که مأموریت عدالت‌خواهی و حفاظت از قانون و انجام بعضی از خدمات عمومی در تسهیل امر قضاء را بر عهده دارند و به گردش کار دادگستری کمک می‌نمایند، قضات غیر حاکم نامیده می‌شوند که قضات دادسرا از همین دسته شکل ‌گرفته وظایف مهم و فوری را عهده‌دار می‌شوند.

شرایط ورود به خدمات قضایی

1.تابعیت اصلی ایران و انجام خدمت نظام.

2.دانش قضایی لازم.

3.تقوای کافی (ایمان،عدالت،حلال‌زاده ،تعهد عملی نسبت به موازین اسلامی و وفاداری به نظام جمهوری اسلامی)

4.قدرت و توانایی خدمت.

اشتغال بانوان

رئیس قوه قضائیه می‌تواند بانوانی را که حائز شرایط هستند با پایه قضایی، جهت تصدی پست‌هائی از قبیل مشاور دیوان عدالت اداری، دادگاه‌های مدنی خاص و نیز به عنوان قاضی تحقیق در دفاتر مطالعات حقوقی و تدوین قوانین دادگستری و اداره حقوقی و سایر ادارات که دارای پُست قضایی هستند، استخدام کند.

مصونیت قضائی قضات

منظور از مصونیت قضایی قضات آن است که غیر از دادگاه انتظامی قضات، هیچ شخصیت حقوقی یا حقیقی نمی‌تواند آن ها را مورد پیگرد قانونی قرار دهد. اگر چه هدف مصونیت دادرسان تأمین استقلال آنان است اما این مصونیت نباید به اندازه‌ای توسعه داده شود که آنان را کاملاً آزاد گذاشته و موجب سوء استفاده دادرسان ناشایست گردد. قضات متخلف با توجه به نوع تخلفی که انجام می‌دهند، توسط دادگاه عالی انتظامی به محکومیت‌های مختلف ذیل محکوم می‌شوند:

1-اخطار کتبی بدون درج در برگ خدمت.

2-توبیخ کتبی با درج در برگ خدمت.

3-کسر حقوق ماهیانه تا یک ثلث به مدت یک تا شش ماه.

4- انفصال موقت از یک ماه تا یک سال.

5-تنزیل پایه، یک درجه یا زیادتر.

6-انفصال دائم از خدمت قضایی.

7- انفصال از خدمات دولتی.