روانشناسى امر به معروف و نهى از منکر

روانشناسى امر به معروف و نهى از منکر
بخش اندیشه:امر به معروف و نهى از منکر از جمله فرامینى است که شرع مقدس اسلام به منظور کنترل و نظارت همگانى بر رفتارهاى اجتماعى و فردى بر آن پاى فشرده و آن را بسیار مهم و حساس توصیف کرده است. این مهم در حوزه‌هاى متعددى از علوم اجتماعى قابل بررسى و تدقیق است که شاخه‌هاى مختلف ارتباطات اجتماعی، فرهنگ‌شناسی، روانشناسى فردى و اجتماعى و حتى علوم سیاسى از مهمترین آنهاست. بى‌توجهى به ابعاد متفاوت و گاه به ظاهر متضاد این فریضه اجتماعى بى‌تردید سبب مغفول ماندن فلسفه، اهداف و مکانیسم‌هاى مناسب آن و در نتیجه فقدان کارایى در نظر گرفته شده براى آن مى‌گردد. امر به معروف و نهى از منکر همچون سایر پدیده‌هاى اجتماعى که موضوع آن موجودى زنده،‌ هدفدار، هوشمند و با اراده به نام انسان است باید با عنایت جدى به حواشى و سایر ابعاد زندگى فردى و اجتماعى آدمى صورت پذیرد و به موضوع خود یعنى انسان به عنوان یک کل قرار گرفته درکلى دیگر شامل گروه و اجتماع و داشته‌ها و آموزه‌هاى فردى و اجتماعى و نیز احاطه شده توسط بسترهاى موجود و سنت‌ها و ارزش‌هاى حاکم و غیرحاکم بنگرد در غیر این صورت صرفا و حداکثر در نقش قوانین موضوعه خشک حکومتى عمل خواهد کرد و تنها بر زندگى و رفتار ظاهرى انسان‌ها و آن هم تا زمانى که ابزارهاى امر به معروف و نهى از منکر یعنى آمران و ناهیان باقى باشند تاثیر خواهد گذارد، تاثیرى که ضمانتى بر نهادینه و درونى شدن آن نیست. اگر چه هر کنش و واکنشى با موضوعیت انسان و رفتارهاى انسانى به تبع مختصات و ویژگى‌هاى پیچیده آدمى دچار پیچیدگى‌ها و ظرافت‌هاى خاص مى‌گردد و با نگاه‌هاى ساده‌انگارانه یک یا چند بعدى نمى‌توان به تفسیر و تعلیل و تحلیل و از همه مهمتر تعیین رفتارهاى انسانى پرداخت لیکن در نظر داشتن ابعاد و عنایت به همین پیچیدگى‌ها مى‌تواند ما را از استنتاجات و فرمول‌هاى ساده و سطحى باز دارد. دستکم در مقام بررسى علمى و دقیق فرایض و وظایف اجتماعى همچون امر به معروف و نهى از منکر جامع‌نگرى و پرهیز از ساده‌نگرى و ساده‌انگارى از اولیات است و فارغ‌ از مکانیسمهاى اجرایى ضرورى توجه عمیق به فلسفه، تعاریف‌، مفاهیم و اهداف براى دستیابى به الگوهاى اجرایى مناسب و کارآ ضرورى و لازم است.
باتوجه به ضرورت‌هاى فوق‌الذکر و مسائل خاص اجراى دستورات اجتماعى دینى همچون امر به معروف و نهى از منکر در جامعه ایران که فرض بر آن است که هدف عمل بر مبناى الگوها و روش‌هاى حکومت دینى مى‌باشد ضرورى است علاوه بر بررسى‌هاى جداگانه در خصوص تاثیر شرایط اجتماعى خاص و دوره هاى گذار بر رفتارهاى اجتماعى و فردی،‌ رفتار افراد براساس اوامر و نواهى سایرین نیز در بسترهاى علمى بررسى شود. از جمله این بسترها که رفتارهاى انسانى را تفسیر، تحلیل و حتى پیش‌بینى مى‌نماید حوزه روانشناسى فردى و اجتماعى است. در این بستر یک اصل مسلم فرض مى‌شود و آن عبارت است از اینکه رفتار مورد نظر یا مطلوب توسط انسان‌ها برآیندى از نگرش‌ها و باورهاى آنان است که بر اثر علل و عوامل مختلف شکل گرفته و آنان را به پرداختن و یا خوددارى کردن از برخى اعمال وامى‌دارد. نحوه شکل‌گیرى نگرش‌ها و باورها، عوامل تاثیرگذار بر آن، میزان دخالت و سهم واقعى آن در رفتارهاى ارادى و غیرارادى و در نهایت جایگاه مکانیسم‌هاى کنترل‌هاى بارز اجتماعى نظیر امر به معروف و نهى از منکر در نگرش‌ها و باورها در حوزه روانشناسى فردى و اجتماعى مورد بررسى و مطالعه قرار مى‌گیرد.

منبع : روزنامه رسالت

جدیدترین ها در این موضوع

روایتی ناتمام از مکتب اصفهان ; نگاهی به سریال روشنتر از خاموشی

از میان کارهای تلویزیونی حسن فتحی، مجموعه روشنتر از خاموشی که به شرح زمانه و اندیشه ملاصدرا می‌پردازد، چندان اسباب شهرت این کارگردان نیست. با آن‌که زمان پخش سریال نامناسب نبود و با آمدن شبکه IFilm هم پخش آن به دفعات تکرا شد، اما این سریال همواره در قیاس با هم‌نژادان خود- یعنی شب دهم، مدار صفر درجه و البته پهلوانان نمی‌میرند- کم‌رنگ و مهجور مانده است! 30 آبان 1396, 8:39

منحنی فرهنگ در مسابقه خنداننده شو

خندوانه هر چند وقت یک بار دچار رکود می‎شود و در رقابت با همسایه‌اش در شبکه نسیم (دورهمی) گاهی بالا رفته و گاهی پایین می‌افتد و این خودش موضوعی مستقل برای تحلیل است. اما هدف این متن تمرکز بر قسمت خنداننده شو این برنامه بوده و تحلیل محتوای خندوانه و نقادی رفتار مجری و مبتکر آن‌را شاید در جایی دیگر دنبال کنیم. 9 آبان 1396, 7:44

کمپانی خنداننده ها، سهامی عام ; نگاهی دوباره به خندوانه

خندوانه یکی از عجیب ترین پدیده‌های رسانه‌ای کشور است که در عرض سه سال حضور نسبتا مداوم خود به یکی از پر طرفدارترین برنامه‌های تاریخ تلویزیون ایران بدل شده است. تنها برنامه‌هایی مانند خبر ساعت 14 یا خبر بیست و سی را از حیث جذب مخاطب بتوان با این برنامه مقایسه کرد که البته همه می‌دانیم که این مقایسه از جنس قیاس مع الفارق است. 26 مهر 1396, 9:58

از سرمایه می‌‌خوریم ; نگاهی به سریال زیر پای مادر

سریال زیر پای مادر از سری چندگانه‌های تلوزیون است که می‌‌کوشد مضمون خانواده را مد نظر خود قرار دهد. با مراجعه به حافظه خود به عنوان مخاطب برنامه‌های تلوزیونی می‌‌توان به سادگی دریافت که موضوع بسیاری از سریال‌ها و مجموعه‌های تلوزیونی در یکی دو دهه اخیر خانواده است. 26 مهر 1396, 9:55

هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

پاورچین آغازی بر طنزهای دنباله‌دار (یا به اصطلاح جریان‌ساز) دهه هشتاد بود که تاثیر آن در نقطه چین ادامه یافت و البته در شب‌های برره به اوج رسید. طنزی پراستعاره که ذهن مخاطب را در تعمیم دادن آزاد می‌گذاشت. 29 شهریور 1396, 13:24

نظرات نظر خود را بنویسید!

در حال حاضر هیچ نظری برای این مقاله وجود ندارد.

برای درج نظر خود درباره روانشناسى امر به معروف و نهى از منکر فیلدهای زیر را پر کنید.