دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عمل صالح و خلوص نیت

«من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون»
عمل صالح و خلوص نیت
عمل صالح و خلوص نیت
نویسنده: علی مهدوی

«من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون»

«هر کس عمل صالح انجام دهد چه مرد باشد چه زن، در حالی که ایمان دارد ما او را زنده می‌کنیم به زندگی پاکیزه و پاداش می‌دهیم آنان را به بهتر از آنچه عمل می‌کنند»(فاطر: 29)

از آیات قرآن کریم استفاده می‌شود که بعد از ایمان به خدا و ایمان به پیامبران و کتب آسمانی و فرشتگان و جهان آخرت، عمل صالح، وسیله تکامل نفس و مایه تقرب انسان به خدا و رسیدن به درجات عالی انسانیت و زندگی پاک و پاکیزه اخروی است. از آیه فوق استفاده می‌شود که برای انسان، غیر حیات دنیا، حیات جدید دیگری که پاک و طیب است می‌تواند به وجود آید و آن حیات تازه نتیجه ایمان و عمل صالح می‌باشد.یکی از نکاتی که در عمل صالح بسیار مهم است در نظر گرفتن آن عمل نسبت به مقتضیات زمان، مکان، شان و توانایی فرد، اهمیت موضوع، اولویت و فوریت عملی نسبت به عمل دیگر است. چه بسا عملی در شرایط معمولی صالح باشد، اما در شرایطی دیگر صالح نباشد. مثلاممکن است نجات انسان یا کمک به مسلمانی، بیش از نماز مستحب که خود عمل صالح است اهمیت پیدا کند. روایتی از امام صادق (ع) نقل شده که مربوط به یکی از عابدان بنی اسرائیل در دوران قبل از اسلام است. آن حضرت می‌فرماید: «در گذشته پیرمرد مقدسی در قوم بنی اسرائیل بود که خدا را عبادت می‌نمود. در یکی از مواقع در حالی که به عبادت مشغول بود، نگاه کرد و دید که دو کودک خروسی را گرفته اند و پر و بال او را می‌کَنند و خروس فریاد می‌زند، ولی این پیرمرد عابد همچنان به عبادت خود ادامه داد و به این امر مهم توجه ننمود و آن دو کودک را از این عمل ناروا منع نکرد، خداوند او را مجازات نمود و به زمین وحی فرستاد که این پیرمرد را در خود فرو ببرد و زمین او را در خود فرو برد»(مجموعه ورام، ج2، ص 80).‌نکته دیگر که در انجام اعمال صالح بسیار مهم است، توجه به خلوص نیت است. بی گمان اساسی ترین شرط عمل صالح، خلوص نیت است. این معنا در حدیث امام صادق (ع) با جمله ای کوتاه بیان شده است: «العمل الخالص الذی لاترید ان یحمدک علیه احد الاالله تعالی؛ عمل خالص آن است که در انجام آن توقع نداشته باشی که احدی غیر خدا تو را سپاس گوید و تحسین و تمجید نماید»(اصول کافی، ج2، ص 16 ). پس اگر کسی در عبادت فقط و فقط متوجه خدا باشد و برای اطاعت امر او عبادت نماید، پروردگار آن عمل خالص را می‌پذیرد و به عمل کننده پاداش می‌دهد. نکته مهمی که باید مورد توجه باشد این است که بجا آوردن عمل خالصانه مشکل است، اما اصل عمل یا خلوص نیت در عمل را در طول ایام زندگانی و تا پایان عمر محافظت نمودن بسیار مشکل تر است. از امام صادق(ع) روایت شده: «باقی نگاهداشتن عمل و ابقای خلوص نیت از خود عمل مشکل‌تر است»(اصول کافی، ج2، ص 16). قرآن کریم می‌فرماید: «من جاء بالحسنه...». این تعبیر در سه آیه به کار رفته است و نشان می‌دهد که آنچه در عمل صالح و حسنات مهم است، بردن این عمل تا آستان حضرت دوست است نه نفس انجام دادن آن. چه بسا انسان بهترین هدیه را برای محبوب خود تهیه کند، اما در بین راه از گزند حوادث محفوظ نماند و به آن آسیب رسد آسیبی که به حسنات وارد می‌شود ریا، منت، اذیت و امثال آن است.

مقاله

نویسنده علی مهدوی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب

کتاب «نقد فمینیسم از منظر نویسندگان غرب» مجموعه مقالاتی است که در فضای جامعه غرب در انتقاد از ابعاد نظری و عملی فمینیسم نگاشته شده است.
کتاب منادیان تاریکی

کتاب منادیان تاریکی

این کتاب در پنج بخش تدوین شده است که به تاریخچه سه فرقه شیخیه، بابیه، بهائیه و نقد و بررسی آموزه‌های بهائیت...
کتاب شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی

کتاب شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی

دین‌داری و معنویت خواهی چگونه سلامت روانی ما را تأمین می‌کند؟ سازوکار و نحوه اثر آن چگونه است؟ آیا اثر مذهب صرفاً به نیروهای متافیزیکی آن وابسته است؟...
کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

این کتاب با هدف عرضه صحیح و دفاع معقول اندیشه عرفانی و زدودن پیرایه‌های موهم، موهن و فراگیر عرفان و معنویت‌های نوظهور...
کتاب درآمدی بر سبک زندگی دانشجوی انقلابی

کتاب درآمدی بر سبک زندگی دانشجوی انقلابی

نویسنده کتاب محتوای این کتاب را این‌گونه بیان کرده است: «تحقیق حاضر حول مسئله سامان بخشی زندگی این دانشجویان شکل‌گرفته و ارائه الگو و پیشنهادی هرچند مقدماتی را در این راستا پیگیری می‌نماید...
Powered by TayaCMS