دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تضمين خدا در مقابل ترس‌‌افكنی شيطان

No image
تضمين خدا در مقابل ترس‌‌افكنی شيطان

 بسياري از مفاهيم ديني به صورتي غير حقيقي و شيطان دوستانه معنا مي‌شوند. ترس از فردا يكي از اين مفاهيم است كه سرقتي است كه شيطان از مفاهيم حقيقي انسان نموده است و معناي آن را به ترس از آينده تقليل داده است. در اينجا مي‌خواهيم با اين نگاه به تأمل بيشتري درباره آيه هجدهم سوره حشر بپردازيم.

 ترس‌هایی كه به خورد ما می‌دهند

گوش‌هاي ما پر است از سخناني كه ديگران براي آينده ما تعريف مي‌كنند. اينان يا از بستگان ما يا از ارائه‌كنندگان كالاها و خدمات خود براي ما هستند. گويا همه دست به دست هم داده‌اند تا ما را وا دارند كه براي آينده بينديشيم. آينده‌اي كه ديگران براي ما مي‌جويند عبارت است از فردايي كه چند روز ديگر در دنياي ما ظاهر مي‌شود و اگر امروز به فكرش نباشيم، در آن وقت بدبخت خواهيم بود. نگاه به آينده در اين معنا خلاصه‌اي جز ترس و نگراني از بدبختي خود نيست كه اگر چاره‌اي براي آن نينديشيم نگون بخت خواهيم شد. چه كسي جز ابليس، دشمن نامرئي ما، مي‌تواند با القاي اين ترس‌ها به اسم آينده‌نگري ما را به اطاعت قدم به قدم از خود وا دارد؟ اطاعتي كه تحت اختيار خودمان است و مسئول همه عواقب آن خود ما خواهيم بود. اگر با او قدمي به پيش برويم، قدم‌هاي فراوان بعدي برايمان طراحي مي‌شود و همه اين قدم‌ها براي فرار از ترسي است كه از خطر نداشتن و بدبختي در آينده، براي ما ايجاد شده است و ادامه اين راه، ادامه دستورات اوست؛ دستوراتي كه بدي آن روشن و گاه از خبيثت‌ترين امور است.  (268 بقره) در مقابل، خدايي است كه اين ترس‌ها را براي ما ناپسند مي‌شمارد زيرا خود، رزق آينده ما را تضمين كرده ‌است.

 به جاي فقر، از مغفرت و فضل خود با ما سخن مي‌گويد؛ آنچه از ما مي‌خواهد توجه به آن است كه خودمان را در فرصت دنيا چگونه براي آينده آخرت آماده مي‌كنيم؛ آينده‌اي كه بر خلاف دنيا ابدي است و هرگز به انتها نمي‌‌رسد. شيطان، شما را از فقر مي‌‌ترساند، و شما را به كار زشت امر مي‌كند، و خدا شما را از سوي خود وعده آمرزش و فزوني رزق مي‌دهد و خدا بسيار عطا‌كننده و داناست. (268 بقره).

 رزق به جز امور مالي، ساير نيازها را نيز شامل مي‌شود. آنجا كه خدا سخن از تضمين شدن رزق خود می‌گوید، نمي‌خواهد بهانه‌اي براي تن‌ پروران و احمقان ايجاد كند. با كساني سخن مي‌گويد كه عاقلانه به فكر بهبود معيشت خود هستند؛ به عاقلاني كه خود نيز براي كسب روزي تلاش مي‌كنند تضمين داده است. به پيامبر خود فرموده كه به مردم اينچنين بگويد: (سوره سبأ، آيه 39) بگو: «در حقيقت، پروردگار من است كه روزى را براى هر كس از بندگانش كه بخواهد گشاده يا براى او تنگ مى‌گرداند. و هر چه را انفاق كرديد عوضش را او مى‌ دهد. و او بهترين روزى‌دهندگان است.» از اين روست كه بيش از آنچه نگران رسيدن روزي خود باشيم بايد نگران حلال بودن درآمد و نحوه درست خرج كردن آن باشيم.

قرآن نحوه كسب درست و خرج درست را به ما آموخته است. شخصي از امام صادق عليه السلام پرسيد: اگر خداوند جاي آنچه را انفاق شده پر مي‌كند، پس چرا من هر چه انفاق مي‌كنم جايگزينش نمي‌‌رسد؟! حضرت فرمود: اگر كسي از شما مال را از حلال خود كسب كرده باشد و در راه‌حلال خود مصرف كند هر درهمي را كه خرج كند جايگزين آن خواهد رسيد. (كافي، ج 2، ص 486) از اينجا متوجه مي‌شويم كه در نحوه درآمد و نحوه خرج كردن هايمان اشكالاتي وجود دارد كه اگر آنها را برطرف كنيم، هرچه خرج كنيم به ما برخواهد گشت.

  شايسته‌ترين نگرانی

در نظر خدا آنچه شايسته اصلي‌‌ترين نگراني (يعني نظارتي بدون هيچ سهل ‌انگاري) است، توجه به اعمالمان است كه در حقيقت براي فرداي حقيقي خود پيش مي‌فرستيم. نه تنها اعمال بدني ما، بلكه گفته‌ها و اعمال قلبي ما و نيز رضايت‌هاي ما از كارهاي خوب يا بد ديگران همگي جزو پرونده اعمال ما هستند كه براي فردايمان مي‌‌فرستيم. توجه انسان به تأثير زندگي در فردا، توصيه‌اي است كه فقط دوستان حقيقي به ما مي‌كنند و راهكارهايي كه ديگران مي‌دهند حداكثر در سطح دنيا كاربرد دارد. در نظر حق‌بينان اين موضوع در اولويت بررسي‌هاي روزانه هر كس بايد قرار بگيرد. در آيه هجدهم سوره حشر مي‌خوانيم:

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از خدا پروا داريد و هر كسى بايد بنگرد كه براى فردا [ى خود] از پيش چه فرستاده است و [باز] از خدا بترسيد. در حقيقت، خدا به آنچه مى‌كنيد آگاه است.  كلمه‌اي را كه قرآن به كار برده‌ است، نفس به صورت مفرد و نكره است و مثلاً النفوس نفرموده است. همين انتخاب كلمه نيز براي ما فايده معنايي دارد؛ يعني قرآن مي‌خواهد بگويد كساني كه به سرنوشت خود در آينده ابدي اهميت مي‌دهند كم هستند. گويا خواسته بفرمايد كه مي‌دانيم كسي به فكر اين حرف‌ها نيست پس لااقل يك نفر بايد پيدا شود اين كار را بكند (تفسير آيه در الميزان).

 

مقاله

نویسنده روح‌ا... رستگار صفت
جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

خنده بر ریشه‌های فرهنگ: نگاهی به کمدی‌های تلویزیونی

خنده، شوخ‌طبعی و طنز پردازی، از نظرگاه فلسفی، مقوله هایی هم گستره و دامنه هایی نزدیک به یکدیگر دارند. اگرچه تلاش فلاسفه و نظریه پردازان برای بیان و ارائه تعاریفی مرزبندی شده؛ به سرانجامی در خور رهنمون نشده است؛ اما ...
No image

نقد سریال‌های نوروزی؛ آنچه فراموش کرده‌ایم

آیا استراتژی مقابله با شبکه‌های ماهواره‌ای، لاجرم به افزایش تعداد شبکه‌های داخلی و تکثّر برنامه‌های همزمان می‌انجامد؟ آن هم در شرایطی ‌که در تأمین برنامه‌های مناسب و کیفی برای همان شبکه‌های قدیمی نیز با چالش‌های جدّی روبه‌رو هستیم. و آیا جذب مخاطب داخلی به سمت تولیدات رسانه ملّی به معنای استفاده از فاکتورهای جذّابیت برنامه‌های رقیب است؟
No image

«طنز» در مصاحبه با استاد منصور براهیمی

منصور براهيمي متولد سال 1335 در خاش و ليسانس ادبيات دراماتيك و نمايشنامه‌نويسي است. او علاوه بر كار در مقطع ابتدايي در زمينه تئاتر كودك و تدريس در دانشكده سينما تئاتر، از سال 1362عضو موسس گروه سينما تئاتر آيين (س.آيين) است كه از سال 1368 هر ساله نمايشي را بر صحنه برده است.
No image

ماجرای طنز و کمدی

طنز، هنری است که انسان در تلاش برای دگرگون ساختن جهان به‌دست می‌آورد و همیشه به‌شکل کنش و واکنش و در نتیجه نگاه وی به محیط و واقعیت (به‌طور خاص)نمود پیدا می‌کند.طنز راستین که از حوادث واقعی زندگی نشأت گرفته و مبتنی‌بر واقعیت‌های زندگی بوده..
No image

این همه خنده برای چیست؟

ارسطو در مقایسه تراژدی و کمدی به نگرش متفاوت این دو به انسان اشاره می‌کند و می‌گوید «این یکی (کمدی) مردم را فروتر از آنچه هستند نشان می‌دهد و آن یکی (تراژدی) برتر و بالاتر بنابراین می‌توان چنین نتیجه گرفت که در کمدی تماشاگران همواره در موقعیتی فراتر از برتر از اشخاص نمایش قرار می‌گیرند و بالعکس...
Powered by TayaCMS