دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تضمين خدا در مقابل ترس‌‌افكنی شيطان

No image
تضمين خدا در مقابل ترس‌‌افكنی شيطان

 بسياري از مفاهيم ديني به صورتي غير حقيقي و شيطان دوستانه معنا مي‌شوند. ترس از فردا يكي از اين مفاهيم است كه سرقتي است كه شيطان از مفاهيم حقيقي انسان نموده است و معناي آن را به ترس از آينده تقليل داده است. در اينجا مي‌خواهيم با اين نگاه به تأمل بيشتري درباره آيه هجدهم سوره حشر بپردازيم.

 ترس‌هایی كه به خورد ما می‌دهند

گوش‌هاي ما پر است از سخناني كه ديگران براي آينده ما تعريف مي‌كنند. اينان يا از بستگان ما يا از ارائه‌كنندگان كالاها و خدمات خود براي ما هستند. گويا همه دست به دست هم داده‌اند تا ما را وا دارند كه براي آينده بينديشيم. آينده‌اي كه ديگران براي ما مي‌جويند عبارت است از فردايي كه چند روز ديگر در دنياي ما ظاهر مي‌شود و اگر امروز به فكرش نباشيم، در آن وقت بدبخت خواهيم بود. نگاه به آينده در اين معنا خلاصه‌اي جز ترس و نگراني از بدبختي خود نيست كه اگر چاره‌اي براي آن نينديشيم نگون بخت خواهيم شد. چه كسي جز ابليس، دشمن نامرئي ما، مي‌تواند با القاي اين ترس‌ها به اسم آينده‌نگري ما را به اطاعت قدم به قدم از خود وا دارد؟ اطاعتي كه تحت اختيار خودمان است و مسئول همه عواقب آن خود ما خواهيم بود. اگر با او قدمي به پيش برويم، قدم‌هاي فراوان بعدي برايمان طراحي مي‌شود و همه اين قدم‌ها براي فرار از ترسي است كه از خطر نداشتن و بدبختي در آينده، براي ما ايجاد شده است و ادامه اين راه، ادامه دستورات اوست؛ دستوراتي كه بدي آن روشن و گاه از خبيثت‌ترين امور است.  (268 بقره) در مقابل، خدايي است كه اين ترس‌ها را براي ما ناپسند مي‌شمارد زيرا خود، رزق آينده ما را تضمين كرده ‌است.

 به جاي فقر، از مغفرت و فضل خود با ما سخن مي‌گويد؛ آنچه از ما مي‌خواهد توجه به آن است كه خودمان را در فرصت دنيا چگونه براي آينده آخرت آماده مي‌كنيم؛ آينده‌اي كه بر خلاف دنيا ابدي است و هرگز به انتها نمي‌‌رسد. شيطان، شما را از فقر مي‌‌ترساند، و شما را به كار زشت امر مي‌كند، و خدا شما را از سوي خود وعده آمرزش و فزوني رزق مي‌دهد و خدا بسيار عطا‌كننده و داناست. (268 بقره).

 رزق به جز امور مالي، ساير نيازها را نيز شامل مي‌شود. آنجا كه خدا سخن از تضمين شدن رزق خود می‌گوید، نمي‌خواهد بهانه‌اي براي تن‌ پروران و احمقان ايجاد كند. با كساني سخن مي‌گويد كه عاقلانه به فكر بهبود معيشت خود هستند؛ به عاقلاني كه خود نيز براي كسب روزي تلاش مي‌كنند تضمين داده است. به پيامبر خود فرموده كه به مردم اينچنين بگويد: (سوره سبأ، آيه 39) بگو: «در حقيقت، پروردگار من است كه روزى را براى هر كس از بندگانش كه بخواهد گشاده يا براى او تنگ مى‌گرداند. و هر چه را انفاق كرديد عوضش را او مى‌ دهد. و او بهترين روزى‌دهندگان است.» از اين روست كه بيش از آنچه نگران رسيدن روزي خود باشيم بايد نگران حلال بودن درآمد و نحوه درست خرج كردن آن باشيم.

قرآن نحوه كسب درست و خرج درست را به ما آموخته است. شخصي از امام صادق عليه السلام پرسيد: اگر خداوند جاي آنچه را انفاق شده پر مي‌كند، پس چرا من هر چه انفاق مي‌كنم جايگزينش نمي‌‌رسد؟! حضرت فرمود: اگر كسي از شما مال را از حلال خود كسب كرده باشد و در راه‌حلال خود مصرف كند هر درهمي را كه خرج كند جايگزين آن خواهد رسيد. (كافي، ج 2، ص 486) از اينجا متوجه مي‌شويم كه در نحوه درآمد و نحوه خرج كردن هايمان اشكالاتي وجود دارد كه اگر آنها را برطرف كنيم، هرچه خرج كنيم به ما برخواهد گشت.

  شايسته‌ترين نگرانی

در نظر خدا آنچه شايسته اصلي‌‌ترين نگراني (يعني نظارتي بدون هيچ سهل ‌انگاري) است، توجه به اعمالمان است كه در حقيقت براي فرداي حقيقي خود پيش مي‌فرستيم. نه تنها اعمال بدني ما، بلكه گفته‌ها و اعمال قلبي ما و نيز رضايت‌هاي ما از كارهاي خوب يا بد ديگران همگي جزو پرونده اعمال ما هستند كه براي فردايمان مي‌‌فرستيم. توجه انسان به تأثير زندگي در فردا، توصيه‌اي است كه فقط دوستان حقيقي به ما مي‌كنند و راهكارهايي كه ديگران مي‌دهند حداكثر در سطح دنيا كاربرد دارد. در نظر حق‌بينان اين موضوع در اولويت بررسي‌هاي روزانه هر كس بايد قرار بگيرد. در آيه هجدهم سوره حشر مي‌خوانيم:

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از خدا پروا داريد و هر كسى بايد بنگرد كه براى فردا [ى خود] از پيش چه فرستاده است و [باز] از خدا بترسيد. در حقيقت، خدا به آنچه مى‌كنيد آگاه است.  كلمه‌اي را كه قرآن به كار برده‌ است، نفس به صورت مفرد و نكره است و مثلاً النفوس نفرموده است. همين انتخاب كلمه نيز براي ما فايده معنايي دارد؛ يعني قرآن مي‌خواهد بگويد كساني كه به سرنوشت خود در آينده ابدي اهميت مي‌دهند كم هستند. گويا خواسته بفرمايد كه مي‌دانيم كسي به فكر اين حرف‌ها نيست پس لااقل يك نفر بايد پيدا شود اين كار را بكند (تفسير آيه در الميزان).

 

مقاله

نویسنده روح‌ا... رستگار صفت
جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

امامت از ديدگاه نهج البلاغه

اختلاف مذهبي بين مسلمين سه ريشه اصلي دارد. نخستين اختلاف بر سر جانشيني پيامبر اسلام، مسلمانان را به دو دسته شيعه و سني تقسيم کرد.دومين اختلاف مسلمين در اصول دين و مسائل اعتقادي است که سبب پيدايش مکاتب مختلف کلامي گرديد که مهمترين آن ها اشاعره، معتزله، مرجئه و شيعه است. سومين اختلاف در احکام و فروغ دين است که در نتيجه آن مذاهب مختلف فقهي مانند شافعي، حنبلي، مالکي، حنفي و جعفري پديدار شد.
نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

احتمالا بتوان از این سخن دردمندانه این نکته را به دست آورد که اهمیت امامت فقط در مدیریت جامعه نیست بلکه در مقام فهم دین نیز بسیار حائز اهمیت است که البته طبق دلایل بسیار متقن ائمه اهل بیت (علیهم السلام) از علمی خدایی بهره مند هستند کما اینکه این مساله را می توان از این سخن حضرت نیز به دست آورد ان احق الناس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلیهم بامر الله فیه سزاوارترین مردم به امر حکمرانی تواناترین آنها در این امر و عالمترین آنها به دستور خداوند در مورد حکمرانی است.
رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

از موضوعات اساسى و مباحث حياتى نهج البلاغه - كه جملگى از مسائل اساسى جامعه انسانى محسوب مى گردد - مساله امامت و رهبرى است . على (ع) در سخنان و رهنمودهاى ارزنده خويش در نهج البلاغه به بيان ابعاد مختلف اين مساله پرداخته اند:اولا: ضرورت آن را در اجتماع بشرى مطرح فرموده اند؛ثانيا: در ارتباط با همين لزوم و ضرورت رهبرى، به امامت و پيشوايى صالح و حق، و نيز به رهبرى ناشايسته و ناحق پرداخته اند.
نص بر امامت در نهج البلاغه

نص بر امامت در نهج البلاغه

کجایند کسانى که به دروغ و از روى حسد- گمان مى کنند که آنان «راسخان در علمند نه ما» خداوند ما را بالا برده و آنها را پایین، به ما عنایت کرده و آنها را محروم ساخته است، ما را وارد کرده، و آنها را خارج؟! تنها به وسیله ما هدایت حاصل مى شود، و کورى و نادانى برطرف مى گردد، امامان از قریش اند امّا نه همه قریش بلکه خصوص یک تیره، از بنى هاشم، جامه امامت جز بر تن آنان شایسته نیست و کسى غیر از آنان چنین شایستگى را ندارد
Powered by TayaCMS