فضیلت‌های ماه رمضان

زینب فیاضی

رمضان ماهی سراسر خیر و برکت است. لحظه لحظه آن مملو از آثار و برکاتی ارزشمند است که همین امر سبب به وجود آمدن فرصتی مغتنم در این ماه می‌شود.

مکان و زمانی که به پروردگار منسوب می شود شرافت و عظمت می یابد. کعبه را بیت الله خوانند چرا که مکانی است مقدس و دارای ویژگی هایی خاص، که سبب تمایز آن از دیگر مکان ها گشته است و گرنه خداوند منزه است از آنکه مانند انسان ها محلی برای سکونت داشته باشد چرا که ذات مقدسش از مقتضیات بشری به دور است یا آنکه رمضان، شهر الله (ماه خدا) خوانده شده به سبب عظمت و ویژگی هایی که این ماه را از سایر ماه های سال متمایز کرده است. درک عظمت و بزرگی این ماه عزیز ممکن نیست مگر به واسطه بهره گیری از بیانات معصومان (ع). آنانکه بر اسرار عالم اشرافی کامل دارند به روشنی دلیل برتری و بزرگی این ماه را بیان کرده اند. آنچه از کلام معصومان علیهم السلام در خصوص ویژگی‌های انحصاری این ماه بیان شده است آن است که:

1. رمضان؛ ماه نابودی گناهان: رمضان از ریشه رمض به معنای شدت تابش خورشید بر ریگ و امثال آن است. همانطور که تابش شدید آفتاب بر روی اجسام سبب سوزاندن و گاه نابود و پوسیده شدن آنها می شود در این ماه، گناهان بندگان از بین می رود. چنانکه از رسول خدا (ص) نقل شده که فرمودند: «رمضان ، بدین سبب رمضان نامیده شده است كه گناهان را مى‌سوزاند.» (کنز العمال،23688)
2. رمضان؛ ماه رحمت، آمرزش و رهایی از آتش: رمضان ماهی سراسر خیر و برکت است. لحظه لحظه آن مملو از آثار و برکاتی ارزشمند است که همین امر سبب به وجود آمدن فرصتی مغتنم در این ماه می‌شود. ماهی که به فرموده رسول اکرم(ص) ابتدایش رحمت، میانه اش مغفرت و انتهایش رهایی از آتش سوزان جهنم است( کافی، کلینی، محمد بن یعقوب، ج4، ص67، ح4 ). آنکه بهره مند از رحمت بی منتهای الهی گشت آمرزیده می شود و چون آمرزیده شد از عذاب الهی در امان می ماند. غفران خداوند در این ماه به قدری زیاد و فراگیر است که به فرموده امام صادق(ع) در هر شب از آن شماری از بندگان گنهکار از آتش دوزخ رهایی می یابند (ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شیخ صدوق، ص65). امام صادق (ع) فرمود: «به راستى، خداى گرامى و بزرگ را ، در هر شبى از ماه رمضان، آزادشدگان و رهایى‌یافتگانى از دوزخ باشد. جز آن كس كه با مست‌كننده‌اى افطار كند؛ پس چون شب پایانى ماه فرا رسد در آن شب به شماره همه كسانى كه در آن ماه آزاد نموده دیگر بار آزاد سازد.»
3. رمضان؛ ماه گشایش درهای بهشت: وفور فیض و رحمت الهی این ماه به گونه‌ای است که گویی تمامی درهای بهشت، به روی بندگان گشوده شده است و درهای جهنم بسته گشته است. رحمت بی انتهای الهی به اندک بهانه ای در این ماه شامل بندگان می گردد و چشم پوشی پروردگار نسبت به خطاهای بندگان گسترده می شود به گونه‌ای که تصور می‌شود خداوند درهای جهنم را بسته است. ( کافی، کلینی، محمد بن یعقوب، ج4، ص67، ح6).

قال رسول الله(ص): چون هلال ماه رمضان پدید آید درهای آسمان و درهای بهشت و درهای رحمت گشوده شود و درهای دوزخ بسته گردد.

4. رمضان؛ ماه اسارت شیاطین: گناه و معصیت سبب دوری از رحمت و غفران الهی است و از آنجا که ماه رمضان، سراسر نور رحمت است و تمامی درهای رحمت الهی در این ماه بسوی زمینیان گشوده می شود لازم است تا عوامل دور کننده انسان‌ها از رحمت بیکران پروردگار از میان برداشته شود. از این‌رو در این ماه شیاطین در حصارند به گونه ای که به فرموده نبی مکرم(ص) هر شیطانی که رانده شده توسط هفت فرشته به بند کشیده می شود و تا پایان این ماه رها نمی گردد. (ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شیخ صدوق، ص65). «خداوند بر هر شیطان رانده‌شده‌اى هفت فرشته را گمارد و آن شیطان‌ها رها نشوند تا آنگاه كه ماه شما به پایان رسد.»
5. رمضان؛ ماه استجابت دعا: دست نیاز در ماه رحمت الهی به سوی خالق بی همتا، خالی باز نمی‌گردد. خدایی که در این ماه رحمتش را به سوی مخلوقاتش سرازیر کرده است نیازهای آنان را بی‌پاسخ نمی‌گذارد.پیامبراکرم (ص) به این امر توجه کرده و در این باره فرموده‌اند: « (همان) هان! درهاى آسمان از نخستین شب آن ماه گشوده شود. آگاه باشید كه دعا در آن ماه پذیرفته آید».
6. رمضان؛ در بردارنده لیالی قدر: وجود ارزشمندترین و عظیم ترین شب های هر سال در این ماه نشان از عظمت و ویژگی های انحصاری رمضان دارد. شب هایی که در آن تقدیر و سرنوشت سالانه افراد رقم می خورد و عبادت در آن ها برابر با عبادت در هزار شب دانسته شده است. نزول آخرین کتاب آسمانی در این شبها عظمت و بزرگی آن را چندین برابر می‌کند. معرفت کامل نسبت به خصایص این شب ها جز برای معصومان علیهم السلام و مقربان درگاه حق حاصل نمی آید.آنچه بیان گردید تنها گوشه‌ای از آثار و فضائل این ماه عزیز از زبان معصومان (ع) است. درک ویژگی های این ماه جز به یاری مقربان بارگاه ربوبی امکان پذیر نیست. اگر تمامی آثار و برکات این ماه مبارک بدرستی شناخته می شد، تمنای به طول انجامیدنش خواسته بندگان بود.