دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

چگونگی پيدايش حب دنيا

No image
چگونگی پيدايش حب دنيا پرسش:

چه علل و اسبابي موجب مي شود انسان نسبت به دنيا مجذوب شده و محبت آن را در دل خود بپروراند و شيفته آن گردد؟

پاسخ:

    در مباحث اخلاقي و بحث هاي رواني، عوامل و اسبابي براي ايجاد محبت مطرح شده که در اينجا فقط به اهم آنها اشاره مي کنيم:

        1- التذاذ و لذت بردن

    يکي از عوامل ايجاد محبت در انسان، مسئله «التذاذ و لذت بردن» است. انسان از هر چيزي که لذت ببرد، آن را دوست مي دارد، و اين لذت بردن، موجب مي شود که رابطه اي براساس محبت با آن شي برقرار کند، هر چه سطح اين التذاذ بالا باشد، اين محبت نيز در انسان ريشه دارتر و عميق تر مي شود. يعني بالارفتن سطح التذاذ در انسان، موجب عميق‌تر شدن محبت در او مي گردد.

        2- مؤانست و همراهی

    عامل دوم موانست و همراهي است. اگر انسان با موجودي به صورت تنگاتنگ همراه شود، اجتماع و همراهي او با آن موجود، براي مدت طولاني، موجب ايجاد «انس» نسبت به آن مي گردد. اين عامل آن قدر مهم است که برخي مي گويند: ريشه انسان از «انس» است و مؤانست نيز «الفت و محبت» را به همراه دارد. يعني بر اثر مؤانست، با آن شيئ الفت پيدا مي شود و اين انس و الفت نيز محبت نسبت به آن را درپي خواهد داشت. مثلاً حتي اگر کسي يک حيوان در خانه داشته باشد و با آن مؤانست پيدا کند، همين برخورد روزمره، کم کم موجب ايجاد الفت و محبت به آن مي شود.

        3- زيبايی و جمال

    عامل سوم محبت در انسان مسئله «زيبايي» است. يعني چون انسان، زيباپسند است، اگر با يکي از مظاهر آن برخورد داشته باشد، محب آن شده و آن شيئ را دوست مي دارد. مثلاً زيبايي هاي ظاهريه اي که انسان با حواسش ادارک مي کند، مانند زيورآلات زينتي و حتي اگر بدلي هم باشد، نظر آدمي را به خود جلب کرده و انسان از آن خوشش مي آيد و محب آن مي گردد. يعني وقتي يک شيئ به لحاظ زيبايي توجه انسان را به خود جلب کند، انسان کم کم به او ميل پيدا کرده و همين سبب محبت نسبت به آن شيئ مي شود.

    اين سه عامل از عوامل ايجاد محبت در انسان است که درصورت تحقق آن، محبت انسان نسبت به متعلق آن بروز و ظهور پيدا کرده و به مرحله فعليت مي رسد. بنابراين حب دنيا زماني در سلوک فردي و اجتماعي عينيت پيدا مي کند که سطح التذاذات نفساني انسان از نعمات و مواهب دنيوي، از حد اعتدال خارج و به مرحله اعلي برسد. از طرفي همراهي و موانست با دنيا، اکبر هم انسان گردد و در نهايت جمال و زينت هاي دنيوي در منظر انسان جايگاه والايي داشته باشد. در چنين شرايطي محبت دنيا در دل انسان تقويت شده و در نتيجه دنيا درنظر او در جايگاه هدف قرار مي گيرد، و چنين انساني ديگر هيچ مرزي را رعايت نخواهد کرد، نه مرزهاي عقلي و انساني و نه مرزهاي تشريعي و الهي. و اينکه در روايات از قول امام صادق(ع) فرموده اند: «حب الدنيا راس کل خطيئه» محبت دنيا ريشه و راس همه خطاها و مفاسد انسان خواهد بود. (کافي، ج2، ص315) نشات گرفته از همين عوامل است.

    معروف است که امام علي(ع) وارد بيت المال شد درحالي که سکه هاي طلاو نقره مي درخشيد و درهم و دينارها برق مي زد، حضرت خطاب به دنيا فرمود: «غري غيري» برو ديگري را فريب بده! (وسائل الشيعه، ج15، ص109) چراکه مظاهر و جلوات دنيايي، انسان را جذب کرده و روي وابستگي دل انسان به دنيا اثر مي گذارد، و او را فريب مي دهد.

     روزنامه كيهان، شماره 21041 به تاريخ 3/2/94، صفحه 6 (معارف)

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

دین شناسی و عقل وسطایی

دین شناسی و عقل وسطایی

به گواه تاریخ، دین شناسی و دین باوری از آغاز حیات تفکر بشری شکوفا بوده و بشر در چگونه زیستن خود در صدد کشف قوانین طبیعت و شناخت اسرار آفرینش و آفریدگار هستی برآمده است و محصول این کاوش را بعدها دین شناسی و طبیعت شناسی نامید.
پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

پیوند ناگسستنی علم و فلسفه‌

در تاریخ علم می‌توان انفکاک‌های مختلف از فلسفه و ظهور رشته‌های علمی مجزا را ملاحظه کرد. ولی هریک از این رشته‌ها که بر فلسفه مبتنی هستند،
نسبت عقلانیت و دین

نسبت عقلانیت و دین

«عقل» و «عقلانیت» در طول تاریخ بشر وجوه گوناگونی داشته و در پیدایی، رشد و شکوفایی تمدن‌های بشری نقش بسزایی ایفا کرده به‌ طوری که بدون آن، تمدن‌سازی غیرممکن بوده است.
از دین گریزی تا دین ستیزی!

از دین گریزی تا دین ستیزی!

سکولاریسم‌ ‌که به مفهوم عرفی شدن و مستلزم جدا انگاری دین از سیاست و دنیاست از آنجا شروع شد که اندیشه وران غربی دریافتند که مسیحیت توانایی آن را ندارد در همه عرصه‌های زندگی انسان ایفای نقش نماید و بر این اساس، حوزه دین صرفاً باید محدود به زندگی فردی انسان و رابطه او با خدا باشد.
عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

عقلانیت مسیحی زایده عرفیت سکولار

مفهوم دوم از عرفی شدن، سکولاریسم است که عبارت است از «افتراق ساختاری میان ساخت سیاسی، از نهاد دین و به عبارت دیگر، عرفی شدن به این معناست که نهاد دین که دارای کارکردهای گوناگونی بوده به علت پیچیده شدن مناسبات زندگی اجتماعی و تخصیص نقش‌ها همچون سایر نهادها متمرکز شده و وظایف خود را واگذار می‌کند».
Powered by TayaCMS