خوشبختي واقعي

آرزوي خوشبختي و تلاش براي به دست آوردن آن خواسته تمامي انسان‌هاست. اما آنچه در اين بين شايان توجه است تفاوت‌ها و تمايزاتي است كه در تعريف خوشبختي ديده مي‌شود. تفاوت در جهان‌بيني افراد و نوع نگرش آنها به زندگي مادي سرچشمه چنين اختلافاتي شده است. هر فرد بنا به تعريفي كه از زندگي دارد خوشبختي را به گونه‌اي تفسير مي‌کند. عده‌اي خوشبختي را در ثروت فراوان، بعضي در عافيت و شماري در سلامتي و... مي‌بينند. تمامي افراد در تلاش‌اند تا آنچه را که موجبات خوشبختي آنها را فراهم مي‌کند به ‌دست آورند. طبعاً تعاريف مختلف در تفسير خوشبختي سبب ايجاد راه‌هايي متفاوت در دستيابي به آن مي‌شود. بي‌شك آنان كه در زندگي خدا را محور مي‌دانند خوشبختي را در غير از مفاهيم دنيايي تفسير مي‌کنند. خوشبختي تنها هنگامي محقق مي‌شود كه رضايت و خشنودي خداوند را به همراه آورد. از اين‌رو توجه به امور معنوي و تلاش براي بهره‌مندي هرچه بيشتر از معنويات زندگي موجبات خوشبختي فرد را فراهم مي‌آورد. تمسك به روايات منقول از ائمه (ع) هدايتگر اعمالي است كه به موجب آن خوشبختي رخ مي‌نمايد. آنچه در روايات به عنوان اسباب خوشبختي افراد معرفي شده، عبارتند از:

عمل به علم

علم بدون عمل اشخاص سبب دوري آنها از انسانيت و اخلاق مي‌شود و آنان را به سوي زندگي ناپاك سوق مي‌دهد. از اين‌رو در روايات به اين مهم توجه داده شده است و عمل به دانسته‌ها سبب خوشبختي فرد خوانده شده است. چنانچه از حضرت علي (ع) روايت شده كه فرموده‌اند: «به علم عمل كنيد، تا خوشبخت شويد.» (?)

دوري از تن‌پروري

آسوده‌خواهي و كسالت فاصله‌اي است ميان انسان و خواسته‌هايش. ويژگي‌هاي اين دنيا به‌گونه‌اي است كه كار و كوشش شرط دستيابي به خواسته‌ها و اهداف تعريف شده افراد است. بدون تلاش اشخاص به آنچه مي‌خواهند دست نمي‌يابند و اين نافرجامي و ناكامي سبب اندوه مي‌شود. آنكه براي خود قله‌اي ترسيم کرده تا بدان دست يابد اما پس از گذشت زمان و فرصت‌ها، بدانچه خواسته دست نيافته، احساس شكست مي‌کند. اين حس تا بدان اندازه در او پررنگ مي‌شود كه از زندگي‌اش لذت نمي‌برد و احساس خوشبختي‌اش از بين مي‌رود. واقعيتي كه امام علي(ع) نيز بدان اشاره کرده‌اند: «چه دور است ميان آسايش و تن پرورى و رسيدن به خوشبختى» (?).

همنشيني با دانشمندان

بهره‌مندي از علم و دانش نيازمند دانش‌اندوزي در محضر دانشمندان است. منش و مرام آنان كه در پي كسب هر چه بيشتر دانش و بهره‌گيري هرچه تمام‌تر از فرصت حياتند؛ متفاوت از آناني است كه غافل از توشه‌اندوزي و سرگرم زرق و برق دنيايند. توجه به قابليت‌هاي شگرف آدمي از يك سو و فرصت كوتاه زندگي دنيايي از سوي ديگر آنان را از پرداختن به امور گذرا و سرگرمي‌هاي موقت دنيا بازداشته است. همنشيني و مجالست با دانشمندان پويايي و تحرك‌آفرين است و به موجب همين پويايي شخص در تلاش است تا از تمامي فرصتش بهره كافي ببرد. دوري از به بطالت گذراندن زمانِ در حال گذر نشاط‌آفرين است. به همين سبب اميرالمؤمنين(ع) فرموده‌اند: با علما همنشين شو تا مبارك و نيكو بخت شوي (?).