اقسام وجود

كلمات كليدي : اقسام وجود، وجود، وجود خارجي، وجود ذهني، وجود لفظي، وجود كتبي

نویسنده : مهدي افضلي

انسان وقتی با حقایق خارجی رو به رو می‌شود، تصویری از آن‌ها در ذهنش ایجاد می‌شود، به دلیل زندگی اجتماعی و رفع نیازهای خویش بر هر یک نامی می‌نهد و برای انتقال آن به دیگران از صوت و نشانه بهره می‌گیرد. از این روندی که طی می‌شود وجودهای خارجی، ذهنی، لفظی و کتبی پدید می‌آید. از باب نمونه از دیدن میوه‌ای به نام انار، وجودات زیر از همدیگر قابل تفکیک است:

1. وجود خارجی

انار از آن جهت که میوه‌ای است خوش طعم، دارای دانه‌های ریز و درشت و رنگ چشم نواز، وجود خارجی دارد. بر ذایقه انسان اثر می‌گذارد، آب آن لباسش را رنگ آلود می‌کند و بوی آن مشامش را می‌نوازد و...

2. وجود ذهنی

همین انار وقتی در فصلی که فصل برداشت آن نیست، یا در فصل آن انسان با کیسه تهی، از خریدش ناتوان است، صرفا آنرا در ذهن خود تصور می‌کند، از این تصور وجود ذهنی پیدا می‌شود. این وجود ذهنی اثری ندارد، نه کام انسان را شیرین می‌کند و نه لباسش را رنگین.

3. وجود لفظی

وقتی انسانی جلو دکان میوه فروشی می‌رسد و هوس خوردن انار می‌کند، مافی‌الضمیر خویش را با اصواتی بیان می‌کند و مخاطب نیز بر اثر قراردادها و قواعد زبانی مراد او را می‌فهمد، که در نتیجه وجود لفظی انار شکل می‌گیرد.

4. وجود کتبی

اگر همین انسان مافی‌الضمیر خویش را به جای‌ صداها با نشانه به مخاطب منتقل کند یا رمانی در وصف انار قندهار بنگارد به آن وجود کتبی اطلاق می‌شود.