دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

توفیق، همراهی خدا در کار خیر

توفیق یکی از درخواست‌های مؤمنان است. از این روست که از زبان همگان توفیق برای خود و دیگری بسیار شنیده می‌شود.
No image
توفیق، همراهی خدا در کار خیر
نویسنده: علیرضا ربانی

توفیق یکی از درخواست‌های مؤمنان است. از این روست که از زبان همگان توفیق برای خود و دیگری بسیار شنیده می‌شود. هنگامی که به کار نیکی اقدام کنند و یا عمل خوبی را به سرانجام رسانند در پاسخ سپاس بر این نکته تاکید می‌شود که خداوند توفیق این کار خیر را به من داده است. اما توفیق چیست و چرا مومن سپاسگزارانه و یا ملتمسانه از خدا توفیق می‌جوید؟

توفیق در واژه شناسی به معنای ایجاد مطابقت و موافقت میان دو چیز در کار خیر و نیک آمده است. به این معنا که شخصی چیزی را موافق با دیگری انجام می‌دهد به گونه‌ای که تنافر و بیزاری از میان رخت برمی بندد و موافقت، همراهی و همدلی پدید می‌آید. توفیق را از این رو فضل و بخشش الهی دانسته‌اند که به عنوان امری است که توقع و انتظار آن نمی‌رفت و تنها به فضل و زیادتی خداوندی نصیب و بهره شخص شده است. بنابراین فضل و توفیق به گونه‌ای با هم ارتباط تنگاتنگی دارند و در آیات قرآنی می‌توان مواردی را که به فضل الهی کار خیری از سوی انسان انجام گرفته است، در حکم توفیق برشمرد.

آثار توفیق

برای توفیق آثاری در قرآن بیان شده که بیانگر آن است که این افراد از فضیلتی برخوردار شده‌اند که دیگر انسان‌ها از آن محرومند. به این معنا که افزون بر عنایت و رحمت عمومی، به عده‌ای که خداوند توفیق می‌دهد، از روی عنایت خاص و رحیمیت خاص، فضیلت و برکتی داده می‌شود که دیگران از آن بی نصیب هستند.

از جمله آثاری که قرآن برای اهل توفیق بر می‌شمرد، دوری و اجتناب از شیطان (نساء آیه 83) توبه و بازگشت به سوی خدا (ما توفیقی الابالله علیه توکلت و الیه انیب، هود آیه 88 و نیز بقره آیه 64)، زدودن گناهان (احقاف آیه 15 و 16) راهیابی به بهشت (بقره آیه 221) توکل (هود آیه 88)، شرح صدر (انعام آیه 125)، قبولی اعمال (احقاف آیه 15 و 16) رهایی از زیانکاری (بقره آیه 64)، مغفرت و آمرزش (بقره آیه 187)، هدایت خاص (اعراف آیه 43) و توفیق در اعمال صالح (احقاف آیه 15) است.

زمینه‌های توفیق

برای رسیدن به مقام توفیق انسان باید زمینه‌هائی را در خود پدید آورد و ظرفیت خود را افزایش دهد تا توفیق، رفیق راهش شود. از جمله زمینه‌هایی که می‌بایست فراهم گردد می‌توان به توبه (احقاف آیه 15) توکل (قصص آیه 22) جهاد (عنکبوت آیه 69) دعا (نمل آیه 19) عبادت (حمد آیه 5) قصد اصلاح (نساء آیه 35) هجرت (توبه آیه 117 و کهف آیه 16) اشاره کرد.

همچنان که تردید (توبه آیه 44 و 45) سنگدلی (یونس آیه 88) تنگی صدر (انعام آیه 125) کفر (مائده آیه 41 و توبه آیه 45) از موانع رسیدن به توفیق الهی است.

مقاله

نویسنده علیرضا ربانی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS