دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

ترکیب از جواهر

No image
ترکیب از جواهر

كلمات كليدي : تركيب، تركيب حقيقي، تركيب اعتباري، تركيب عقلي، تركيب خارجي، تركيب انضمامي و اتحادي

نویسنده : مسعود اسماعيلي

ترکیب که در فلسفه به معنیِ «یکی شدنِ چند چیز» یا «اتحاد امور کثیر» است چند گونه تقسیم دارد: 1) تقسیم به حقیقی و اعتباری؛[1] 2) تقسیم به عقلی و خارجی؛[2] 3) تقسیم به انضمامی و اتحادی.[3]

یکی از انواع ترکیبهای موجود در جهان مادی، ترکیبی است که اجزاء آن از جنس جوهر (یکی از مقولات عشر) هستند. این ترکیب را هم می‌توان میان دو ماهیتی که در تحقق خود بنحوی به یکدیگر وابسته‌اند دید و هم میان ماهیاتِ غیروابسته یافت.[4] مثالِ موردِ اول، ترکیبِ جسم از هیولای اولی و صورت جسمیه یا ترکیبِ انواعِ جسم (مانند چوب) از ماده و صورت نوعیه است و ترکیبِ گِل از آب و خاک[5] یا ترکیب یک آلیاژ از آهن و مس، مثالِ مورد دوم است.

در جایی که دو جوهر بنوعی در تحقق خود به یکدیگر وابسته‌اند، از ترکیب آنها ماهیت و وجود جدیدی پدید می‌آید ولذا ترکیب آنها حقیقی است؛ اما در مواردی که دو جوهر در تحقق خود، به دیگری وابسته نیستند، از ترکیب آنها نوع جدیدی از ماهیت و وجود پدید نمی‌آید ولذا ترکیب آنها حقیقی نخواهد بود.[6]

مرکبات جوهریِ نوع اول (مرکب حقیقی جوهری)، خود حتماً از چند جوهر تشکیل شده‌اند و نمی‌توانند از جوهر و عرض تشکیل شده باشند؛[7] زیرا در فلسفه ثابت می‌شود که محال است یک جوهر حقیقی (مرکب) از جوهر و عرض تشکیل شده باشد به نحوی که عرض از اجزاء مرکب محسوب شود.

مرکب حقیقی جوهری، گاهی از جنس و فصل خارجی تشکیل شده است مانند انسان و گاهی از جنس و فصلِ ذهنی مانند عقل و نفس.[8] جنس و فصل این جواهر مرکب، از ماده و صورت آنها (ذهنی یا خارجی) گرفته و انتزاع می‌شود.[9] جسم از دو جوهرِ حال (صورت جسمیه) و محل (ماده اولی یا هیولا)، تشکیل شده است.[10]

مقاله

نویسنده مسعود اسماعيلي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

مراحل خلقت انسان

No image

شفاعت از دیدگاه قرآن

خبرگزاری فارس: شفاعت‌بی قید و شرط نیست و اصل شفاعت، شفاعت کننده و شفاعت‌شونده همه به اجازه و اذن خداوند است. علاوه بر آن، شفاعت‌شونده باید واجد شرایطی باشد که برخی از آنها ذکر شد و اگر کسی واجد شرایط نباشد مورد شفاعت قرار نمی‌گیرد; هر چند که همسر پیامبر باشد...
No image

زبان قرآن؛ ساختار و ویژگى‌‌ها

مقاله حاضر کوششى است مختصر و ناچیز در تحلیل ساختار زبان قرآن و ترسیم و تعریف خصوصیات آن که در دو محور تقدیم مى‌گردد: محور اول گزارش برخى از نظریه‌هاى مطرح در این باب همراه با بررسى اجمالى آنها و اختیار نظریه قابل دفاع‌تر است. محور دوم تصویر ویژگى‌هایى است که مجموعه آنها هویت زبان قرآن را مى‌شناساند و مرز آن را از سایر زبانها متمایز مى‌کند...
Powered by TayaCMS