چرایی عدم تصریح امامت علی(ع) در قرآن

پرسش: اگر امامت رکنی از ارکان اسلام است، پس چرا حتی یک آیه در قرآن کریم به امامت علی(ع) و فرزندان آن حضرت تصریح نکرده است؟

پاسخ: بدون تردید براساس عقل سلیم و فطرت پاک انسانی و روایات معتبری که در دست داریم، امامت رکنی از ارکان اسلام است و اسلام بدون امامت پایدار نخواهد ماند. اما نکته اساسی در اینجا این است که لازمه رکنیت امامت برای اسلام این نیست که باید تمام جزئیات امامت به روشنی و صراحت در قرآن کریم ذکر شده باشد، و اگر جزئیات امامت صراحتاً در قرآن ذکر نشده باشد، دلیل بر این خواهد بود که امامت رکنی از ارکان اسلام نیست!به عنوان نمونه و براساس روایات ارزشمندی که از پیامبر اسلام(ص) به دست ما رسیده است، نماز ستون خیمه دین و یکی از ارکان مهم دین اسلام شمرده شده است، و نیز حج و زکات که جایگاه والایی در نظام ارزشی اسلام دارند، اما در عین حال جزئیات این ارکان مهم دین اسلام در قرآن صراحتاً بیان نشده است، در کجای قرآن از تعداد رکعات نماز، یا از رکوع و سجود و ذکرهای آنها و دیگر دستورات مهم اقامه نماز سخت به میان آمده است؟ در کجای قرآن از مناسک حج و تفاصیل اجرایی آن ذکری به میان آمده است؟ همچنین در مورد زکات و سایر ارزش های والای اسلام این نکته کلیدی وجود دارد که قرآن کریم، غالباً به اصول و کلیات، اشاره می‌کند و بیان جزئیات را به شخص رسول خدا(ص) واگذار نموده است، زیرا اوست که عهده دار بیان جزئیات و مطابقت دادن آن با قرآن است، به عنوان نمونه آن حضرت به اصحاب خود می‌فرمود: «صلّوا کما رایتمونی اصلّی» همان گونه که من نماز می‌خوانم، شما هم نماز بخوانید.

در روایت آمده است که ابو بصیر از امام صادق(ع) درباره آیه شریفه «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» پرسید. امام صادق(ع) فرمود: این آیه پیرامون علی(ع) و حسن(ع) و حسین(ع) نازل شده است. ابوبصیر می‌گوید به امام صادق(ع) گفتم: مردم می‌گویند: اگر این آیه درباره علی و اهل بیت ایشان آمده است، پس چرا نامی از علی(ع) و اهل بیت ایشان در قرآن نیامده است؟ امام صادق(ع) در پاسخ فرمود: به مردم- مخالفین ما- بگویید که نماز بر پیامبر(ص) نازل شد اما خداوند متعال از سه رکعتی یا چهار رکعتی بودن نماز نام برد و این رسول خدا بود که نماز را برای مردم تفسیر می‌نمود.

و نیز زکات بر پیامبر(ص) نازل شد، اما از نصاب زکات و اینکه در هر چهل درهم بایستی یک درهم زکات پرداخت نمود، نامی به میان نیامده و این پیامبر و رسول خدا(ص) بود که نصاب زکات را برای مردم بیان فرمود.

و باز وقتی فریضه حج نازل شد، خداوند سبحان به مردم نفرمود که، هفت دور طواف انجام دهید، و این رسول و فرستاده خدا بود که احکام طواف و حج را برای مردم بازگو فرمود. همچنین آن حضرت درباره معرفی اهل بیت شریف خود بارها سخن گفت و خداوند متعال هم گفته های پیامبر(ص) را درباره اهل بیت خود تصدیق فرمود: «انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراً» خدا فقط می‌خواهد هرگونه آلودگی را از شما خاندان رسالت بزداید و شما را به گونه ای ویژه پاکیزه گرداند. (احزاب- 33) و پس از نزول این آیه شریفه بود که رسول خدا، علی و حسن و حسین و فاطمه (علیهم السلام) را در خانه «ام سلمه» زیر عبای خویش جای داد و سپس فرمود: بارالها هر پیامبری اهل و یادگارانی دارد، و این چند نفر (علی، حسن، حسین و فاطمه) اهل بیت و یادگاران من هستند.

پس از سخن پیامبر در حق اهل بیت(ع)، ام سلمه گفت: آیا من از اهل بیت تو نیستم؟ پیامبر(ص) فرمود: تو عاقبت به خیرخواهی بود، اما اینان اهل بیت و یادگاران من هستند. بنابراین پیامبر گرامی(ص) در موارد زیادی حضرت علی(ع) را به عنوان امامت معرفی و نصب فرمودند، در حالی که با دیگران هیچ گاه چنین تعامل و ارتباطی نداشتند. از طرفی مگر نام دیگران که ادعای امامت بعد از پیامبر اسلام را کردند در قرآن کریم تصریح شده است!