زندگی کریمانه در کلام امام علی(ع)

قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام :

…واطْلبوا إلیه واستمنحوه فَما قَطَعکم عنهُ حجاب وَلا اُغْلق عَنکُمْ دونَه باب…

نهج البلاغه /195

ترجمه:

ازاودرخواست پیروزی بردشمن ورستگاری کنید ،دست نیاز را به سوی او دراز وعطا وبخشش را تنها از او بخواهید،‌قطعا میان شما و او حجابی نیست و دری بین او و شما بسته نشده است …

توضیح

زندگی کریمانه

از آنجا که برای معرفت خدا حجابی نیست، حضرت علی (علیه السلام) در جای دیگر می‌فرماید:

واطْلبوا إلیه واستمنحوه فَما قَطَعکم عنهُ حجاب وَلا اُغْلق عَنکُمْ دونَه باب[1]

بین خود و خدا حجاب و فاصله‌ای نبینید؛ بگویید "یا الله" و از اوعطا طلب کنید و عزّت بخواهید. ممکن است دیگری چیزی به شما بدهد ولی عطا با ذلّت، همراه باشد؛ امّا اگر بدون واسطه چیزی را از خدا بگیرید، عزیزید، تنها به این فکر نباشید که خانه، نان، لباس و زندگی داشته باشید؛ بلکه به این فکر باشید که کریمانه زندگی کنید.

در دعای علی (علیه السلام) می‌خوانیم:

"اللّهُمّ صُن وَجهى بالیَسار ولا?تَبذُل جاهى بالإقْتار فَاَستَرزِقَ طالبى رزقک واستعطفَ شِرارَ خَلقِک واُبتَلى بِحَمْدِ مَن اعطانى واُفْتتن بِذمّ مَن مَنعَنى واَنْتَ مِن وَراءِ ذلکَ کلّه ولىّ الإعطاءِ والمَنع[2]

خدایا! تمام نعمتها را تو داده‌ای و تمام روزی‌خواران در کنار سفره انعام تو نشسته‌اند:
"بر سر هر سفره بنشستم خدا رزّاق بود"

امّا بین من و خودت، دست دیگری فاصله نباشد که من از دیگری بگیرم‌ممنون او باشم و اگر چیزی به من نداد گله کنم، در حالی که همه نعمتها از‌توست. اگر بنده درک کند که بین او و خدایش پرده و حجابی نیست،‌هم‌می‌کوشد گناه نکند ـ چون خود را در محضر خدا می‌بیند ـ و هم می‌کوشد فقط‌از او طلب کند. آنگاه خداوند، وسایل را فراهم می‌کند و آن وسیله‌ای که پیام‌خدا را به ما می‌رساند، به جای اینکه ممنون او شویم ممنون ما می‌شود!

این زندگی کریمانه در صورتی ممکن است که انسان بی‌پرده و حجاب به سر برد. علی (علیه السلام) چون چنین بود، به خود اجازه داد به خدا عرض کند: خدایا! من آن چنان ترا حمد می‌کنم که حمدم بی‌پرده به تو برسد و بین ثنای من و ذات تو چیزی حاجب نباشد.
انسان باید نخست حجابهای ظلمانی وآنگاه حجابهای روحانی ونورانی رابرطرف کند وبرطرف نمودن حجابهای ظلمانی همین است که سالک گناه نکند و بد کسی را نخواهد ، به فکر تحقیر و به دام انداختن این وآن وکینه توز نباشد.

منبع : برگرفته از تفسیرموضوعی قرآن کریم – مبادی اخلاق در قرآن –تالیف : آیت الله جوادی آملی صص 204-205-206

پی نوشت :
• [1] - نهج البلاغه، خطبه 195.
• [2] - همان، خطبه 225.