دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌
No image
اعتقاد به توحید سرآغاز همه نیکی ها‌
نویسنده: محمدعلی لطیفیان

توحید یعنی یکی دانستن و در اصطلاح به معنی یکی دانستن خدا و مبدا هستی است، اعتقاد به یگانگی «او» از هر جهت، از جهت ذات از جهت آفرینش، از جهت اداره و چرخاندن هستی، از جهت بندگی و پرستش یا راز و نیاز و نیایش و از جهات دیگر.‌   

الهیات قرآن بیش از هر چیز روی «یگانگی خدا» تاکید داشته است و شعار قرآن این است که:

«لااله الاالله» غیر از الله خدایی نیست. در قرآن این شعار بیش از شصت بار با عبارتهای گوناگون آمده است نظیر: « لااله الاهو» جز او خدایی نیست، «ما من اله الاالله» جز الله خدایی نیست، «انما الله اله واحد» خدا خدایی یکتا است.‌ در زبان عربی دو کلمه داریم که از نظر معنی بسیار به هم نزدیک‌اند. ولی با این حال باید از یکدیگر باز شناخته شوند، یکی «اله» و دیگری «الله». «اله» اسم عام است که در فارسی کلمه «خدا» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «خدایان»، در عربی «اله» را جمع می‌بندیم و می‌گوییم «الهه». ولی «الله» اسم خاص است و در ترجمه فارسی آن خدا، خداوند، یزدان و ایزد آمده است. ‌بنابراین باید گفت که واژه خدا در فارسی به دو صورت استعمال می‌شود، یکی به صورت عام که دارای جمع است و دیگری به صورت اسم خاص برای آفریدگار جهان و در صورت اخیر جمع نخواهد داشت.آیات توحیدی قرآن بیشتر روی توحید در خلق و امر و توحید در عبادت و اطاعت «یکتا پرستی» تکیه دارد، قرآن نخست توجه انسان را به «یگانگی آفریدگار» و «یگانگی کردکار» جلب می‌کند و پس از روشن کردن اینکه «خلق و امر»، یعنی آفریدن و گرداندن چرخ آفرینش و فرمانروایی بر جهان مخصوص «خدا» است، نتیجه می‌گیرد که: « بنابراین نیایش و پرستش نیز مخصوص او است».‌اهمیت توحید در اسلام به حدی است که نخستین آیات قرآن که بر پیغمبر اسلام (ص) وحی شد با اشاره به «توحید و خلق و امر» بوده است. قرآن نظام یکسره، به هم پیوسته و یگانه‌ای را که در سراسر جهان است دلیلی روشن بر یگانگی آفریدگار و فرمانروای جهان می‌شمرد و از ما می‌خواهد که به این نظام و استواری و همه گیری آن بیندیشیم و از این راه به «توحید» پی بریم. ‌صدر المتالهین در اسفار در زمینه توحید با اشاره به آیاتی چند از قرآن می‌گوید: «راه دیگر برای اثبات یگانگی خدا در خدایی و فرمانروایی اش این است که یگانگی و یکپارچگی جهان دلیل یگانگی خدای فرمانروای جهان است.‌ توحید اولین اصل در پذیرش اسلام و اولین اصل در اصول دین می‌باشد: توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد. توحید در اسلام بیش از هر چیز روی  یکتا پرستی و توحید در عبادت تکیه دارد. اعتقاد به خدای بزرگ، خدای آفریدگار که اساس آفرینش از اوست در بسیاری از ادیان و مکتبهای فلسفی و عرفانی دیده می‌شود، در این ادیان و مکتبها همراه با اعتقاد به وجود خدای آفریدگار، غالباً این اعتقاد نیز وجود دارد که هیچ موجود دیگر در جهان نیست که در مقام و هم عرض خدای بزرگ باشد. ‌ولی توحید قرآن این مقدار از یگانه دانستن خدا را کافی نمی‌داند، از دید قرآن توحید و یکتا دانستن خدا وقتی واقعیت دارد که اثر عملی آن توحید در عبادت، دعا و استعانت، حمد و نیایش باشد. در بسیاری از آیات قرآن بعد از یگانگی خداوند، پرستش و عبادت این خدای یگانه آمده است.«الحمدلله رب العالمین ... ایاک نعبد و ایاک نستعین». این عبادت و پرستش خدای یگانه، تاثیر خود را در زندگی اجتماعی افراد خواهد گذاشت، در جامعه، موقعیت‌های مادی و دنیوی نظیر ثروت، قدرت، شهرت سر خم نخواهد کرد و در مسائل و مشکلات زندگی فقط از خدای صاحب قدرت در جهان، یاری خواهد جست.‌ 

مقاله

نویسنده محمدعلی لطیفیان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

هر يك از نهادهاي جامعه‎پذيري ديني تا چه حد آموزه‎هاي ديني به نوجوانان و جوانان ارائه مي‎كند. ارزيابي جوانان و نوجوانان از اين نهادها و وسايل چگونه است. چرا برخي نهادهاي جامعه‎پذير كننده، در جامعه‎پذيري ديني جوانان موفق و برخي ناموفق‎اند.
خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

تشکیل خانواده و تربیت فرزند در سیره رضوی، مسئله‌ای حیاتی و برنامه‌ای هدفمند است که اگرچه برمبنای مقررات و قوانین قرآنی، روایی و شرعی جامه عمل می‌پوشد، امّا نخستین مایه‌های آن به‌صورت غریزه، محبّت، عاطفه و اشتیاق متقابل زوج...
نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

چرا در اخلاق و تربیت دینی علم و عمل کنار هم هستند و به دانستن برای عمل تأکید شده است؟‏ از نگاه دین، علم و عمل چه نقشی می‌توانند در رشد و پیشرفت معنوی انسان داشته باشند؟
راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

اگر پدر و مادر در برابر تعلیم و تربیت دینی و عبادی کودکان خود مسئولیت دارند؛ حال چگونه می‌توانند علاقه به عبادت را در کودکان خود تقویت کنند؟...
راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

چگونه می‌توان افکار و تخیلات شیطانی را از ذهن و قلب خود دور کرد؟ انسانی كه برای تهذیب روح و تربیت دینی خود قدم برمی‌دارد، شیطان رأی قوه متخیله او را به‌جای وحی و عقل می‌نشاند و موهوم و مُتَخَیل را معقول جلوه می‌دهد...
Powered by TayaCMS