فقه و علوم عقلی

فقه و علوم عقلی

27 آبان 1386, 0:0

اگر علوم عقلى گاه مرتبط به مقام شناخت و معرفت انسان، شناخت‌شناسی، گاه مربوط به منطق شناخت و عرضه معرفت، منطق و گاه مربوط به اصول جهان‌بینی، جهان‌بینى فلسفى و دینى و گاه مربوط به حقایق هستى در تمامى مراتب تشکیل وجود، فلسفه وجود و گاه مربوط به تبیین دینى از واقعیات مقدس وجودات کلام...

فقه و علوم عقلی سمانه فردمنش اگر علوم عقلى گاه مرتبط به مقام شناخت و معرفت انسان، شناخت‌شناسی، گاه مربوط به منطق شناخت و عرضه معرفت، منطق و گاه مربوط به اصول جهان‌بینی، جهان‌بینى فلسفى و دینى و گاه مربوط به حقایق هستى در تمامى مراتب تشکیل وجود، فلسفه وجود و گاه مربوط به تبیین دینى از واقعیات مقدس وجودات کلام و بالاخره گاه مربوط به تبیین عددى و انتزاعى حقایق هستى - ریاضیات - است پس باید ارتباط هریک را با فقه دینى به نحو مستقل مورد بررسى قرار داد زیرا که هویت علمى هریک از علوم محض فوق ارتباط خاصى را اقتضا مى‌کند ولو در نگاه کلان نیز مى‌توان به نوعى از نحوه ارتباط کلى آن علوم با فقه دینى سخن گفت. 1. اتمام اصول و قواعد معرفت‌شناسى و منطق یافت نظریه درست و صحیح به هنگام استنباط قواعد و کلام فقهى به نحو موضوعى دخالت مستقیم و یا حداقل به صورت غیر مستقیم نقش دارند چرا که همان طورى که بدون پذیرش محال بودن دور، نمى‌توان بسیارى از نظرات فقهى را همانند عدم جواز تقلید را در خود تقلید را تثبیت کرد، نیز بدون پذیرش و رعایت جهات قضایا نیز نمى‌توان اخبار معارض را تنقیح نمود. 2. اگر هدف فقه دینی، تبیین احکام دینى است و اگر قواعد حکمت حکم دینى به دینى بودن آن است پس بدون باور بر مبانى کلامى و فلسفى اساس دین، فقیه نه تنها نمى‌تواند به استنباط فقهى دست یازد بلکه برفرض توانایى نیز کوچکترین ارزش و فایده‌اى براى خود و دیگران ندارد: از این جهت: الف) دیدگاه الهى فقیه دینى شرط لازم از براى تفقه دینى اوست و چون قوام این دیدگاه الهى به پذیرش اصول و قواعد فلسفى و کلامى و فلسفه دینى و کلام دینى است پس باور بر آن اصول لازم و ضرورى است. ب) آن باورها ولو به نحو ارتکازى باشد و صرفا به نحو اجمالى دانسته شوند درفقاهت دینى فقیه و در استنباط حکم دینى نقش موثر دارند بنابراین لزومى بر شناخت و باور تفصیلى بر آن اصول و قواعد کلامى و فقهى نیست چرا که فقیه دینى مى‌تواند بدون توجه به بیانات تفصیلى آن اصول و صرفا با اصل موضوع تلقى کردن آن اصول کلامى و فلسفى به استنباط فقهى بپردازند بنابراین فقاهت دینى و به طور کلى فقه دینى متقدم برکلام و فلسفه دینى است تا آن فقه و فقاهت بتواند تبیین شده و یا کارا باشد ولو مخاطب آن اصول و قواعد کلامى و فلسفى در بینش‌هاى مقدماتى موثر در فقه نقش دارند ولى گاه خود آن اصول و قواعد به عنوان صغرى و یا کبرى استنباطات فقهى قرار مى‌گیرند و در نتیجه دریافت نتایج فقه دینى نقش مستقیم دارند در آن هنگام است که معرفت تفصیلى آن اصول و قواعد ضرورى است تا مبادا بدون شناخت از زوایاى آن اصول و قواعد در تبیین حکم دینى انحراف و یا اشتباهى صورت پذیرد. ‌3 . ریاضیات به عنوان یک علم انتزاعی،‌ تنها نقش موضوع‌شناسى در فقه دینى دارد که در طول تاریخ فقه دینى نیز در ابواب گوناگون فقه،‌ حضور چشمگیرى داشته است چنان که در باب ارث، باب وصایا، باب طهارت، باب دیه قواعد ریاضى سخت مورد استفاده واقع شده است.

روزنامه رسالت

جدیدترین ها در این موضوع

سوآپ Swap

سوآپ در لغت به‌معنای معامله پایاپاى (ارز)، معاوضه، عوض کردن، مبادله کردن، بیرون کردن، جانشین کردن و اخراج کردن آمده و در اصطلاح، توافقی بین دو شرکت برای معاوضه جریان نقدی در آینده (با دو نوع پرداخت متفاوت از بدهی یا دارایی) است. قرارداد فوق تاریخ پرداخت و چگونگی محاسبه جریانات نقدی را که باید پرداخت شود مشخص می‌کند. معمولا محاسبه جریانات نقدی شامل ارزش‌های آتی یک یا چند متغیر بازار است. اولین قراردادهای سوآپ در اوایل دهه 1980 منعقد شدند. از آن زمان تاکنون بازار سوآپ رشد چشم‌گیری داشته است. در حال حاضر اکثر قراردادهای مشتقّات خارج از بورس به‌صورت سوآپ انجام می‌شود. 27 خرداد 1397, 0:43

ابزار مشتقه Derivative Tool

در برخی از قرارداها دارنده قرارداد، مجبور است یا این حق را دارد که یک دارایی مالی را در زمانی در آینده بخرد یا بفروشد. به‌جهت اینکه قیمت این‌گونه قرارداها از قیمت آن دارایی مالی مشتق می‌شود. از این‌رو این قرارداها را اوراق مشتقه می‌نامند. 27 خرداد 1397, 0:30

بیمه Insurance

یمه در زبان فرانسه Assurance، در انگلیسی Insurance و در زبان هندی و اردو "بیما" نامیده می‌شود. بنا به‌اعتقاد برخی، واژه بیمه از کلمه هندی بیما گرفته شده و به‌اعتقاد برخی دیگر، ریشه در زبان فارسی دارد و اصل آن همان "بیم" است؛ زیرا عامل اساسی انعقاد عقد بیمه، ترس و گریز از خطر است و به‌سبب همین ترس و به‌منظور حصول تامین، عقد بیمه وقوع می‌یابد 27 خرداد 1397, 0:11

ریسک Risk

ریسک، نوعی عدم اطمینان به آینده است که قابلیت محاسبه را داشته باشد. اگر نتوان میزان عدم اطمینان به آینده را محاسبه کرد، ریسک نیست؛ بلکه فقط عدم اطمینان است؛ به‌همین جهت به‌دلیل محاسبه مقداری عدم اطمینان در قالب ریسک می‌توان آن‌را مدیریت و کنترل کرد. ریسک در زبان چینیان نیز با دو علامت تعریف می‌شود که اولی به‌معنی خطر و دومی به مفهوم فرصت است 27 خرداد 1397, 0:8

مهندسی مالی Financial Engineering

مهندسی مالی شامل طراحی، توسعه، استقرار ابزارها و فرایند مالی و همچنین طراحی مجدد راه‌حل‌های خلاقانه برای مسائل موجود در مالی است. به‌عبارت دیگر مهندسی مالی عبارت از به‌کارگیری ابزارهای مالی برای‌ ساختاربندی مجدد پرتفوی (سبد سهام) مالی و تبدیل‌ آن به پرتفویی با خصوصیات مطلوب‌تر است. عجین شدن زندگی انسان با مسائل و پیچیدگی بازار و نهادهای پولی و مالی، نیاز جدی و مبرمی به دانشی خاص برای رفع‌ این نیازها به‌وجود آورده است. 27 خرداد 1397, 0:2