فعالیت های علمی آقا حسین خوانساری

مکتب علمى تربیتى

آقا حسین پس از تحصیل و تهذیب نفس به کار تدریس و تربیت نسل جوان روى آورد و مکتب تربیتى ایجاد کرد که در این جا با ویژگى هاى آن آشنا مى شویم.

حوزه علمیه اى که آقا حسین خوانسارى عهده دار سرپرستى آن بود، از حوزه هاى زنده و پُرتکاپو و مدرسه اى متعهد و داراى رسالت و پیام بود. مشعل فکرى که آقا حسین خوانسارى در مدرسه جدّه بزرگ و شیخ لطف الله برافروخته بود، در میان مراکز فرهنگى آن روز از فروزندگى ویژه اى برخوردار بود. او شاگردان بسیارى تربیت کرد که در فقه، کلام، هیأت، ریاضیات و دیگر دانش ها درخشیدند.

برنامه و اصولى که در مدرسه آقا حسین خوانسارى مورد توجه بود و از آن پیروى مى شد، عبارت بود از:

الف. تهذیب نفس تربیت طلاّب، در سرلوحه برنامه حوزه علمیه آقا حسین خوانسارى بود. طلاب در کنار تحصیل علم و دانش، در پیرایش روان و صفاى روح نیز تلاش مى کردند.

محقق خوانسارى پیش از آن که به سرپرستى حوزه علمیه و به کار تربیت طالبان علم بپردازد، بر نفس خود چیره شده بود به گونه اى که همه نزدیکان و شاگردان مدرسه به آن گواهى داده اند. محقق خوانسارى نزد مردان بزرگ روزگارش، مورد اعتماد شناخته مى شد و نزد شاگردانش، استادى مهربان و صمیمى و دلسوز بود او تقواى علمى داشت و اهل انصاف و حق گویى بود و در گفتگوهاى علمى دنبال حقیقت بود و از خودپسندى دورى مى گزید.^([15])

ب. جامعیت علمى در حوزه محقق خوانسارى فلسفه، کلام، فقه، هیأت و ریاضیات تدریس مى شد. وى براى نشر اسلام علاوه بر حدیث و فقه، یادگیرى فلسفه و حکمت را لازم مى دانست آقا حسین در فلسفه، پیرو میرداماد، فندرسکى، مولى حیدر خوانسارى و شیخ بهاءالدین عاملى بود.^([16])

ج. محور بودن اصول عقاید اصول دین و عقاید، سنگ زیرین آموزه هاى مدرسه خوانسارى ها بود. از این رو، اخلاق و فقه بر مبناى اصول عقاید پى ریزى مى شدند و به همین دلیل، آقا حسین خوانسارى رساله اى در جبر و اختیار، و ترجمه نهج الحقّ علاّمه حلّى (ره) در باب امامت و رساله اى درباره رجعت نگاشت.^([17])

د. حضور در زمان از خصوصیات مدرسه خوانسارى ها، همراهى با زمان و حضور در عرصه هاى گوناگون سیاسى، اجتماعى و فرهنگى بود.^([18])

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه