دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سودگروی عام

سودگروی «نظریه‌ای در اخلاق هنجاری است که می‌گوید آن هدف اخلاقی که باید در تمام کارهای خود در پی اش باشیم به دست آوردن بیشترین غلبه ممکن خیر بر شر (یا کم ترین غلبه ممکن شر بر خیر) در کل جهان است ».
سودگروی عام
سودگروی عام

سودگروی «نظریه‌ای در اخلاق هنجاری است که می‌گوید آن هدف اخلاقی که باید در تمام کارهای خود در پی اش باشیم به دست آوردن بیشترین غلبه ممکن خیر بر شر (یا کم ترین غلبه ممکن شر بر خیر) در کل جهان است ». سودگروی به سه دسته کلی تقسیم می‌شود:1. سودگروی عمل نگر؛2. سودگروی عام ؛3. سودگروی قاعده نگر. در نوشتار قبل به نقد و بررسی سودگروی اشاره نمودیم.‌

سودگرای عمل نگر، در برخورد با موقعیت ها از خود می‌پرسد: اگر من در این مورد فلان کار را انجام دهم ، چه نتایجی در پی خواهد داشت؟ سودگرای عام از خود می‌پرسد: اگر هر کسی بخواهد در چنین مواردی فلان کار را انجام دهد، چه پیامدهایی خواهد داشت؟ بنابراین، در سودگروی عام میزان سود و زیان مترتب بر نوع کار مورد توجه قرار می‌گیرد، نه شخص کار. این امر، یکی از اشکال‌های سودگروی عمل نگر را از میان می‌برد. اگر نیازمندی برای تغذیه خانواده اش اموال ثروتمندان را بدزدد، سودگرایان عمل نگر کردارش را ناصواب نمی‌شمارند؛ زیرا این عمل، که از نظر وجدان اخلاقی نادرست است، می‌تواند دستکم به اندازه هر جانشین دیگری که پیش روی عامل اس، غلبه خیر بر شر ایجاد کند. سودگرای عام  در چنین موقعیتی، تنها نتایج کردار یک نفر را بررسی نمی‌کند؛ بلکه چنان می‌اندیشد که اگر همه در آن موقعیت چنین کنند، چه نتایجی پدید می‌آید. روشن است که اگر همه فقیران از ثروتمندان دزدی کنند، نتیجه بد خواهد بود. پس سودگرایی عام در چنین موقعیتی، در بند مخالفت با وجدان اخلاقی گرفتار نمی‌آید؛ و اِشکال مخالفت با وجدان اخلاقی، که سودگرایی عمل نگر را آشکارا مورد حمله قرار می‌داد، آن راتهدید نمی کند.

نقد و ارزیابی

از سودگرای عام می‌پرسیم : چرا بی نوایی که به اندکی پول نیاز بسیار دارد، نمی تواند به گونه ای که هیچ کس در نیابد و مفسده‌ای نیز در پی نداشته باشد، از ثروتمندان چیزی بدزدد؟ سودگرای عام می‌گوید: چون اگر هر نیازمندی بخواهد چنین کند، هرج و مرج پدید می‌آید و زیان فراوان در پی دارد. در پاسخ به سودگرا می‌گوییم : اگر نیازمند این کار را پنهان انجام دهد، به گونه ای که الگوی دیگران نشود و بدآموزی نداشته باشد،چطور؟ روشن است که اصل سودگرایی به تنهایی نمی‌تواند درستی این کار را نفی کند. بنابراین پایبندی به سودگروی، باسودگروی عام ناسازگار است.

تنها چیزی که سودگرای عام می‌تواند بگوید آن است که اگرانجام دادن کاری برای شخص الف در موقعیت ب درست باشد،انجام دادن آن برای هر شخص دیگری در موقعیت مشابه درست خواهد بود. اما باید توجه داشت که این قاعده همان قاعده تعمیم پذیری است و از اصل سودگروی بر نمی‌آید.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

هر يك از نهادهاي جامعه‎پذيري ديني تا چه حد آموزه‎هاي ديني به نوجوانان و جوانان ارائه مي‎كند. ارزيابي جوانان و نوجوانان از اين نهادها و وسايل چگونه است. چرا برخي نهادهاي جامعه‎پذير كننده، در جامعه‎پذيري ديني جوانان موفق و برخي ناموفق‎اند.
خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

تشکیل خانواده و تربیت فرزند در سیره رضوی، مسئله‌ای حیاتی و برنامه‌ای هدفمند است که اگرچه برمبنای مقررات و قوانین قرآنی، روایی و شرعی جامه عمل می‌پوشد، امّا نخستین مایه‌های آن به‌صورت غریزه، محبّت، عاطفه و اشتیاق متقابل زوج...
نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

چرا در اخلاق و تربیت دینی علم و عمل کنار هم هستند و به دانستن برای عمل تأکید شده است؟‏ از نگاه دین، علم و عمل چه نقشی می‌توانند در رشد و پیشرفت معنوی انسان داشته باشند؟
راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

اگر پدر و مادر در برابر تعلیم و تربیت دینی و عبادی کودکان خود مسئولیت دارند؛ حال چگونه می‌توانند علاقه به عبادت را در کودکان خود تقویت کنند؟...
راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

چگونه می‌توان افکار و تخیلات شیطانی را از ذهن و قلب خود دور کرد؟ انسانی كه برای تهذیب روح و تربیت دینی خود قدم برمی‌دارد، شیطان رأی قوه متخیله او را به‌جای وحی و عقل می‌نشاند و موهوم و مُتَخَیل را معقول جلوه می‌دهد...
Powered by TayaCMS