دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عوامل و آفات انس

علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541)
عوامل و آفات انس
عوامل و آفات انس

پرسش: چه عواملی موجبات انس با مونس حقیقی یعنی خدای متعال را فراهم می‌آورد و در این راستا چه آفاتی وجود دارد؟

پاسخ: با عنایت به اهمیت انس با خدا و نقشی که در سازندگی و تامین آسایش انسان دارد، در آموزه‌های اسلامی سه رهنمود مهم برای مانوس شدن با خدا و دلبستگی به او ارائه شده است:

1- ذکر خدا: علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: «الذکر مفتاح الانس» ذکر، کلید انس است (غرر الحکم، ح 541) بنابراین، انسان هرچه بیشتر از این کلید گنج دلبستگی به خدا استفاده کند، انس او با حضرت حق بیشتر می‌گردد و به آرامش بیشتر دست می‌یابد، چنان که قرآن، تاکید می‌فرماید: «الابذکر الله تطمئن القلوب» بدانید که با یاد خدا، دلها آرام می‌گیرند. (رعد-28)

2- پرهیز از مصاحبت با اهل غفلت: مصاحبت با اهل غفلت، انسان را از یاد خدا غافل می‌کند، بدین جهت کسی که می‌خواهد با خدا مانوس باشد، باید از معاشرت با انسان‌های غافل، جداً اجتناب کند، چرا که انس با خدا، با الفت با انسان‌های غافل، در تضاد است، چنان که از امام علی(ع) روایت شده است: «کیف یانس بالله من لایستوحش من الخلق؟!» چگونه با خدا مانوس می‌شود کسی که با بندگان، قطع رابطه نکرده است؟! بی تردید، مقصود از «خلق» در این حدیث و احادیث مشابه، ذاکران خدا نیستند، زیرا معاشرت با اهل ذکر، خود عاملی مستقل برای یاد خدا و انس گرفتن با اوست، بلکه مقصود، اجتناب از معاشرت با مردم غافل است.

3- استمداد از خداوند متعال: پیامبر گرامی (ص) و اهل بیت مکرم اسلام، مکرر از خدا این تقاضا را داشته اند که «اللهم اجعلنا... انسین بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 360) یا «انسنی بک یا کریم» (الکافی، ج 3، ص 327) یا «واجعل انسی بک» (بحارالانوار، ج 95، ص 408) و نیز در دعایی که در صحیفه سجادیه از امام زین العابدین(ع) نقل شده، آن حضرت وحشت از انسان‌های بد و غافل و نیز انس با خدا و اولیائش را یک جا از خداوند متعال می‌خواهد و می‌گوید: «والبس قلبی الوحشه من شرار خلقک وهب لی الانس بک و باولیائک و اهل طاعتک» دل مرا، از وحشت از بندگان شرورت، آکنده کن و انس به خودت و اولیا و اهل طاعتت را نصیب من بنما. (بحارالانوار، ج 49، ص 334) بنابراین در آموزه‌های اسلامی «حسن خلق» و «حسن معاشرت» و «نرمخویی» و «نیکی» و «استمداد از خداوند متعال»، عوامل انس شمرده شده اند و در مقابل از «بداخلاقی» و معاشرت با جاهلان و فساق و فجار و ... به عنوان آفت انس یادشده است. لازم به ذکر است که اسباب و آفات انس، به مواردی که به آنها اشاره شد منحصر نیستند، بلکه همه آنچه در احادیث اسلامی به عنوان عامل دوستی و الفت مطرح شده اند، عامل انس نیز محسوب می‌شوند و همه آنچه آفت دوستی و الفت شمرده شده، آفت انس نیز هستند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

بررسي ميزان اثرگذاري نهادهاي جامعه‌پذیر كننده روي جامعه‌پذیری ديني نوجوانان و جوانان

هر يك از نهادهاي جامعه‎پذيري ديني تا چه حد آموزه‎هاي ديني به نوجوانان و جوانان ارائه مي‎كند. ارزيابي جوانان و نوجوانان از اين نهادها و وسايل چگونه است. چرا برخي نهادهاي جامعه‎پذير كننده، در جامعه‎پذيري ديني جوانان موفق و برخي ناموفق‎اند.
خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

خانواده شایسته و تربیت فرزند درسیره رضوی

تشکیل خانواده و تربیت فرزند در سیره رضوی، مسئله‌ای حیاتی و برنامه‌ای هدفمند است که اگرچه برمبنای مقررات و قوانین قرآنی، روایی و شرعی جامه عمل می‌پوشد، امّا نخستین مایه‌های آن به‌صورت غریزه، محبّت، عاطفه و اشتیاق متقابل زوج...
نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

نقش علم و عمل در رشد دینی انسان

چرا در اخلاق و تربیت دینی علم و عمل کنار هم هستند و به دانستن برای عمل تأکید شده است؟‏ از نگاه دین، علم و عمل چه نقشی می‌توانند در رشد و پیشرفت معنوی انسان داشته باشند؟
راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

راه‌ها و شیوه‌های تربیت عبادی کودکان

اگر پدر و مادر در برابر تعلیم و تربیت دینی و عبادی کودکان خود مسئولیت دارند؛ حال چگونه می‌توانند علاقه به عبادت را در کودکان خود تقویت کنند؟...
راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

راه‌های تربیتی دور کردن ذهن و قلب، از افکار و تخیلات شیطانی

چگونه می‌توان افکار و تخیلات شیطانی را از ذهن و قلب خود دور کرد؟ انسانی كه برای تهذیب روح و تربیت دینی خود قدم برمی‌دارد، شیطان رأی قوه متخیله او را به‌جای وحی و عقل می‌نشاند و موهوم و مُتَخَیل را معقول جلوه می‌دهد...
Powered by TayaCMS