دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

راههای دستیابی به توبه/بخش سوم

No image
راههای دستیابی به توبه/بخش سوم
نویسنده: آیت‌الله‌العظمی حسین مظاهری
 
اشاره: بخش اول این گفتار، بحثی بود در تعریف توبه و راهکارهای دستیابی به آن؛ همچون تضرع و زاری و در ادامه مقولاتی همچون تلقین، مطالعه، تفکر و تکرار آیات مربوط به توبه مطرح شد و اینک راهکار دیگر:
 
4. تحریک عواطف
یکی از راهکارهایی که به آدمی کمک می‌کند تا بتواند از گناه و معصیت خویش دست بردارد، تحریک عاطفه است. کسی که قصد توبه دارد، باید قدری با خود بیندیشد و از خود سؤال کند که اگر گناه کرده و مرتکب معصیت می‌شود، قدرت انجام گناه و نیز عقل و شعوری را که برای نافرمانی خداوند به کار می‌گیرد، از کجا آورده است؟ چه کسی به او نیرو و امکانات عطا کرده که او چنین سرکش و گستاخ شده است؟
پاسخ منصفانه این است که گناهکار در ملک خدا و در محضر او و با استفاده از نیرو و امکاناتی که از جانب پروردگار به او عطا شده است، نافرمانی خدا را می‌کند. در واقع در مقابل مولا و ولی نعمت خود، ایستادگی کرده و مخالف دستور او عمل می‌نماید و این واقعاً شرم‌آور است! توجه حقیقی به این مطلب، باید انسان را سرافکنده کند و او را وادار به توبه نماید.
شخصی خدمت امام حسین(ع) آمد و گفت: «یابن رسول الله، عادت به گناه دارم و نمی‌توانم گناه را ترک کنم، شما چه توصیه‌ای به من می‌کنید؟» امام حسین(ع) متوجه شدند که از راه عقل و استدلال و قرآن و روایات نمی‌شود این شخص را قانع کرد؛ لذا تصمیم گرفتند که عاطفة او را تحریک کنند و فرمودند: پنج کار انجام بده و پس از آن هرگناهی خواستی بکن:
اول: اگر معصیت می‌کنی، روزی خدا را نخور!
دوم: از ملک خدا بیرون برو و گناه بکن،
سوم: در محضر خدا گناه نکن؛ یک مکانی برای گناه کردن انتخاب کن که خدا تو را نبیند،
چهارم: معصیت کن؛ اما هنگام آمدن ملک‌الموت، اجازة قبض روح به او نده!
پنجم: گناه کن، ولی وقتی که می‌خواهند تو را به جهنم ببرند، داخل نشو!(بحارالأنوار، ص 75، ج 126)
واقعاً انسانی که تا این اندازه ضعیف است، چگونه می‌تواند در محضر خداوند، با او مخالفت کند؟ به‌راستی چقدر پستی می‌خواهد که آدمی با این شرایط گناه کند! انسان اگر حقیقتاً بخواهد منزل دوم سیر و سلوک را با موفقیت پشت سر بگذارد، باید چنین درکی برایش پیدا شود؛ یعنی همه جا را محضر خداوند تعالی بداند و در اولین فرصت ممکن، توبه کند.
برای روشن‌تر شدن مطلب، به این مثال توجه کنید: شما تصور کنید در خانة خود میهمان دارید و به او بسیار احترام گذاشته‌اید و از وی پذیرایی مفصلی کرده‌اید؛ ‌اما ناگهان می‌بینید که میهمان شما، مخفیانه در حال سرقت از خانة شماست و در واقع به شما که آن همه به وی محبت کرده‌اید، خیانت می‌کند! چقدر از این موضوع ناراحت می‌شوید؟ حال در نظر بگیرید که آن شخص، بفهمد که شما او را دیده‌اید. چقدر شرمند و سر افکنده می‌شود؟‌ از خانة شما بیرون می‌رود و تا آخر عمر نمی‌تواند با شما مواجه شود!
ما باید در برابر خداوند، چنین حالتی داشته باشیم؛ یعنی حقیقتاً در محضر ربوبی شرمنده باشیم و به درگاهش گریه و زاری و التماس کنیم و خجالت‌زده باشیم و بگوییم: خدایا، من هر چه دارم از توست. خدایا، اگر در محضرت نافرمانی کردم، من بندة رو سیاه را ببخش. خدایا، این همه نعمت به من عطا فرمودی و عزیزم داشتی، باز هم نافرمانی کردم!
سالک باید این حالت را در خود به وجود بیاورد و از راه عاطفی، نفس خویش را برای بازگشت به زیر پرچم حق‌تعالی تحریک کند، تا بتواند منزل دوم را سپری نماید.

 

Powered by TayaCMS
روزنامه اطلاعات شنبه 10 اردیبهشت 1390 - شماره 25019

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

امامت از ديدگاه نهج البلاغه

اختلاف مذهبي بين مسلمين سه ريشه اصلي دارد. نخستين اختلاف بر سر جانشيني پيامبر اسلام، مسلمانان را به دو دسته شيعه و سني تقسيم کرد.دومين اختلاف مسلمين در اصول دين و مسائل اعتقادي است که سبب پيدايش مکاتب مختلف کلامي گرديد که مهمترين آن ها اشاعره، معتزله، مرجئه و شيعه است. سومين اختلاف در احکام و فروغ دين است که در نتيجه آن مذاهب مختلف فقهي مانند شافعي، حنبلي، مالکي، حنفي و جعفري پديدار شد.
نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

نگاهی به مسأله حساس امامت در نهج البلاغه

احتمالا بتوان از این سخن دردمندانه این نکته را به دست آورد که اهمیت امامت فقط در مدیریت جامعه نیست بلکه در مقام فهم دین نیز بسیار حائز اهمیت است که البته طبق دلایل بسیار متقن ائمه اهل بیت (علیهم السلام) از علمی خدایی بهره مند هستند کما اینکه این مساله را می توان از این سخن حضرت نیز به دست آورد ان احق الناس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلیهم بامر الله فیه سزاوارترین مردم به امر حکمرانی تواناترین آنها در این امر و عالمترین آنها به دستور خداوند در مورد حکمرانی است.
رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

رهبرى صالح از ديدگاه نهج البلاغه

از موضوعات اساسى و مباحث حياتى نهج البلاغه - كه جملگى از مسائل اساسى جامعه انسانى محسوب مى گردد - مساله امامت و رهبرى است . على (ع) در سخنان و رهنمودهاى ارزنده خويش در نهج البلاغه به بيان ابعاد مختلف اين مساله پرداخته اند:اولا: ضرورت آن را در اجتماع بشرى مطرح فرموده اند؛ثانيا: در ارتباط با همين لزوم و ضرورت رهبرى، به امامت و پيشوايى صالح و حق، و نيز به رهبرى ناشايسته و ناحق پرداخته اند.
نص بر امامت در نهج البلاغه

نص بر امامت در نهج البلاغه

کجایند کسانى که به دروغ و از روى حسد- گمان مى کنند که آنان «راسخان در علمند نه ما» خداوند ما را بالا برده و آنها را پایین، به ما عنایت کرده و آنها را محروم ساخته است، ما را وارد کرده، و آنها را خارج؟! تنها به وسیله ما هدایت حاصل مى شود، و کورى و نادانى برطرف مى گردد، امامان از قریش اند امّا نه همه قریش بلکه خصوص یک تیره، از بنى هاشم، جامه امامت جز بر تن آنان شایسته نیست و کسى غیر از آنان چنین شایستگى را ندارد
Powered by TayaCMS