دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

پیروزی در جهاد اصغر و اکبر

وآنها که در راه ما (با خلوص نیت) جهاد کنند ، قطعا به راههای خود هدایتشان خواهیم کرد. (برگرفته ازمبادی اخلاق در قرآن: آیت الله جوادی آملی)
پیروزی در جهاد اصغر و اکبر
پیروزی در جهاد اصغر و اکبر

قال الله تعالی: الَّذینَ جاهَدوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا…

(سوره عنکبوت، آیه 69)

وآنها که در راه ما (با خلوص نیت) جهاد کنند ، قطعا به راههای خود هدایتشان خواهیم کرد.

توضیح

پیروزی در جهاد اصغر و اکبر

لزوم مبارزه، بهره‌مندی از نصرت خدا و امدادهای غیبی و یا شکست و حرمان از امدادهای غیبی الهی هیچ یک مخصوص جهاد اصغر نیست، بلکه شامل هر دو جهاد است. پس، این که ذات اقدس اِله می‌فرماید: وَلَینصُرَنَّ الله مَن یَنصُره[1] یا إن تَنْصُروا الله یَنْصُرکُم وَیُثَبِّت أَقدامَکُم[2] اختصاصی به جنگ بیرون ندارد. چنانکه حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام پس از دستور ریاضت و جهاد با نفس به آیه دوم استناد می‌کند: «أسهروا عیونکم وأضمروا بطونکم واستعملوا أقدامکم وأنفقوا أموالکم وخذوا من أجسادکم فجودوا بها علی أنفسکم ولا تبخلوا بها عنها فقد قال الله سبحانه: إن تنصروا الله ینصرکم ویثبّت أقدامکم[3]. در مسائل درون نیز، گاهی انسان در مسائل فکری، بین دو فکر و در امور گرایشی، بین دو خواهش سرگردان می‌شود.

انسان همان گونه که در بخش اندیشه، باید حق را از باطل و صدق را از کذب جدا کند، در بخش گرایش هم باید خواهشهای صحیح را از خواهشهای باطل تفکیک کند. گاهی دو فکر متفاوت در دو انسان وجود دارد؛ ولی گاهی دو فکر و رأی، در یک شخص ظهور می‌کند و شخص واحد، مردّد بین دو اندیشه می‌شود. در این میدان وسیع، اگر هدف انسان این باشد که حق را بفهمد و در این هدف، تیره و تاریک نباشد، ذات اقدس اله او را راهنمایی می‌کند تا «رشد» را از «غی» باز شناسد و به مرحله: قَدْ تَبَیَّنَ الرّشد من الغَی[4]4 برسد و به حیات طیّبه‌ای که بر اثر داشتن بیّنه حاصل می‌شود، دست یابد: لِیَهلکَ مَنْ هَلکَ عَنْ بیّنة ویحیی مَنْ حَی عَنْ بَیّنَةٍ[5]؛ زیرا آیاتی مانند: إنْ‌تَنْصُروا الله یَنْصُرْکُم وَیُثَبِّتْ أقْدَامَکُم[6]، وَلَیَنْصُرَنَّ اللهُ مَنْ یَنْصُره[7] و الَّذینَ جاهَدوا فینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا[8] در میدان جهاد اکبر هم ظهور دارد.

مرحله دیگر در جهاد اکبر این است: هنگامی‌که خواهشهای نفسانی جلو گرایشهای حق را می‌گیرد، باید انسان با آنها مبارزه کند؛ زیرا همه آیات، و روایاتی که درباره جهاد و پیروزی حق بر باطل وارد شده، شامل این مرحله نیز می‌شود.

در این صورت، انسان وارد مبارزه فکری در درون خود می‌شود تا حق را بر باطل پیروز کند. آنگاه خدای سبحان بر اساس بَلْ نَقْذِفُ بالحقّ عَلَی الباطل فَیَدْمغُه فإذا هُوَ زاهِق[9] حق را بر سر باطل کوبیده، و آن را مغزکوب می‌کند. پس، اگر کسی بین دو اندیشه مردّد باشد، در صورتی که هدفش تشخیص صحیح حق بوده و در تعقیب این هدف مخلص باشد، در تشخیص مطلوب، مصیب خواهد بود.

    منبع :برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی ج 11/صص 75-76
    پی نوشت:
  • [1]. سوره حج، آیه 40.
  • [2]. سوره محمّد ص، آیه 7.
  • [3].نهج‌البلاغه، خطبه 183، بند 20.
  • [4]. سوره بقره، آیه 256.
  • [5] . سوره انفال، آیه 42.
  • [6].سوره محمّد ص، آیه 7.
  • [7].سوره حج، آیه 40.
  • [8] .سوره عنکبوت، آیه 69.
  •  .[9] سوره انبیاء، آیه 18.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

خنده بر ریشه‌های فرهنگ: نگاهی به کمدی‌های تلویزیونی

خنده، شوخ‌طبعی و طنز پردازی، از نظرگاه فلسفی، مقوله هایی هم گستره و دامنه هایی نزدیک به یکدیگر دارند. اگرچه تلاش فلاسفه و نظریه پردازان برای بیان و ارائه تعاریفی مرزبندی شده؛ به سرانجامی در خور رهنمون نشده است؛ اما ...
No image

نقد سریال‌های نوروزی؛ آنچه فراموش کرده‌ایم

آیا استراتژی مقابله با شبکه‌های ماهواره‌ای، لاجرم به افزایش تعداد شبکه‌های داخلی و تکثّر برنامه‌های همزمان می‌انجامد؟ آن هم در شرایطی ‌که در تأمین برنامه‌های مناسب و کیفی برای همان شبکه‌های قدیمی نیز با چالش‌های جدّی روبه‌رو هستیم. و آیا جذب مخاطب داخلی به سمت تولیدات رسانه ملّی به معنای استفاده از فاکتورهای جذّابیت برنامه‌های رقیب است؟
No image

«طنز» در مصاحبه با استاد منصور براهیمی

منصور براهيمي متولد سال 1335 در خاش و ليسانس ادبيات دراماتيك و نمايشنامه‌نويسي است. او علاوه بر كار در مقطع ابتدايي در زمينه تئاتر كودك و تدريس در دانشكده سينما تئاتر، از سال 1362عضو موسس گروه سينما تئاتر آيين (س.آيين) است كه از سال 1368 هر ساله نمايشي را بر صحنه برده است.
No image

ماجرای طنز و کمدی

طنز، هنری است که انسان در تلاش برای دگرگون ساختن جهان به‌دست می‌آورد و همیشه به‌شکل کنش و واکنش و در نتیجه نگاه وی به محیط و واقعیت (به‌طور خاص)نمود پیدا می‌کند.طنز راستین که از حوادث واقعی زندگی نشأت گرفته و مبتنی‌بر واقعیت‌های زندگی بوده..
No image

این همه خنده برای چیست؟

ارسطو در مقایسه تراژدی و کمدی به نگرش متفاوت این دو به انسان اشاره می‌کند و می‌گوید «این یکی (کمدی) مردم را فروتر از آنچه هستند نشان می‌دهد و آن یکی (تراژدی) برتر و بالاتر بنابراین می‌توان چنین نتیجه گرفت که در کمدی تماشاگران همواره در موقعیتی فراتر از برتر از اشخاص نمایش قرار می‌گیرند و بالعکس...
Powered by TayaCMS