دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اثرات غفلت در زندگی

No image
اثرات غفلت در زندگی

 غفلت از ارزش‌های اصیل است که باعث برتربینی نسبت به امور چند روزه می‌شود كه در آن انسان به میز و مقام، ثروت و مال یا علم و تحصیلات رو می‌كند و با خیال ماندگار بودن این عنوان‌های پوچ، روزگار خویش را سپری می‌نماید به گونه‌ای كه به‌جای امارت بر مال و مقام، اسارت گریبان او را می‌گیرد. توجه و هوشیاری یا تنبه و بیداری عامل شناخت خود، دوستان و نزدیكان و مشخصه انسان‌های آرمانگرا و هدفمند است كه ارزش‌های ماندگار حیات و هستی را می‌جویند و غفلت و بی‌خبری یا بی‌توجهی و ناآگاهی به حقایق راستین زندگی بیرق برافراشته كسانی است كه دل به سرگرمی‌های پوچ و‌بی ارزش سپرده‌اند و به جای خردورزی و تعقل به خیال و رویاها و آرزوهای سراب‌گونه دل خوش كرده‌اند و بی احتیاط و پرشتاب به سوی عنوان‌ها و منصب‌های اعتباری و‌بی ارزش روانه‌اند. برخی معتقدند غفلت آگاه نبودن نسبت به چیزی هنگام نیاز به آن در خاطر و ذهن است و عده ای دیگر بر این باورند اتلاف وقت به بطالت و بیهودگی و بی‌توجهی نسبت به امور جدی زندگی است، چنانكه تفكر و اندیشه زمینه‌ساز نورانیت دل و دیده و باعث خروج آدمی‌ از غفلت یعنی بی توجهی یا بی خبری می‌شود.عالمان اخلاق، سستی و ضعف نفس نسبت به هدف و مقصود خود را غفلت دانسته‌اند كه مقابل آن نیت یا یاد و ذكر و توجه است كه باعث برانگیخته شدن نفس و گرایش به منظور و محبوب آدمی‌ در حال و آینده می‌شود.

 غفلت از دیدگاه قرآن

آشنایی با آیات و روایات، كه واژه واژه آن باعث  ایمنی خاطر و روشنی روح و روان آدمی ‌است، زمینه‌ساز ایجاد اندیشه و سپس ایجاد انگیزه می‌شود تا هر یك از ما دست كم به فهم زیان دست یابیم و از زمره غفلت‌زدگان رهایی یابیم. سوره اعراف آیه 178 می‌فرماید: اولئك هم الغافلون. با توجه به این آیه شریفه اگر به فهم زیان هم برسیم سود است.همچنین در سوره ماعون آیه 4 و 5 خداوند می‌فرماید: وای بر نمازگزاران كه در نماز خود سهل‌انگاری می‌كنند. سخن خداوند مهربان خطاب به غافلان و بی‌خبران است كه در حال نماز توجهی به گفته‌های خود ندارند و چشم و دل به جای دیگری دوخته‌اند. امر به یاد و نام خالق در لحظات تضرع و خوف و در صبحگاهان و شامگاهان و دوری از غفلت (ولا تكن من الغافلین) از دیگر سخنان پروردگار با هریك از انسان‌هاست تا به هوشیاری و توجه رو كنند. چنانکه در آیه‌ای دیگر با هشدار نسبت به دورافتادگان از خودآگاهی و احساس مسئولیت می‌فرماید: مرگ بر دروغگویان، همان‌ها كه در جهل و غفلت فرو رفته‌اند. (ذاریات آیه 10 و 11 )

 اثرات غفلت در زندگی

آشنایی با آثار زیانبار غفلت، همت ما را برای غفلت‌زدایی در زندگی بیشتر می‌سازد تا با شور و شناخت و تمرین و تلاش، عزم و جزمی ‌فراوان‌تر یابیم و خود را از تیرگی‌ها و تاریكی‌های غفلت خارج سازیم. نخستین پیامد غفلت، غرور و خودخواهی است. بی‌شك آنگاه كه اشیای اصیل در اختیار انسان نباشد، نسبت به بدلی‌ها تفاخر و تظاهر می‌كند.غفلت یا بی‌خبری از ارزش‌های اصیل و ماندنی باعث غرور و برتربینی نسبت به امور اعتباری و چند روزه می‌شود كه در آن انسان به میز و مقام، ثروت و مال یا علم و تحصیلات رو می‌كند و با خواب و خیال ماندگار بودن این عنوان‌های پوچ، روزگار خویش را سپری می‌نماید به گونه‌ای كه به جای امارت بر مال و مقام، اسارت گریبان او را می‌گیرد و به سوی پرتگاه شخصیت روانه‌اش می‌سازد. امام علی(ع) درباره این صفت نازیبا فرمود: بیداری و هوشیاری نور و روشنایی است و غفلت و بی‌خبری، غرور و خودخواهی. (غررالحكم،ص  448).اثر دیگر غفلت مردگی قلب یا دوری از خردورزی و دستیابی به راه هدایت است، زیرا غبارهای غفلت یكی پس از دیگری باعث سیاهی و تباهی دل می‌شود و راه رشد و شكوفایی را بر آن می‌بندد. همراه با این زیان بزرگ، كوری دیده دل هم فرا می‌رسد و بصیرت انسان غافل، باعث نابینایی نسبت به حقایق روشن و آشكار می‌شود. تاثیر دیگر غفلت دلمشغولی نسبت به امور ظاهری و فریبنده دنیوی است که باعث ریا یعنی خوش آمدن اطرافیان و یافتن مقام و موقعیت در نگاه دیگران و از دست دادن فرصت‌های زیبا در زندگی می‌شود. مایوس شدن از رحمت الهی  اثر دیگری از غفلت و همنشینی با غافلان است. چنانكه امام سجاد(ع) در دعای ابوحمزه به پیشگاه خدای خود عرض می‌نماید: شاید مرا در بین غافلان دیده‌ای پس از رحمت خود مایوس‌ام كرده‌ای.

 

مقاله

نویسنده منصور اكبری

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS