معيارخوبی و بدی در عرصه اخلاق خانوادگی

چه بسيار زنان و مرداني كه بيرون از محيط خانه بشاش، اهل انصاف و مدارا، خوش گفتار و خوش‌رفتار، اما در محيط خانه نسبت به اعضاي خانواده هميشه عبوس، طلبكار، بدرفتار و بد گفتارند. خداوند متعال مي‌فرمايد: با زنان در خانواده به انصاف و خوشي رفتار كنيد. پس اگر دلپسند شما نباشند، (اظهار كراهت نكنيد) چه بسيار چيزهايي كه ناپسند شماست و حال آنكه خداوند در آن خير بسياري قرار داده است. در باب اخلاق خانوادگي و جايگاه مكارم اخلاقي در خانواده روايات زيادي از معصومين (ع) نقل شده كه از آن جمله بيان حضرت رسول اكرم (ص) در توصيف رفتار با خانواده است كه فرمودند: همانا بهترين شما كسي است كه با خانواده‌اش رفتار بهتري داشته باشد و من بهترين شما نسبت به خانواده‌ام هستم. اميرمومنان علي (ع) نيز در اهميت اين امر مي‌فرمايند: اهل و عيالت را به كسب مكارم و فضايل اخلاقي امر نما!يكي از محورها و بنيان‌هاي اساسي در «فرايند تربيت مهدوي»، «اخلاق‌گرايي» است و يكي از مهم‌ترين و خطيرترين عرصه‌ها در حوزه «اخلاق‌گرايي»، رعايت «اخلاق خانوادگي» است.

تعريف «اخلاق خانوادگی»

«اخلاق خانوادگي» به معناي شناخت حقوق اعضاي خانواده و رعايت كردن اين حقوق است. «اخلاق خانوادگي» به معناي همكاري و همياري براي ايجاد كانوني سرشار از ادب و اخلاق اسلامي‌و دستيابي به خانواده‌اي الهي و مهدوي است. در محضر پيامبر از عبادت‌هاي زني بسيار تعريف كردند كه روزها را روزه مي‌گيرد و شب ها را به قيام و شب زنده‌داري مي‌گذراند. در انتها گفتند: «البته او بداخلاق است و اطرافيان و همسايگانش را با زبانش مي‌آزارد»، پيامبر(ص) بي‌درنگ فرمودند: هيچ خوبي و خيري در او نيست، او اهل آتش است. «اخلاق خانوادگي» در «فرايند تربيت مهدوي» به معناي تكاپو براي تشكيل خانواده‌اي با اهداف آرماني مهدوي است كه بر مبناي رعايت حقوق تمام اعضاي خانواده و شكوفاسازي تمام استعدادهاي ايشان استوار گشته باشد. محبوب‌ترين كانون در نزد خداوند، كانون خانواده است و استواري بنيان‌هاي اين كانون وابسته به رعايت «اخلاق خانوادگي» است.

معيار خير و خوبی

ميزان خوبي يا بدي هر فرد در عرصه «اخلاق خانوادگي» و در چگونگي گفتار و رفتار او با خانواده‌اش محك مي‌خورد؛ چنانچه پيامبر (ص) معيار سنجش خوبي هر فرد را خوش‌اخلاقي و خوش‌رفتاري او با خانواده‌اش معرفي فرموده‌اند: آگاه باشيد بهترين شما كسي است كه نسبت به خانواده‌اش اخلاق بهتري داشته باشد. اگر مي‌خواهيد بدانيد هر انساني تا چه حد خوب و شايسته است به منش او با خانواده‌اش بنگريد و اخلاق خانوادگي او را محك بزنيد. چه بسيار زنان و مرداني كه بيرون از محيط خانه بشاش، اهل انصاف و مدارا، خوش گفتار و خوش رفتار، اما در محيط خانه نسبت به اعضاي خانواده هميشه عبوس، طلبكار، بدرفتار و بد گفتارند. شبي 30 زن خدمت پيامبر(ص) آمدند كه جملگي از همسرانشان شكايت داشتند. پيامبر(ص) فرمودند: «اينان مردان خوبي نيستند». در باب اخلاق خانوادگي و جايگاه مكارم اخلاقي در خانواده روايات زيادي از معصومين (عليهم السلام) نقل شده كه از آن جمله بيان حضرت رسول اكرم (ص) در توصيف رفتار با خانواده است كه فرمودند: همانا بهترين شما كسي است كه با خانواده‌اش رفتار بهتري داشته باشد و من بهترين شما نسبت به خانواده‌ام هستم. بداخلاقي در خانه و خانواده نه‌تنها نشانه شايستگي و اقتدار نيست، بلكه نشانه‌اي از حقارت و خباثت و خودخواهي آدمي ‌است كه او را از دايره خير و خوبي به‌طور مطلق خارج مي‌گرداند. بداخلاقي در محيط خانه، زندگاني را در كام ديگر اعضاي خانواده تلخ و ناگوار مي‌گرداند، باعث دوري و فرار اهل خانه از محيط گرم خانواده مي‌گرددو راه موفقيت‌هاي مادي و معنوي خانواده را مسدود مي‌كند.