قرارداد 1907

قرارداد 1907، روسیه ، انگلیس، ایران، تقسیم ایران

نویسنده : داريوش آشوري

قرارداد 1907 (قرارداد روس و انگلیس)

قراردادی که بین دولت‌های روس و انگلیس در 31 اوت 1907 مطابق 20 رجب 1325 ق. با ایران بسته شد و به موجب آن ایران به سه منطقه تقسیم شد قسمت شمال تحت نفوذ روسیه و قسمت جنوب تحت نفوذ انگلیس و یک منطقه هم بی‌طرف اعلام گردید.

حوزۀ نفوذ روسیه در ایران از قصر شیرین و اصفهان و یزد و خواف می‌گذشت و به برخوردگاه مرز ایران و روسیه و افغانستان می رسید.

حوزۀ نفوذ انگلستان شامل جنوب شرقی ایران در شرق خطی که از بندر عباس به کرمان و بیرجند می‌رسید، قرار داشت. منطقه بی‌طرفی که تحت نفوذ حکومت مرکزی ایران بود.

دولت‌های انگلستان و روسیه قرار گذاشتند که هیچ‌کدام در حوزۀ نفوذ دیگری امتیازی نگیرند ولی شهروندان شان می‌توانستند در منطقه بی‌طرف هم امتیاز بگیرند.

خبر قرارداد 1907 در ایران منتشر شد و در مجلس و بین مردم مخالفتهایی شدیدی شد اما هیچ عکس العملی مؤثری که بتواند جلوی آنرا بگیرد انجام نگرفت.

پس از آغاز جنگ جهانی اول به سبب نفوذ آلمان در ایران کشورهای انگلستان و روسیه منطقه بی‌طرف را هم با بستن قرارداد 1915 بین خود تقسیم کردند. ولی بعد از انقلاب اکتبر 1917 روسیه و سقوط حکومت تزاری رژیم جدید در سال 1918 قرارداد 1915 را رسماً لغو کرد.