دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جهالت و نادانی

No image
جهالت و نادانی

جهل و نادانی منشأ بسیاری از گرفتاری‌های انسان است، که اگر درمان نشود روند زندگی مادی و معنوی انسان را دچار اختلال می‌کند و حتی انسان را در مسیر تباهی و ضلالت قرار می‌دهد. جهل و نادانی یکی از مؤلفه‌هایی است که مانع رشد و تکامل انسان می‌شود و به همین دلیل است که اسلام نسبت به جهل و نادانی هشدارهای زیادی داده است. از جمله قرآن در آیه ۱۹۹ سوره اعراف دستور می‌دهد كه از نادان دوری كنید. همچنین روایتی از امام رضا (ع) وجود دارد که می‌فرمایند: دوست هر شخصی برای رسیدن به كمال عقل اوست و دشمن او جهل وی می‌باشد. (تحت العقول، ص ۳۲۶) جهالت و نادانی اثرات مخربی در روند زندگی افراد می‌گذارد و حتی ممکن است فردی به خاطر ناآگاهی و به تصور اینکه کارش درست است مرتکب عملی شود، اما به واقع در مسیر نادرستی گام بردارد. از نظر قرآن زیانكارترین مردم آنها هستند كه كار خلافی انجام می‌دهند و می‌پندارند كه كارشان درست است. اسلام تقلید كوركورانه را طرد می‌كند و از انسانی كه دارای شعور، عقل و درایت است انتظار دارد كه عملی را از روی جهالت و نادانی انجام ندهد، بلكه ابتدا آگاهی پیدا كند، سپس مرتكب عملی شود. درباره اثرات جهل و نادانی زیاد گفته شده، اما جدی ترین هشدارها در این باره در آموزه‌های دینی آمده که بررسی آنها می‌تواند توجه دقیق اسلام به آگاهی و دانایی را نشان دهد. انسان‌های جاهل دارای خصلت‌هایی هستند که برای رشد و زندگی دینی مخرب هستند که برخی از مهم‌ترین آنها قابل ذکر است.

هدایت‌ناپذیری انسان جاهل

فساد اهل جهالت

قدرناشناسی جاهل

گرفتار گناه شدن

درباره اثرات اجتماعی جهل و نادانی هم می‌توان زیاد سخن گفت که برخی از آنها از بدترین آسیب‌های اجتماعی را در پی خواهد داشت. منشأ بسیاری از مشکلات اخلاقی مانند سرقت، قتل، جنایت و... جهل و نادانی است، چرا که برخی به دلیل جهل و نادانی فكر می‌كنند در كنار گناه و عصیان و تجاوز به حقوق دیگران می‌توانند به خوشبختی برسند در حالی كه این طور نیست. همچنین منشأ بسیاری از سوء رفتارهای خانوادگی نیز جهالت و نادانی است در حالی كه خداوند نسبت به خانواده نیز سفارش زیادی فرموده است. قرآن در سوره شوری می‌فرماید: بگو زیانكارترین مردم كسی است كه به خود و خانواده خود ضرر بزند. همچنین رسول خدا (ص) می‌فرمایند: بهترین مردان امت من كسانی هستند كه به زیر دستان خود ظلم نمی‌كنند و به آنان نیكی می‌نمایند و ستم بر آنان را روا نمی‌دارند. (مكارم الاخلاق ص ۲۱۷) اثرات جهل و نادانی نه تنها بر روند زندگی شخصی یک فرد تأثیر می‌گذارد، بلکه در روند زندگی اطرافیان و جامعه تأثیر می‌گذارد و هرچه بر آگاهی مردم افزوده شود پیشبرد امور راحت‌تر خواهد بود و کار فکری و فرهنگی مؤثرتر خواهد بود.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS