جهانی شدن؛ پدیده ای آمریکایی

جهاني شدن؛ پديده اي آمريكايي

كنت والتز مترجم: محمود كریمی

جهانی شدن پدیده رایج دهه 1990 بود که در آمریکا شکل گرفت. لوکس بودن و شاخه زیتون اثر توماس فریدمن جشنی است برای شیوه آمریکایی، سرمایه داری بازار و دموکراسی لیبرال و بازارهای آزادکه شفافیت و انعطاف پذیری رمزهای عبور آن هستند. گله الکترونیکی مقادیر زیادی از سرمایه را در داخل و خارج کشورها براساس شایستگی‌های سیاسی و اقتصادی شان جابه جا می‌کند. سرمایه اغلب به صورت آنی به کشورهای با حکومت‌های با ثبات، اقتصادهای پیشرفته و دارای حسابداری شفاف و معامله بی غل و غش وارد می‌شود و خود را از کشورهایی که این ویژگی ها را ندارند دریغ می‌ورزد؛ دولت‌ها می‌توانند با گله الکترونیکی به مقابله بپردازند اما در این صورت هزینه سنگینی خواهند پرداخت همان گونه که تایلند، مالزی، اندونزی و کره جنوبی در دهه 1990 این هزینه را پرداختند. برخی از کشورها ممکن است به صورت ناخواسته گله الکترونیکی را به مبارزه بطلبند (مانند کشورهایی که الان ذکر شدند). برخی براساس عقاید سخت ایدئولوژیک (مثل کوبا و کره شمالی) و برخی به واسطه اینکه تاریخ آنها را نادیده گرفته است (مثل تعداد زیادی از کشورهای آفریقایی).

کشورهایی که مایل به جذب سرمایه و یا استفاده از تکنولوژی اکنون و آینده هستند مجبورند تا دستبند طلایی یعنی یک بسته‌ای از خطی مشی ها از جمله بودجه متعادل، آزادسازی اقتصادی، فضای آزاد برای سرمایه گذاری و تجارت و ارز باثبات را به دست کنند.

این گله الکترونیکی است که تصمیم می‌گیرد به کدام کشورها باید پاداش داده و کدام یک باید تنبیه شوند و هیچ گونه اقدامی هم نمی‌توان در مقابل تصمیماتش انجام داد. دکتر ماهاتیر محمد نخست وزیر مالزی در سپتامبر سال 1997 در یکی از جلسات بانک جهانی به شدت انتقاد کرد که قدرتهای بزرگ و سفته بازان بین المللی، کشورهای آسیایی را مجبور کرده‌اند تا بازارهای خود را بگشایند و همچنین ارزهای آنها را در جهت نابودی شان درست کاری نموده‌اند. فریدمن از خود می‌پرسد که رابرت روبین یعنی وزیر خزانه داری آمریکا چه جوابی می‌تواند داده باشد و تصور نمود که جواب وی باید یک چیزی مانند این می‌بوده است: شما در کدامین سیاره زندگی می‌کنید؟ جهانی شدن یک انتخاب نیست بلکه یک واقعیت است، ... و تنها راهی که شما می‌توانید از طریق آن به همان میزان که مردم شما می‌خواهند رشد کنید این است که از سهام جهانی و بازارهای اوراق قرضه از طریق پیگیری شرکت‌های چند ملیتی برای سرمایه گذاری در کشورتان و فروختن آن چیزی که کارخانه‌های شما تولید می‌کنند به سیستم‌های تجاری جهان بهره برداری کنید و اساسی ترین حقیقت جهانی شدن این است: هیچ کس مسئول نیست.

گله الکترونیکی شماره تلفنی ندارد وقتی تصمیم می‌گیرد که سرمایه را از یک کشوری دریغ بورزد هیچ فردی برای شکایت نزد آن و یا هیچ گونه درخواستی برای رهایی وجود ندارد و علتش هم این است که تعداد زیادی از سرمایه گذاران به صورت مجزا و همزمان براساس دلایل یکسان تصمیم می‌گیرند که سرمایه گذاری کنند و یا از انجام آن سرباز زنند.

اگر شما کاری را انجام بدهید که گله الکترونیکی را ناخشنود سازد آن تو را لگدمال می‌کند پس جهانی شدن به وسیله بازارها و نه به وسیله دولت‌ها ساخته می‌شود.

جهانی شدن به معنای همگون شدن است. قیمت‌ها، تولیدات، دستمزدها، ثروت، نرخ بهره و سود، همه و همه به این سمت می‌روند تا در سرتاسر جهان یکی شوند مانند هر حرکت قدرتمندی برای تغییر، جهانی شدن نیز با مقاومت هایی از جانب بنیاد گرایان مذهبی در آمریکا و از جانب مخالفان آمریکا در خارج از این کشور، از جانب سنت گرایان فرهنگی در هر جایی از دنیا رو به رو است؛ اینان سخت عصبانی‌اند از این جهت که به صورت غیرآگاهانه و یا به طرق دیگر

می‌دانند که کارشان تمام است. مالیه بین المللی به وسیله تکنولوژی همه آنچه سر راهش است را کنار می‌زند و جهانی شدن تحت حمایت قدرت نظامی آمریکا به صورت بی وقفه‌ای به پیش می‌رود. همان گونه که فریدمن ادعا می‌کند آمریکا حقیقتاً هژمونی نهایی خوش خیم است.