حقوق و مسئولیت های انسان

در زندگی روزمره شاید بارها با کلمات صغیر، بالغ و رشید برخورد کرده ایم اما شاید ندانیم که هریک از این کلمات از نظر حقوقی چه معنا و مفهومی و چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند و شاید ندانیم انسان در هریک از مراحل فوق از نظر قانونی وظایف و تکالیف و مسئولیت‌های خاص همان دوران را دارد و لهذا آشنایی با این اصطلاحات برای ورود به جامعه ضروری به نظر می‌رسد.

تعریف صغیر

صغیر وضعیت کسی است که از نظر سن به رشد جسمی و فکری لازم برای زندگی اجتماعی نرسیده باشد و به عبارت دیگر صغیر کسی است که بالغ و رشید نشده است، اما صغیر در این مرحله دو دوره را پشت سر می‌گذارد؛ دوره‌ای که می‌تواند خوب و بد و زشت و زیبا را تا حدودی تشخیص دهد و دوره‌ای که نمی‌تواند چنین تشخیصی داشته باشد. به صغیری که به هیچ وجه قوه درک و فهم نداشته باشد صغیر غیرممیز می‌گویند که اعمال حس صغیری مانند مجنون (دیوانه) باطل است، زیرا نمی‌تواند مصلحت خود را در کلیه امور رعایت کند. اما صغیر ممیز می‌تواند تا حدودی مصالح خود را تشخیص دهد که چنین صغیری می‌تواند هبه، صلح (چون برایش هیچگونه تعهدی ایجاد نمی کند) قبول کند اما از انجام معامله ممنوع است، زیرا قادر نیست به تنهایی اموال خود را اداره کند.

در پاره‌ای از کشورها برای تشخیص صغیر ممیز از غیرممیز اماره و نشانه سن را قرار داده‌اند. اما در کشور ما تشخیص صغیر ممیز از غیرممیز با قاضی دادگاه می‌باشد. صغار اعم از ممیز و غیرممیز تحت ولایت پدر و جد پدری خود می‌باشند و به موجب ماده 1207 قانون مدنی از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع می‌باشند.

به موجب ماده 1207 قانون مدنی اشخاص ذیل محجور و از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع می‌باشند. 1- صغار 2- اشخاص غیررشید 3- مجانین. همچنین طبق ماده 49 قانون مجازات اسلامی «اطفال در صورت ارتکاب جرم مبرا از مسئولیت کیفری هستند و تربیت آنان با نظر دادگاه به عهده سرپرست اطفال و عندالاقتضا کانون اصلاح و تربیت اطفال می‌باشد.