دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آتش جهل

رسول خدا (ص) فرمودند: «سه حالت در هرکس باشد، همه خصال ایمان را دارد: 1- آن که درحال خوشی به کار باطل نپردازد؛ 2- آن که درحال غضب پا از حق بیرون ننهد؛ 3- آن که به وقت قدرت بیش از حق خود مطالبه نکند.» (برگرفته از: مبادی اخلاق در قرآن؛ آیت الله جوادی آملی)
آتش جهل
آتش جهل

قال رسول الله (ص):

« ثَلاثٌ مَن کُنّ فیهِ اِستَکمَلَ خِصالُ الایمانِ اللّذی اِذا رِضِیِ لَمْ یُدْخِلْهُ رِضاهُ فِی الْباطِلِ وِاِذا غَضِبَ لَمْ یَخرُِِجُهُ غَضَبُهُ مِنَ الحَقِّ وَاِذا قَدِرَ لَمْ یَتَعاطَ ما لَیْسَ لَهُ»

(تحف العقول، ص72)

رسول خدا (ص) فرمودند:

«سه حالت در هرکس باشد، همه خصال ایمان را دارد: 1- آن که درحال خوشی به کار باطل نپردازد؛ 2- آن که درحال غضب پا از حق بیرون ننهد؛ 3- آن که به وقت قدرت بیش از حق خود مطالبه نکند.» (برگرفته از: مبادی اخلاق در قرآن؛ آیت الله جوادی آملی)

توضیح:

«آتش جهل»

برای کسی که در جهالت غوطه‌ور است، اگر برهانی اقامه کنید تا او را از جهالت برهانید، او آن را هم مغالطه تلقی می‌کند و بدفهمی او باعث می‌شود که وهمش بر فهمش حاکم باشد، در حالی که ما مأموریم فهم را بر وهم حاکم کنیم که این هم از بیانات نورانی امیرالمؤمنین (ع) است.

در این گونه از موارد، آیه شریفه

«نارُاللهِ المُوقَدَةِ، اللّتی تَطّلِعُ عَلَی الاَفئِدَةِ»[1]

مصداق پیدا کرده ظهور می‌کند، یعنی قبل از اینکه ما به قیامت برسیم، خود سوزی را درون خود احساس می‌کنیم. گاهی انسان از شدت غضب، سکته می‌کند و اگر هم سکته نکند، بالاخره سلامت اعصاب خود را از دست می‌دهد.

از فاطمه بنت الحسین (س) حدیثی نقل شده است که پیغمبر (ص) فرمود:

«ثَلاثٌ مَن کُنّ فیهِ اِستَکمَلَ خِصالُ الایمانِ اللّذی اِذا رِضِیِ لَمْ یُدْخِلْهُ رِضاهُ فِی الْباطِلِ وِاِذا غَضِبَ لَمْ یَخرُِِجُهُ غَضَبُهُ مِنَ الحَقِّ وَاِذا قَدِرَ لَمْ یَتَعاطَ ما لَیْسَ لَهُ»

(تحف العقول، ص72)

«اگر کسی دارای سه اصل باشد، ایمان او کامل است؛ آن کسی که اگر حال نشاط و سرور به او دست داد، نشاط او سرور او، وی را از حق به باطل نکشاند. و آن کسی که اگر غضبناک شد، از حق بیرون نرود، و اگر به مقامی راه یافت و قدرتی پیدا کرد، چیزی که از آن او نیست،‌نگیرد و منصبی را که حق او نیست، غصب نکند»

درباره فاطمه زهرا (س) آمده است که غضب و رضای آن حضرت، غضب و رضای خداست.[2]

    منبع: جوادی‌ آملی (آیت الله)، عبدالله؛ مبادی اخلاق در قرآن، صص 184- 183.
  • [1] .سوره همزه، آیات 7 و 6.
  • [2] . بحارالانوار، ج 43، ص 26، ح 26.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS