دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شوخی‌های بد فرجام

No image
شوخی‌های بد فرجام

وقتى شوخى، از مرز اعتدال فراتر رود و به افراط كشيده شود، موجب تحقير و اهانت مى‌گردد و طرف شوخى برمى‌آشوبد و در دفاع ‌از آبروى خود و حفظ موقعيتش به معارضه و برخورد مى‌پردازد. اينجاست كه شوخى تبديل به كدورت و دشمنى مى‌شود. نمونه‌هاى فراوانى مى‌توان يافت كه يك مزاح بيجا و نسنجيده كه ‌بى‌حرمتى به كسى يا گروهى تلقى شده است، خشم آنان را برانگيخته‌ است.

 در ضرب‌المثلهاى ما تعابيرى همچون «شوخى شوخى آخرش به‌جدى مى‌كشد» وجود دارد كه گوياى عواقب ناهنجار برخى‌شوخيهاست.

همين مضمون در مثلهاى عربى نيز آمده است: «المزاح‌مقدمة الشر». امام حسن عسكرى (ع) فرمود: «لا تمازح، فيجترء عليك‌»؛ شوخى‌مكن، كه بر تو گستاخ مى‌شوند. اين، اشاره به از بين رفتن مهابت و حرمت مزاح‌كننده دارد كه وقتى با شوخى، حريم خود را شكست و ابهت و وقار خويش را زير پا گذاشت، راه براى ديگران باز مى‌شود كه ‌به حرمت‌شكنى بپردازند. در حديث ديگرى كه امام صادق (ع) به «مومن الطاق‌» دارد به آثارسوء و خلاف‌انگيز مزاح اشاره دارد.

 حضرت، ضمن وصاياى مفصلى‌ به وى، مى‌فرمايد: اگر مى‌خواهى دوستى برادرت با تو صاف و زلال و بى‌آلايش ‌بماند، با او شوخى، جدل، مفاخره و مخاصمه و كشمكش مكن. روشن است كه اين چهار عمل، گاهى نوعى تعرض به حريم‌شخصيت ديگرى محسوب مى‌شود و آن صفاى برادرى و دوستى را مى‌آلايد. به هر حال، در شوخى كردن با ديگران، هم بايد ظرفيت طرف ‌مقابل سنجيده شود، هم از افراط و زياده‌روى پرهيز شود، هم از تحقير و توهين و استهزاء ديگران اجتناب شود، هم وقار و هيبت ‌خود شخص محفوظ بماند. نشاندن گل لبخند به چهره‌ها به قيمت‌ خرد كردن شخصيت ‌يك انسان، و ايجاد شادى در عده‌اى به بهاى غمگين‌ساختن يك مسلمان، زيبنده و شايسته نيست. 

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

روایتی ناتمام از مکتب اصفهان ; نگاهی به سریال روشنتر از خاموشی

روایتی ناتمام از مکتب اصفهان ; نگاهی به سریال روشنتر از خاموشی

از میان کارهای تلویزیونی حسن فتحی، مجموعه روشنتر از خاموشی که به شرح زمانه و اندیشه ملاصدرا می‌پردازد، چندان اسباب شهرت این کارگردان نیست. با آن‌که زمان پخش سریال نامناسب نبود و با آمدن شبکه IFilm هم پخش آن به دفعات تکرا شد، اما این سریال همواره در قیاس با هم‌نژادان خود- یعنی شب دهم، مدار صفر درجه و البته پهلوانان نمی‌میرند- کم‌رنگ و مهجور مانده است!
منحنی فرهنگ در مسابقه خنداننده شو

منحنی فرهنگ در مسابقه خنداننده شو

خندوانه هر چند وقت یک بار دچار رکود می‎شود و در رقابت با همسایه‌اش در شبکه نسیم (دورهمی) گاهی بالا رفته و گاهی پایین می‌افتد و این خودش موضوعی مستقل برای تحلیل است. اما هدف این متن تمرکز بر قسمت خنداننده شو این برنامه بوده و تحلیل محتوای خندوانه و نقادی رفتار مجری و مبتکر آن‌را شاید در جایی دیگر دنبال کنیم.
کمپانی خنداننده ها، سهامی عام ; نگاهی دوباره به خندوانه

کمپانی خنداننده ها، سهامی عام ; نگاهی دوباره به خندوانه

خندوانه یکی از عجیب ترین پدیده‌های رسانه‌ای کشور است که در عرض سه سال حضور نسبتا مداوم خود به یکی از پر طرفدارترین برنامه‌های تاریخ تلویزیون ایران بدل شده است. تنها برنامه‌هایی مانند خبر ساعت 14 یا خبر بیست و سی را از حیث جذب مخاطب بتوان با این برنامه مقایسه کرد که البته همه می‌دانیم که این مقایسه از جنس قیاس مع الفارق است.
از سرمایه می‌‌خوریم ; نگاهی به سریال زیر پای مادر

از سرمایه می‌‌خوریم ; نگاهی به سریال زیر پای مادر

سریال زیر پای مادر از سری چندگانه‌های تلوزیون است که می‌‌کوشد مضمون خانواده را مد نظر خود قرار دهد. با مراجعه به حافظه خود به عنوان مخاطب برنامه‌های تلوزیونی می‌‌توان به سادگی دریافت که موضوع بسیاری از سریال‌ها و مجموعه‌های تلوزیونی در یکی دو دهه اخیر خانواده است.
هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

هویت چهل تکه و بحران مدنیت؛ تفسیری بر سبک زندگی در پاورچین

پاورچین آغازی بر طنزهای دنباله‌دار (یا به اصطلاح جریان‌ساز) دهه هشتاد بود که تاثیر آن در نقطه چین ادامه یافت و البته در شب‌های برره به اوج رسید. طنزی پراستعاره که ذهن مخاطب را در تعمیم دادن آزاد می‌گذاشت.
Powered by TayaCMS