دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نسبیت گرایی توصیفی

یکی از مهمترین مباحث فلسفه اخلاق که پیامدهای عملی فوق العاده مهمی برای افراد و جوامع دارد، این است که آیا احکام و ارزشهای اخلاقی مطلقند یا نسبی.
نسبیت گرایی توصیفی
نسبیت گرایی توصیفی
نویسنده: حسین راضی

یکی از مهمترین مباحث فلسفه اخلاق که پیامدهای عملی فوق العاده مهمی برای افراد و جوامع دارد، این است که آیا احکام و ارزشهای اخلاقی مطلقند یا نسبی. به عبارت دیگر، آیا ارزشها، احکام و اصول اخلاقی، محصول عوامل اجتماعی، روانشناختی، فرهنگی و امثال آن هستند که با تفاوت و دگرگونی آن عوامل، آنها نیز متفاوت و دگرگون شوند؟ یا آنکه ارزشهای اخلاقی اموری ثابت و همیشگی بوده و تغییرات و مقتضیات زمانی و مکانی هیچ تاثیری در آنها ندارد؟ دلایل نسبیت گرایان اخلاقی چیست؟ خطای آنها در کجاست؟ از چه طریقی می توان مطلق بودن اصول و ارزشهای اخلاقی را اثبات کرد؟ و آیا همه احکام و ارزشهای اخلاقی مطلق اند و ثابت یا آنکه ارزشهای نسبی و متغیر نیز وجود دارد؟ ‌

به طور کلی می توان مهمترین انواع نسبیت گرایی اخلاقی را بدین شرح بیان کرد: نسبیت گرایی توصیفی، نسبیت گرایی فرا اخلاقی و نسبیت گرایی هنجاری.‌

نسبیت گرایی توصیفی:

تنوع اخلاقی ملل و جوامع گوناگون، پیوسته اذهان و افکار فیلسوفان را به خود مشغول داشته است. از زمان یونان باستان دائماً در اطراف این موضوع و لوازم آن بحث های فراوانی صورت گرفته است. برخورد یونانیان، با ملل و جوامع دیگر و آشنایی با اندیشه ها و ارزشهای اخلاقی آنان موجب شد که برخی از فیلسوفان آن عصر مانند پروتاگوراس انسان را میزان همه چیز دانسته و «زشت و زیبا» و «عدل و ظلم» را مبتنی بر آداب و رسوم انسانها بدانند. در قرن بیستم با گسترش روابط اجتماعی و بین المللی و توسعه دانشهای جامعه شناسی و مردم شناسی، شواهد روشنتر و جدی تری از تفاوت ارزشهای اخلاقی گروهها و جوامع مختلف به دست آمد. اسکیموها افراد سالخورده را در برف ها رها می کنند تا از گرسنگی جان دهند. برخی از قبایل دزدی را از لحاظ اخلاقی مجاز می شمارند. مردم یکی از قبایل جزایر مالانزی دوستی و همکاری با دیگران را زشت می دانند و ... این در حالی است که همه این کارها در جامعه ما از لحاظ اخلاقی محکوم و مذمومند. حتی وقتی رفتارهای اخلاقی یک جامعه را در طول زمان مطالعه می کنیم به وضوح اختلاف ارزشهای اخلاقی آنان را می بینیم. تا چند دهه پیش در برخی از کشورهای غربی اگر کسی با پیراهن آستین کوتاه در انظار عمومی ظاهر می شد، پلیس با او برخورد می کرد و این رفتار را خلاف اخلاق و امری زشت می شمردند. اما امروزه معیار ارزشی همان جامعه عوض شده و شخص می تواند به هر گونه ای که دوست داشته باشد در انظار ظاهر شود و هیچ کس عمل او را خلاف اخلاق نمی داند. بنابراین دانسته می شود که ارزشهای اخلاقی، علاوه بر اینکه نسبت به جوامع، گروه ها و افراد مختلف اند، در یک جامعه نیز نسبت به زمانهای مختلف، متفاوت و نسبی هستند. مدعای نسبیت گرایی توصیفی صرفا این نیست که «احکام اخلاقی افراد و جوامع مختلف، متفاوتند» بلکه مدعی است که احکام اخلاقی اصلی (و نه فقط فرعی) آنها متفاوت و حتی متعارضند. به عبارت دیگر مدعای نسبیت گرایی توصیفی آن است که ارزشها و اصول اخلاقی افراد به نحوی بنیادین با یکدیگر تعارض دارند.‌

مقاله

نویسنده حسین راضی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

هر چه کنی، به خود کنی

هر چه کنی، به خود کنی

انسان موجودی شگفت انگیز است؛ زیرا همیشه در حال تحول و شدن است و تا زمانی که در دنیا است و حتی پس از آن در عالم برزخ می‌تواند از این تغییرات مثبت و منفی سود برد؛ زیرا شاکله هر کسی را اعمال و افکار او می‌سازد؛ چنانکه اعمال و افکار او را شخصیت او می‌سازد.
ویژگی های مسلمانی از نظر قرآن

ویژگی های مسلمانی از نظر قرآن

اسلام نام یکی از آیین‌های توحیدی است که در منطقه خاورمیانه ظهور کرده است.
نکاتی که باید درباره جرایم رایانه ای بدانیم!

نکاتی که باید درباره جرایم رایانه ای بدانیم!

تقریباً همگی ما بخشی از تعاملات روزمره خود را در فضای مجازی سپری می‌کنیم و امروزه میزان اعتماد ما به فضای مجازی به حدی افزایش یافته است که تقریباً بدون نگرانی از بسیاری از سایت‌های اینترنتی خرید می‏کنیم
نکاتی که باید درباره استرداد جهیزیه پس از طلاق بدانید!

نکاتی که باید درباره استرداد جهیزیه پس از طلاق بدانید!

موضوع جهیزیه در خانواده‌های ایرانی، موضوع عجیبی است! از یک ‌سو در قانون هیچ اشاره‌ای به آن نشده است و حتی طبق قانون ایران، مرد به ‌عنوان رئیس خانواده وظیفه تهیه منزل و وسایل زندگی در حد و شأن همسر را به عهده دارد ولی از سمت دیگر بر اساس عرف فرهنگی و اجتماعی در کشور ما، خانواده زوجه عمدتاً بخشی (یا حتی تمام) وسایل ضروری (و بعضاً غیرضروری) برای زندگی مشترک دخترشان را فراهم می‌کنند.
نکاتی که باید در مورد «شروط ضمن عقد قابل ذکر در عقدنامه» بدانید!

نکاتی که باید در مورد «شروط ضمن عقد قابل ذکر در عقدنامه» بدانید!

ما در این مطلب قصد داریم به شما کمک کنیم: اولاً با شروط ضمن عقدی که تقریباً در تمامی عقدنامه‌ها وجود دارد آشنا شوید؛ ثانیاً بدانید چه شروط دیگری را می‌توانید به عقدنامه‌ها اضافه کنید تا کاستی‌های قانون را در زندگی خانوادگی‌تان، خودتان مرتفع کنید
Powered by TayaCMS