دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نشانه های تکبّر

«و لاتصعر خدک للناس و لاتمش فی الارض مرحا ان الله لایحب کل مختال فخور؛ پسرم! با بی اعتنایی از مردم روی مگردان و مغرورانه بر زمین راه مرو که خداوند هیچ متکبر مغروری را دوست ندارد»(لقمان:18)‌
نشانه های تکبّر
نشانه های تکبّر
نویسنده: علی خانی

«و لاتصعر خدک للناس و لاتمش فی الارض مرحا ان الله لایحب کل مختال فخور؛ پسرم! با بی اعتنایی از مردم روی مگردان و مغرورانه بر زمین راه مرو که خداوند هیچ متکبر مغروری را دوست ندارد»(لقمان:18)‌

تواضع و فروتنی و پرهیز از هر گونه رفتار تکبرآمیز و کردار مغرورانه از مهمترین بخش های آداب معاشرت اسلامی و انسانی است؛ چرا که برخوردهای مغرورانه و خودپسندانه، موجب ناهنجاری روابط، و عکس العمل های ناموزون و پیامدهای شوم و کینه توزانه و قطع روابط دوستانه خواهد شد. تکبر یک حالت انحرافی درونی است که نشانه های آن به شکل های مختلف در زندگی انسان آشکار می شود، در آیه فوق، که بخشی از نصیحت حضرت لقمان به فرزندش است، به دو نشانه از نشانه های تکبر و خودپسندی، اشاره شده که باید از آن پرهیز کرد: 1ـ روی گردانی از مردم با بی اعتنایی به آنان2ـ راه رفتن مغرورانه و تکبرآمیز در کنار مردم.

این دو خصلت که از حالت زشت تکبر نشات می گیرد، آسیب شدیدی بر روابط انسانها و آداب صحیح معاشرت می رساند و چه بسا دوستی ها را به دشمنی و صفا و صمیمیت را به کدورت و خشونت تبدیل نماید.نصیحت جناب لقمان به فرزندش بیانگر آن است که حالات درونی انسان، به طور ناخودآگاه در چهره و رفتار و کردار انسان آشکار خواهد شد، چنان که امیرمومنان علی(ع) در سخنی فرمودند: «ما اضمر احد شیئا الاظهر فی فلتات لسانه و صفحات وجهه؛ هر کس آنچه را در دل پنهان کند از زبانش فرو ریزد و در سیمایش خوانده شود»(نهج البلاغه حکمت26) . بنابراین اگر این نشانه ها در رفتار کسی آشکار شد باید بلافاصله نسبت به درمان و رفع آن اقدام نماید. البته ناگفته پیداست که منظور لقمان از نصیحت فوق، پرهیز از هرگونه مظاهر تکبر و غرور است، اما از آنجا که صفت تکبر قبل از هر چیز خود را در رفتار و حرکات عادی و روزانه انسان نشان می دهد، لذا به این دو نشانه اشاره شده است.پیامبراکرم (ص) و امامان معصوم (ع) نهایت تواضع را در راه رفتن و سایر شئو ن زندگی مراعات می کردند و پیروان خود را از تکبر و خودبرتر بینی برحذر می داشتتند. از رسول خدا (ص) روایت شده: «من مشی علی الارض اختیالالعنته الارض و من تحتها و من فوقها؛ کسی که از روی تکبر و غرور بر روی زمین راه رود، زمین و آنان که در زمین خفته اند، و بر روی زمین هستند او را لعنت می کنند»(ثواب الاعمال؛ ص 245). نیز نقل شده: «روزی پیامبر اکرم (ص) در حین عبور از کوچه ای جمعیتی را دید که اجتماع کرده اند، نزد آنها رفت و فرمود: چه خبر است؟ آنها شخصی را نشان دادند و گفتند: این دیوانه ای است که حرکت ها و گفتار خنده آورش، مردم را متوجه خود ساخته است، مردم به تماشای او پرداخته اند، پیامبر(ص) آنها را به سوی خود فرا خواند و به آنها فرمود: این شخص دچار بیماری است آیا می خواهید دیوانه حقیقی را به شما معرفی کنم؟ آنها عرض کردند: آری. فرمود: المتبختر فی مشیته الناظر فی عطفیه المحرک جنبیه بمنکبیه فذاک المجنون؛ دیوانه حقیقی کسی است که با تکبر و غرور راه می رود، هنگام راه رفتن پیوسته به دو طرف خود نگاه می کند و پهلوهای خود را با شانه اش تکان می دهد ( تنها خودش را می نگرد) این است دیوانه حقیقی»(بحارالانوار، ج 76، ص 303).

مقاله

نویسنده علی خانی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

درگذشت علامه فضل الله

درگذشت علامه فضل الله

علامه "سید‌محمد حسین فضل‌الله " مرجع عالی شیعیان در لبنان که بر اثر خونریزی شدید معده، امروز دار فانی را وداع گفت، در سال 1935م (1354ق) در نجف اشرف در خانواده روحانی دیده به جهان گشود.
برگزاری میزگرد مهدویت در حوزه علمیه زاهدان

برگزاری میزگرد مهدویت در حوزه علمیه زاهدان

مدرسه علمیه نرجس (س) زاهدان به مناسبت نیمه شعبان مراسم جشن و میزگرد علمی با موضوع مهدویت و انتظار فرج برگزار می کند.
آغاز نخستین دوره تربیت مربی و داور مسابقات قرآن کریم حوزه علمیه خواهران خراسان

آغاز نخستین دوره تربیت مربی و داور مسابقات قرآن کریم حوزه علمیه خواهران خراسان

نخستین دوره تربیت مربی و داور مسابقات قرآن کریم، ویژه اساتید و داوران مدارس علمیه خواهران استان های خراسان، فردا در مشهد آغاز به کار می کند.
جشنواره علامه حلی در انتظار معرفی معاونت پژوهشی حوزه علمیه قم

جشنواره علامه حلی در انتظار معرفی معاونت پژوهشی حوزه علمیه قم

با گذشته یک ماه از اعلام فراخوان دبیرخانه جشنواره علامه حلی،‌ هنوز زمان و چگونگی فراخوان این جشنواره از سوی دبیرخانه جشنواره اعلام نشده است.
ارائه 94 مقاله از دانشگاه تبریز در 23 کشور جهان

ارائه 94 مقاله از دانشگاه تبریز در 23 کشور جهان

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تبریز گفت: طی 9 ماهه نخست امسال 94 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه تبریز با حضور در مجامع علمی 23 کشور اروپایی و آسیایی آخرین دستاوردهای علمی پژوهشی خود را ارائه کردند.
Powered by TayaCMS