ديدارهای آرامش‌بخش

در انديشه دينى ما، حفظ توسعه و تعميق روابط فاميلى و ارتباط صميمانه و حمايتى خويشاوندان از آنچنان اهميتى برخوردار است كه پيامبر اسلام (ص) آن را جزو دين دانسته و در جاى ديگر، هدف از رسالت خويش را پس از بندگى خداوند و شكستن بت ها و طواغيت، صله رحم معرفى مى كنند. از منظر تفكر دينى نقش صله رحم به گونه اى است كه انجام آن سبب سامان دهى و ايجاد سلامت و عافيت و در طريق صحيح قرار گرفتن تمام امور مى شود در روايتى امام صادق (ع) ارتباط خويشاوندى را سبب آرامش و تسكين خاطر افراد معرفى كرده و چنين مى فرمايد: هرگاه كسى از رحم خود عصبانى شد و بر او غضب كند پس بايد به سوى او روانه شود و با او تماس برقرار كند.

صله رحم و نياز به محبت

يكى از نيازه اى روانى نياز به محبت است كه انسان در هر دوره از زندگى و تحول و رشد به آن نيازمند است و بايد از آغازين لحظات ورود به اين جهان تا آخرين زمان وداع از اين دنيا، متناسب با دوره رشد وى، اين نياز عالى و اساسى تأمين و ارضا شود. اين نياز در ابتدا و در بدو تولد با رابطه عاطفى و محبت آميز مادر با نوزاد و به آغوش كشيدن او به تماس بدنى و نظاير آن تأمين مى شود. ارتباط صحيح و برخاسته از عشق و علاقه پدر نيز در اين زمينه حائز اهميت است و اگر به هر دليلى اين نياز عاطفى، به‌ويژه در اين دوره، ارضا نشود ضررهاى جبران‌ناپذيرى به كودك وارد مى شود و سلامت جسمى و روانى او را به مخاطره مى اندازد. با بزرگ تر شدن كودك در دوره نوجوانى و جوانى نيز نياز به محبت از طريق ديگر اعضاى خانواده، هم‌كلاسى‌ها و ديگر افراد جامعه و افرادى كه با آنها ارتباط دارد، تأمين مى‌شود. روانشناسان خصوصيت افراد ناايمن را چنين بيان مى كنند: احساس طردشدن، مورد عشق و علاقه ديگران نبودن و اينكه ديگران به سردى و بدون محبت با او رفتار مى كنند و اطمينان به اين موضوع كه مورد تنفر و خصومت ديگران واقع شده است. بنابراين، نياز به محبت به وسيله پدر و مادر و سپس به وسيله برادر و خواهر، خويشان و بستگان، همسالان، همسر و فرزندان و تمام افرادى كه با فرد در ارتباط هستند، مى تواند تأمين شود. در واقع، روابط فاميلى و معاشرت با خويشاوندان بستر مناسبى براى برقرارى تعاملات عاطفى و اظهار علاقه و محبت به يكديگر است و مى تواند نقش بسزايى در تأمين اين نيازها ايفا كند.

نياز به بيان و ابراز خود

يكى ديگر از احتياجات روانى انسان كه مورد توجه روانشناسان قرار گرفته نياز به ابراز خود است كه منظور از آن ارائه افكار و عقايد خود به ديگران مى باشد. هر فردى در هر وضع و موقعيتى و در هر مرحله از تحول و رشد ميل دارد از فرصت هاى مختلف استفاده كرده و خود را نشان دهد. هر كس به تناسب فهم و تجربيات خود امور و وقايع را به طرز خاصى درك مى كند و ميل دارد درك و نظر خود را درباره آنها ابراز دارد. موضوعاتى نظير تربيت فرزندان، چگونگى اداره زندگى و معاش و رمز و راز موفقيت و پيشرفت و مهارت هاى مختلف در رفع مشكلات شخصى و نظاير آن مورد توجه و علاقه افراد است و براى هر يك راه يا وسيله تازه و جديدى كشف كرده‌اند كه مى خواهند آن را به ديگران ارائه نمايند. يكى از اين فرصت ها براى ارائه آنچه كه يافته‌اند، جمع هاى خانوادگى است كه در پرتو ديد و بازديدها و معاشرت‌هاى فاميلى و ارتباط خويشاوندان شكل مى گيرد. در چنين گردهمايى‌هایی افراد فرصت ابراز خود پيدا نموده و بدين‌وسيله به نياز روانى خويش پاسخ مثبت داده، آن را ارضا مى نمايند. صرف نظر از انتقال تجربيات و تعامل‌هاى اجتماعى، همين بيان و ابراز خود نقش زيادى در ايجاد آرامش روانى فرد خواهد داشت. علاوه بر اين، ابراز خود وسيله موثرى براى تسكين آلام درونى افراد است. وقتى فرد درباره مشكلات خود با ديگران صحبت كند و از همدلى و همدردى و راهنمايى آنها برخوردار شود، ناراحتى و درد و رنج او كمتر مى شود. همانطور كه معروف است درد خود را با ديگران در ميان گذاردن و نگرانى‌هاى درونى را براى آن ها نقل كردن، فشار درد را كم مى‌كند و اضطراب و تشويش فرد را تسكين مى دهد. در ديد و بازديدهاى فاميلى ضمن برقرار شدن رابطه بين افراد، امكان برون ريزى هاى عاطفى فراهم مى‌شود. از طريق تخليه هيجانى، افكار منفى و غيرواقعى افراد تعديل خواهد شد. بنابراين، صله رحم آسان ترين، سريع ترين و طبيعى ترين شيوه براى تأمين نياز به ابراز خود و دسترسى به آثار و پيامدهاى مثبت آن است. با ايجاد فرصت براى ابراز خود، امكان پيدايش افكار و روش‌هاى جديد و ابتكار افراد هموار مى‌شود كه با اندك توجهى به تماس هاى خصوصى ميان دو يا چند نفر يا ارتباطات اجتماعى ميان افراد، به اين واقعيت خارجى مى توان دست يافت.