دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اقسام صبر

صبر بر سه قسم است: صبر به هنگام مصیبت، صبر بر طاعت و صبر بر معصیت.«کافی، ج2، ص91»
اقسام صبر
اقسام صبر
اقسام صبر

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «الصَّبْرُ ثَلَاثَةٌ صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصِیبَةِ وَ صَبْرٌ عَلَی الطَّاعَةِ وَ صَبْرٌ عَنِ الْمَعْصِیَة»

در اسلام صبر و خویشتنداری در برابر مشکلات از جایگاه بسیار والایی برخوردار است به طوری که در روایات صبر در رتبه و درجه ایمان قرار گرفته است؛ کسی که صبر ندارد اصلاً ایمان ندارد. امام رضا(ع) از پدرانش و از علی(ع) روایت کرده و می‌فرمایند:

«لا إِیمَانَ لِمَنْ لا صَبْرَ لَهُ»[1]

ایمان ندارد کسی که صبر ندارد.

نکته‌ای که باید در رابطه با صبر ذکر کرد این است که توده‌ی مردم غالباً واژه صبر را تنها بر تحمّل مصیبت اطلاق می‌کنند ولی در روایات به وجود دو قسم دیگر یعنی صبر بر طاعت و صبر از معصیت نیز تصریح شده و در قرآن کریم هم این واژه را در هر سه قسم به کار برده شده است. این گونه‌های سه گانه صبر بر معنای لغوی صبر نیز کاملاً منطبق است چرا که صبر به معنای خویشتنداری در برابر مشکلات و فشارها است؛ بی‌تردید فشار روحی التزام به طاعت و بندگی خدا که لحظه‌ای نمی‌توان از بند آن رها شد؛ بسیار بیشتر از فشار مصیبتی است که پس از چند روز انسان را رها می‌کند، همانطوری که فشار ناشی از مقاومت در برابر ناملایمات و خواهش‌های لذّت بخش نفسانی به مراتب شدیدتر از فشار پای‌بندی بر طاعت است؛ اساساً در صبر بر مصیبت ترک لذّتی مطرح نیست چنانکه غالباً انتخابی وجود ندارد حتی صبر و بی‌صبری انسان در وقوع و عدم وقوع آن مصیبت اثری ندارد، بلکه خود به خود رخ می‌دهد در حالی که در ترک معصیت و انجام طاعت هم ترک لذت دنیایی مطرح است و هم انتخاب، چون انتخاب و عدم انتخاب او، در وقوع یا عدم وقوع معصیت و طاعت مؤثّر است.[2] اگر انسان در هر کاری صبر و خویشتنداری را مدّ نظر داشته باشد، و چه در طاعت و بندگی، و چه در هنگام بروز حوادث و مصائب، و چه در وقت گناه و معصیت، صبر و خویشتنداری خود را از دست ندهد، آن وقت ملاحضه می‌کند که صبر و خویشتنداری بهترین یاور و کمک کار او در زندگی خواهد بود. حضرت علی(ع) می‌فرمایند:

«الصَّبرُ أعوَنُ شَیءٍ عَلَى الدَّهرِ»

صبر و شکیبایى، بهترین یاور در برابر روزگار است. [3]

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS