دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

چگونگی پيدايش حب دنيا

No image
چگونگی پيدايش حب دنيا پرسش:

چه علل و اسبابي موجب مي شود انسان نسبت به دنيا مجذوب شده و محبت آن را در دل خود بپروراند و شيفته آن گردد؟

پاسخ:

    در مباحث اخلاقي و بحث هاي رواني، عوامل و اسبابي براي ايجاد محبت مطرح شده که در اينجا فقط به اهم آنها اشاره مي کنيم:

        1- التذاذ و لذت بردن

    يکي از عوامل ايجاد محبت در انسان، مسئله «التذاذ و لذت بردن» است. انسان از هر چيزي که لذت ببرد، آن را دوست مي دارد، و اين لذت بردن، موجب مي شود که رابطه اي براساس محبت با آن شي برقرار کند، هر چه سطح اين التذاذ بالا باشد، اين محبت نيز در انسان ريشه دارتر و عميق تر مي شود. يعني بالارفتن سطح التذاذ در انسان، موجب عميق‌تر شدن محبت در او مي گردد.

        2- مؤانست و همراهی

    عامل دوم موانست و همراهي است. اگر انسان با موجودي به صورت تنگاتنگ همراه شود، اجتماع و همراهي او با آن موجود، براي مدت طولاني، موجب ايجاد «انس» نسبت به آن مي گردد. اين عامل آن قدر مهم است که برخي مي گويند: ريشه انسان از «انس» است و مؤانست نيز «الفت و محبت» را به همراه دارد. يعني بر اثر مؤانست، با آن شيئ الفت پيدا مي شود و اين انس و الفت نيز محبت نسبت به آن را درپي خواهد داشت. مثلاً حتي اگر کسي يک حيوان در خانه داشته باشد و با آن مؤانست پيدا کند، همين برخورد روزمره، کم کم موجب ايجاد الفت و محبت به آن مي شود.

        3- زيبايی و جمال

    عامل سوم محبت در انسان مسئله «زيبايي» است. يعني چون انسان، زيباپسند است، اگر با يکي از مظاهر آن برخورد داشته باشد، محب آن شده و آن شيئ را دوست مي دارد. مثلاً زيبايي هاي ظاهريه اي که انسان با حواسش ادارک مي کند، مانند زيورآلات زينتي و حتي اگر بدلي هم باشد، نظر آدمي را به خود جلب کرده و انسان از آن خوشش مي آيد و محب آن مي گردد. يعني وقتي يک شيئ به لحاظ زيبايي توجه انسان را به خود جلب کند، انسان کم کم به او ميل پيدا کرده و همين سبب محبت نسبت به آن شيئ مي شود.

    اين سه عامل از عوامل ايجاد محبت در انسان است که درصورت تحقق آن، محبت انسان نسبت به متعلق آن بروز و ظهور پيدا کرده و به مرحله فعليت مي رسد. بنابراين حب دنيا زماني در سلوک فردي و اجتماعي عينيت پيدا مي کند که سطح التذاذات نفساني انسان از نعمات و مواهب دنيوي، از حد اعتدال خارج و به مرحله اعلي برسد. از طرفي همراهي و موانست با دنيا، اکبر هم انسان گردد و در نهايت جمال و زينت هاي دنيوي در منظر انسان جايگاه والايي داشته باشد. در چنين شرايطي محبت دنيا در دل انسان تقويت شده و در نتيجه دنيا درنظر او در جايگاه هدف قرار مي گيرد، و چنين انساني ديگر هيچ مرزي را رعايت نخواهد کرد، نه مرزهاي عقلي و انساني و نه مرزهاي تشريعي و الهي. و اينکه در روايات از قول امام صادق(ع) فرموده اند: «حب الدنيا راس کل خطيئه» محبت دنيا ريشه و راس همه خطاها و مفاسد انسان خواهد بود. (کافي، ج2، ص315) نشات گرفته از همين عوامل است.

    معروف است که امام علي(ع) وارد بيت المال شد درحالي که سکه هاي طلاو نقره مي درخشيد و درهم و دينارها برق مي زد، حضرت خطاب به دنيا فرمود: «غري غيري» برو ديگري را فريب بده! (وسائل الشيعه، ج15، ص109) چراکه مظاهر و جلوات دنيايي، انسان را جذب کرده و روي وابستگي دل انسان به دنيا اثر مي گذارد، و او را فريب مي دهد.

     روزنامه كيهان، شماره 21041 به تاريخ 3/2/94، صفحه 6 (معارف)

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

تأثیر امام خمینی (ره) و انقلاب بر جنبش‌های سیاسی ـ اسلامی معاصر

تأثیر امام خمینی (ره) و انقلاب بر جنبش‌های سیاسی ـ اسلامی معاصر

نوشتار حاضر دستاورد پژوهشی است که با هدف بررسی تأثیر امام و اندیشه‌های ایشان و همچنین اثر انقلاب اسلامی بر سایر جنبش‌ها و بیداری اسلامی انجام می‌گردد...
جایگاه آرامش در معنویت‌گرایی جدید

جایگاه آرامش در معنویت‌گرایی جدید

این مقاله کوششی برای تبیین عوامل ایجاد آرامش در معنویت‌گرایی جدید است. بر این اساس شش معنویت مورد پژوهش قرارگرفت...
گل آبزاد نماد وحدت ادیان

گل آبزاد نماد وحدت ادیان

لوتوس، روزا، نیلوفر آبی وشمسه مفاهیم گوناگون یک نماد دینی هستند که صفا، پاکی و تنویر در یک جهان ناپاک را نشان می‌دهد؛ این نماد که سرشار از معنی است، در اساطیر هندویی، ایرانی، مصری، یهودی، مسیحی و مسلمان بازتاب یافته است و...
نقد و بررسی جنبش رائلیان با تحلیلی بر فیلم «پرومتئوس»

نقد و بررسی جنبش رائلیان با تحلیلی بر فیلم «پرومتئوس»

هدف مقاله‌ی حاضر، بررسی اجمالی دیدگاه‌ها و ادعاهای جنبش نوظهور رائلیان است که همراه با تحلیل فیلم پرومتئوس ارائه می‌گردد...
پیامدهای معنویت‌گرایی جدید در ایران ʁ)

پیامدهای معنویت‌گرایی جدید در ایران (1)

در اين مقاله تلاش مي‌شود تا در يازده‌ محور كلي به بررسي تفاوت‌هاي فرهنگ و ديني جامعه ايران با تعاليم جنبش‌هاي نوپديد ديني اشاره شود...
Powered by TayaCMS