تالیفات ملا عبدالله بهابادی یزدی

تألیفات ملاعبدالله

در تعریف علم منطق، چنین می توان گفت که منطق علمی است که به وسیله ی آن انسان از طریق تفکر در معلومات به مجهولات خویش دست رسی پیدا می کند. این علم، راه صحیح فکر کردن را برای انسان نمایان می کند. پس همه تلاش های علمی بشر نیازمند منطق است. جناب ملا عبدالله ، این فقیه منطقی، ژرف نگر به نوبه ی خود سرامد علمای علم منطق در زمان خویش و حتی زمان های پس از خود بوده است. عظمت آثار قلمی این فقیه فرزانه و منطقی فرهیخته بر اهل دانش و حکمت پوشیده نیست. تألیفات آخوند ملاعبدالله در عین استحکام و جلالت قدر، عبارات آسان دارد. به دو زبان عربی و فارسی کتاب نوشته است. کتاب او برخوردار از حسن ایجاز است.[48]

حاشیه تهذیب المنطق سعدالدین تفتازانی.

به عربی است. این کتاب باعث اشتهار و شهرت ملاعبدالله شده است

1 - شرح تهذیب المنطق به فارسی

2 - حاشیه بر مختصر تفتازانی

3 - حاشیه بر مطوّل تفتازانی

4 - التجارة الرابحة فی تفسیر السورة و الفاتحة

5 - شرح قواعد در فقه شیعه

6 - حاشیه بر حاشیه شریفیه

7 - حاشیه بر حاشیه بر شرح شمسیه

8 - الدّرة السنیة فی شرح الرسالة الالفیة الشهیدیة

9 - شرح العجاله

حاشیه بر حاشیه شرح جدید تجرید (قدیم دوانی)

حاشیه بر حاشیه شرح جدید تجرید (جدید دوانی)

10 - حاشیه بر حاشیه شریفیه و جلالیه

11 - حاشیه بر مبحث جواهر از شرح تجرید

12 - حاشیه بر مبحث موضوع علم از حاشیه دوانی

عبارت زیر را آخوند ملا عبدالله در آغاز بعضی تألیفات خود از جمله حاشیه بر حاشیه دوانیآورده است:

«حمداً لمن خلق الانسان، علّمه البیان و شکراً لمن علّّمه بدایع المعانی و روایع البیان و صلوات علی نیر المبعوث باکمل الادیان المبعوث با فصح اللسان وآله مصابیح العرفان و مفاتیع الفرقان»

حاشیه ی بر حاشیه ی خطایی[49]

این کتاب یکی از تألیفات مشهور دانشمند و ادیب شیعی آخوند ملاعبدالله بهابادی است. در علم معانی و بیان به زبان عربی است. آن چه آخوند ملاعبدالله به رشته ی تحریر در آورده، حاشیه بر حاشیه نظام الدین عثمان خطایی بر مختصر و مطوّل تفتازانیاست. چون خطایی فقط تا باب تعریف مسند الیه به ضمیر از کتاب مختصر را حاشیه نگاشته است، ملاعبدالله نیز به همین بخش بسنده کرده و به دیگر باب های مختصر کاری نداشته است. حاشیه ملاعبدالله بر حاشیه خطایی 3000 بیت نوشته دارد[50] چنان که خود ملاعبدالله در پایان آن مرقوم داشته، این کتاب در 17 ذو الحجه 962 هجری قمری در مدرسه ی منصوریه ی شیراز پایان یافته است[51] نسخه ی خطی از حاشیه بر حاشیه خطایی به خط نستعلیق و در 76 برگ در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است که گفته می شود به خط خود آخوند ملاعبدالله است[52] در کتاب قاموس تراجم تصویری از یکی از صفحات همین نسخه، به عنوان نمونه خط آخوند ملاعبدالله آورده شده است.[53]

منبع:فرهیختگان تمدن شیعه