دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اخلاق و معنویت؛ فلسفه رسالت پیامبر(ص)‌

بدون تردید از محوری ترین اهداف بعثت و رسالت پیامبر اعظم(ص)اخلاق و معنویت است.
اخلاق و معنویت؛ فلسفه رسالت پیامبر(ص)‌
اخلاق و معنویت؛ فلسفه رسالت پیامبر(ص)‌
نویسنده: رضا جاودان‌

بدون تردید از محوری ترین اهداف بعثت و رسالت پیامبر اعظم(ص)اخلاق و معنویت است. این نکته ای است که آیات و روایات فراوانی به آن اشاره دارد و سرّ آن نیز روشن است زیرا بدون اخلاق و معنویت دینی، نه دین برای مردم مفهومی دارد و نه دنیای آنها سامان می‌یابد. در قرآن کریم آیات مختلفی به این حقیقت اشاره دارد که اخلاق و معنویت و پرورش و تزکیه نفوس از رئوس برنامه های بعثت بوده است. نظیر این آیه شریفه: «هو الذی بعث فی الامیین رسولامنهم یتلو علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین؛ پروردگارتان کسی است که در میان جمعیت درس نخوانده رسولی از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنها می‌خواند و آنها را تزکیه می‌کند و به آنها کتاب و حکمت می‌آموزد هر چند پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند»(جمعه:2).‌

امام علی(ع) در خطبه قاصعه وقتی از دوران کودکی خود که تحت تربیت پیامبر بودند یاد می‌کند می‌فرماید: «یرفع لی فی کل یوم من اخلاقه علما و یامرنی بالاقتداء به» پیغمبر در هر روز یک پرچم از اخلاق خود را برای من برمی افراشت و مرا فرمان می‌داد تا از این اخلاق الگو بگیرم. یعنی هر روز پیامبر یک درس اخلاق را به علی(ع) آموزش می‌دادند.

اخلاق و معنویت نه فقط پایه قوام جامعه و عامل حیات آن است بلکه عامل رشد و بالندگی آن نیز هست. توسعه مقوله جدیدی است که از نیمه دوم قرن بیستم مطرح شده است. توسعه در روزگار گذشته یک تعریفی داشته و در دوره مدرنیته ویژگی های دیگری دارد، در موج سوم توسعه فرامدرن و فرا اطلاعات مطرح می‌شود و نقش انسان، خانواده، فرهنگ، اقتصاد و مسئولیتهای اجتماعی فرهنگی هم تغییر می‌کند. اما توسعه و رشد با رویکرد دینی یک ضرورت راهبردی را در مدیریت توسعه می‌طلبد و این امر باعث سلامت، رفاه اجتماعی و جامعه سالم خواهد شد؛ چرا که توسعه اجتماعی برای رسیدن به جامعه سالم است. لذا توسعه یک مفهوم چند بعدی است که جنبه کیفی و کمی دارد و طبیعتا مفهوم و مقوله رشدیافتگی ملاک توسعه محسوب می‌شود. ‌

توسعه اجتماعی یعنی تلاش آگاهانه، علمی و همگانی آحاد جامعه برای تحقق و تثبیت پدیده رشد یافتگی در همه ابعاد جامعه. به هر حال، هدف غایی توسعه ما رشد در همه ابعاد جامعه بویژه در اخلاق و معنویت است. اینکه در جامعه آسیب های اجتماعی داریم به دلیل عدم رشد کافی بالاخص در اخلاق و معنویت است چون مهمترین هدف نهایی اخلاق و معنویت رسیدن به رشد و کمال است گرچه رشد مطلق افزایش را شامل می‌شود و بیشتر ناظر به جنبه های کمی است ولی کمال به جنبه های معنوی مربوط می‌شود. رشد و توسعه اجتماعی با رویکرد دینی در قرآن کریم به معنای هدایت شدن به راه راست و صحیح آمده است چنانکه در سوره کهف می‌خوانیم: «ربنا آتنا من لدنک رحمه و هیء لنا من امرنا رشدا؛ بارالها تو در حق ما به لطف خاص خود رحمتی عطا فرما و برای ما وسیله رشد و هدایت کامل مهیا ساز». ‌

بنابراین اخلاق و معنویت فلسفه رسالت نبی اکرم (ص) بوده و هر چه جامعه به سمت اخلاق و معنویت گام بردارد به همان نسبت به رشد و توسعه مطلوب خواهد رسید.

مقاله

نویسنده رضا جاودان‌

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

هر يك از نهادهاي جامعه‎پذيري ديني تا چه حد آموزه‎هاي ديني به نوجوانان و جوانان ارائه مي‎كند. ارزيابي جوانان و نوجوانان از اين نهادها و وسايل چگونه است. چرا برخي نهادهاي جامعه‎پذير كننده، در جامعه‎پذيري ديني جوانان موفق و برخي ناموفق‎اند.
خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

تشکیل خانواده و تربیت فرزند در سیره رضوی، مسئله‌ای حیاتی و برنامه‌ای هدفمند است که اگرچه برمبنای مقررات و قوانین قرآنی، روایی و شرعی جامه عمل می‌پوشد، امّا نخستین مایه‌های آن به‌صورت غریزه، محبّت، عاطفه و اشتیاق متقابل زوج...
نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

چرا در اخلاق و تربیت دینی علم و عمل کنار هم هستند و به دانستن برای عمل تأکید شده است؟‏ از نگاه دین، علم و عمل چه نقشی می‌توانند در رشد و پیشرفت معنوی انسان داشته باشند؟
راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

اگر پدر و مادر در برابر تعلیم و تربیت دینی و عبادی کودکان خود مسئولیت دارند؛ حال چگونه می‌توانند علاقه به عبادت را در کودکان خود تقویت کنند؟...
راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

چگونه می‌توان افکار و تخیلات شیطانی را از ذهن و قلب خود دور کرد؟ انسانی كه برای تهذیب روح و تربیت دینی خود قدم برمی‌دارد، شیطان رأی قوه متخیله او را به‌جای وحی و عقل می‌نشاند و موهوم و مُتَخَیل را معقول جلوه می‌دهد...
Powered by TayaCMS