دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌
No image
اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌
نویسنده: محمدعلی لطیفیان

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌   

الهیات قرآن بیش از هر چیز روی «یگانگی خدا» تاکید داشته است و شعار قرآن این است که:

«لااله الاالله» غیر از الله خدایی نیست. در قرآن این شعار بیش از شصت بار با عبارتهای گوناگون آمده است نظیر: « لااله الاهو» جز او خدایی نیست، «ما من اله الاالله» جز الله خدایی نیست، «انما الله اله واحد» خدا خدایی یکتا است.‌ در زبان عربی دو کلمه داریم که از نظر معنی بسیار به هم نزدیک‌اند. ولی با این حال باید از یکدیگر باز شناخته شوند، یکی «اله» و دیگری «الله». «اله» اسم عام است که در فارسی کلمه «خدا» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «خدایان»، در عربی «اله» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «الهه». ولی «الله» اسم خاص است و در ترجمه فارسی آن خدا، خداوند، یزدان و ایزد آمده است. ‌بنابراین باید گفت که واژه خدا در فارسی به دو صورت استعمال می‌شود، یکی به صورت عام که دارای جمع است و دیگری به صورت اسم خاص برای آفریدگار جهان و در صورت اخیر جمع نخواهد داشت.آیات توحیدی قرآن بیشتر روی توحید در خلق و امر و توحید در عبادت و اطاعت «یکتا پرستی» تکیه دارد، قرآن نخست توجه انسان را به «یگانگی آفریدگار» و «یگانگی کردکار» جلب می‌کند و پس از روشن کردن اینکه «خلق و امر»، یعنی آفریدن و گرداندن چرخ آفرینش و فرمانروایی بر جهان مخصوص «خدا» است، نتیجه می‌گیرد که: « بنابراین نیایش و پرستش نیز مخصوص او است».‌اهمیت توحید در اسلام به حدی است که نخستین آیات قرآن که بر پیغمبر اسلام (ص) وحی شد با اشاره به «توحید و خلق و امر» بوده است. قرآن نظام یکسره، به هم پیوسته و یگانه‌ای را که در سراسر جهان است دلیلی روشن بر یگانگی آفریدگار و فرمانروای جهان می‌شمرد و از ما می‌خواهد که به این نظام و استواری و همه گیری آن بیندیشیم و از این راه به «توحید» پی بریم. ‌صدر المتالهین در اسفار در زمینه توحید با اشاره به آیاتی چند از قرآن می‌گوید: «راه دیگر برای اثبات یگانگی خدا در خدایی و فرمانروایی اش این است که یگانگی و یکپارچگی جهان دلیل یگانگی خدای فرمانروای جهان است.‌ توحید اولین اصل در پذیرش اسلام و اولین اصل در اصول دین می‌باشد: توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد. توحید در اسلام بیش از هر چیز روی  یکتا پرستی و توحید در عبادت تکیه دارد. اعتقاد به خدای بزرگ، خدای آفریدگار که اساس آفرینش از اوست در بسیاری از ادیان و مکتبهای فلسفی و عرفانی دیده می‌شود، در این ادیان و مکتبها همراه با اعتقاد به وجود خدای آفریدگار، غالباً این اعتقاد نیز وجود دارد که هیچ موجود دیگر در جهان نیست که در مقام و هم عرض خدای بزرگ باشد. ‌ولی توحید قرآن این مقدار از یگانه دانستن خدا را کافی نمی‌داند، از دید قرآن توحید و یکتا دانستن خدا وقتی واقعیت دارد که اثر عملی آن توحید در عبادت، دعا و استعانت، حمد و نیایش باشد. در بسیاری از آیات قرآن بعد از یگانگی خداوند، پرستش و عبادت این خدای یگانه آمده است.«الحمدلله رب العالمین ... ایاک نعبد و ایاک نستعین». این عبادت و پرستش خدای یگانه، تاثیر خود را در زندگی اجتماعی افراد خواهد گذاشت، در جامعه، موقعیت‌های مادی و دنیوی نظیر ثروت، قدرت، شهرت سر خم نخواهد کرد و در مسائل و مشکلات زندگی فقط از خدای صاحب قدرت در جهان، یاری خواهد جست.‌ 

مقاله

نویسنده محمدعلی لطیفیان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

امامت از ديدگاه نهج البلاغه

اختلاف مذهبي بين مسلمين سه ريشه اصلي دارد. نخستين اختلاف بر سر جانشيني پيامبر اسلام، مسلمانان را به دو دسته شيعه و سني تقسيم کرد.دومين اختلاف مسلمين در اصول دين و مسائل اعتقادي است که سبب پيدايش مکاتب مختلف کلامي گرديد که مهمترين آن ها اشاعره، معتزله، مرجئه و شيعه است. سومين اختلاف در احکام و فروغ دين است که در نتيجه آن مذاهب مختلف فقهي مانند شافعي، حنبلي، مالکي، حنفي و جعفري پديدار شد.
نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

احتمالا بتوان از این سخن دردمندانه این نکته را به دست آورد که اهمیت امامت فقط در مدیریت جامعه نیست بلکه در مقام فهم دین نیز بسیار حائز اهمیت است که البته طبق دلایل بسیار متقن ائمه اهل بیت (علیهم السلام) از علمی خدایی بهره مند هستند کما اینکه این مساله را می توان از این سخن حضرت نیز به دست آورد ان احق الناس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلیهم بامر الله فیه سزاوارترین مردم به امر حکمرانی تواناترین آنها در این امر و عالمترین آنها به دستور خداوند در مورد حکمرانی است.
رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

از موضوعات اساسى و مباحث حياتى نهج البلاغه - كه جملگى از مسائل اساسى جامعه انسانى محسوب مى گردد - مساله امامت و رهبرى است . على (ع) در سخنان و رهنمودهاى ارزنده خويش در نهج البلاغه به بيان ابعاد مختلف اين مساله پرداخته اند:اولا: ضرورت آن را در اجتماع بشرى مطرح فرموده اند؛ثانيا: در ارتباط با همين لزوم و ضرورت رهبرى، به امامت و پيشوايى صالح و حق، و نيز به رهبرى ناشايسته و ناحق پرداخته اند.
نص بر امامت در نهج البلاغه

نص بر امامت در نهج البلاغه

کجایند کسانى که به دروغ و از روى حسد- گمان مى کنند که آنان «راسخان در علمند نه ما» خداوند ما را بالا برده و آنها را پایین، به ما عنایت کرده و آنها را محروم ساخته است، ما را وارد کرده، و آنها را خارج؟! تنها به وسیله ما هدایت حاصل مى شود، و کورى و نادانى برطرف مى گردد، امامان از قریش اند امّا نه همه قریش بلکه خصوص یک تیره، از بنى هاشم، جامه امامت جز بر تن آنان شایسته نیست و کسى غیر از آنان چنین شایستگى را ندارد
Powered by TayaCMS