تالیفات ایت الله سید محمد مولانا(موسوی تبریزی)

تراوش قلم

مولانا در طول زندگانى ارزشمند خویش، از هر فرصتى در جهت نگارش و تألیف، سود جسته و حاصل این تلاش و کوششِ پى گیر، پیدایش آثار سودمندى است. ایشان در زمینه هاى فقه، اصول، فلسفه، کلام، رجال، تفسیر و ادبیات اثرات ماندگارى از خود به یادگار گذاشته است. برخى از آثار وى در زمان حیاتش به چاپ رسیده و برخى دیگر، بعد از وفات او توسط فرزند ارشدش حاج سید على مولانا چاپ و نشر یافته است.

آثار قلمى ایشان عبارت است از:

1. اثنا عشرة مسألة مهمة

2. الاجتهاد و التقلید

3. احکام الوصیة

4. ارشاد الانام فى اثبات النبوة العامة و الخاصة

5. الاستصحاب

6. براهین الحق فى عدة رسائل اصولیة و فقهیة^([46])

این کتاب مشتمل بر حجیت خبر واحد، حجیتِ شهرت، قاعده ضرر، مسأله مالکیت عبد، تعیین حدود کعبه و تعیین ذکر رکوع و سجود است. این کتاب همراه با رساله «الحق و الحکم»، تألیف شیخ هادى تهرانى، در سال 1330 در تبریز به چاپ رسیده است.

7. تداخل الاغسال

8. التفسیر الوجیز^([47])

این کتاب براى اولین بار در سال 1380هـ .ق. در قطع جیبى به چاپ رسیده و چاپ دوم آن با تحقیق مالک محمودى و با مقدمه آیت الله مولانا ـ نوه مفسر ـ در سال 1418هـ .ق. از طرف مؤسسه الامام المنتظر(عج) به زیور چاپ آراسته شده است.

9. حاشیة شرح الباب الحادى عشر

10. حاشیة شوارق الالهام فى الکلام

11. حاشیة فرائد الاصول

12. حاشیة على مباحث الالفاظ مِن الفصول

13. حاشیة قوانین الاصول

14. حکم الاستطراق

15. السِحْر و العلوم الخمسة المخفیّة

16. شرح تشریح الافلاک

17. طریق الهدایه فى علم الدرایة^([48])

کتاب مذکور با تحقیق محمدرضا جدیدى، در دفتر سوم میراث حدیث شیعه، در سال 1378 به چاپ رسید.

18. الفرق بین الحق و الحکم

19. الفوائد الاربع عشرة فى المسائل الکلامیه و الحکمیة

20. قاعده لاضرر

21. القصر و الاتمام

22. الماء المستعمل فى دفع الخبث

23. مصباح الاعلام فى مدارک الاحکام فى الطهارة و الصلاة^([49])

24. مصباح السالکین و زاد المسافرین فى معرفة القبلة^([50])

این کتاب در سال 1349 به چاپ رسیده است.

25. مصباح الوسائل فى شرح الرسائل^([51])

26. مفتاح المطالب فى شرح المکاسب^([52]) (دو جلد). جلد اول این کتاب، در سال 1340، توسط حاج سید على مولانا به چاپ رسیده است.

27. رسالة فى نصاب النقدین و الغلاّت.

28. رسالة فى کیفیة تعلقِ الخمس بالعین

29. رسالة فى المسائل المتفرقه

30. رسالة فى بیان احکام الوقوفین فى الحج

31. رسالة فى حکم الولایة من قبل الجابر

32. رسالة فى حکم ما جعل طریقاً عدوان

33. رسالة فى الانفحة و حکمه

34. رسالة فى بعض مهمات سائل القصر

35. رسالة فى حکم الصلوة فى الشعرِ الملاصق لبدن المصلى و ثوبه^([53])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه