دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

جُنگ

No image
جُنگ

كلمات كليدي : جنگ، بياض، كشكول، گزيده، مجموعه¬ي ادبي، گلچين ادبي، ادبيات فارسي

نویسنده : اعظم بابایی

جنگ به ضّم جیم، در اصل کلمه‌ی چینی است و به معنای کشتی‌های بادبان‌دار است. این کلمه در زبان چینی امروزی Junga تلفظ می‌‌شود و همان‌طور که به زبان فارسی وارد شده، به زبان‌های اروپایی نیز رفته و از جمله در انگلیسی به صورت Junk و به معنی قایق و زورق استعمال شده است، در صورتی که در زبان فارسی، معنی اصلی خود را از دست داده و جایگزین معنای مجازی خود و معادل سفینه و از مترادفات آن شده است، یعنی دفتری که در آن پراکنده‌هایی از نظم و نثر گرد‌آورند.[1]

جُنگ در اصطلاح مجموعه‌ای از مطالب، به ویژه اشعاری است که با سلیقه و همت یک یا چند نفر گردآوری شده باشد.[2] علاوه‌بر جنگ بر چنین مجموعه‌هایی اسامی دیگری چون بیاض، کشکول، مرقع، خرقه، نیز گفته‌اند. البته بیاض دفتری را گویند که از طول باز شود.[3]

ادبای قدیم در کنار تصنیف‌های اصلی خود، تألیفاتی تفنّنی نیز داشتند، بدین معنا که در ضمن مطالعات خود در طول سالیان نکته‌های برجسته، نادر و شیرین را از میان کتاب‌ها یا از افواه الرجال یادداشت می‌کردند و سپس نظمی یا نظم گونه‌ای بدان‌ها می‌دادند و آن‌را به تناسب موضوع، یا به تداول و اصطلاح زمان بیاض، سفینه، جُنگ، کشکول، دستور، خرقه، منشآت، گلچین و زنبیل می‌نامیدند و اگر آراسته به تصویر و تذهیب نیز می‌بود، آن‌را مرقع می‌گفتند.[4] در بیاض‌ها اشعار را به صورت چلیپا و کج می‌نگاشته‌اند و نیز آن‌را جدول‌کشی می‌کرد‌ند؛ درحالی که در جُنگ‌ها مطالب و اشعار را به‌طور معمول می‌نوشتند و نیز در قدیم برخی از جُنگ‌ها اسم ویژه‌ای نیز داشتند مثل «ثمرة‌الحیات» که از جنگ‌های بسیار معروف عصر صفوی است.[5]

قدیمی‌ترین بیاض چاپ شده «بیاض تاج‌الدین احمد وزیر» نام دارد، این بیاض که در عصر حافظ و در سال 782 ه.ق جمع‌آوری شده است؛ حاوی هشتاد دست‌نبشته، از بزرگان و ادبا و دانشمندان آن زمان و اشعار و مطالب بسیار خواندنی آنان به خط خودشان است.[6]

اما کهن‌ترین جنگ یا مجموعه‌ی شعر و داستان که مرقع نیز بوده است، متعلق به قرن ششم است. مرقع «سلطان رکن‌الدین ابوطالب طغرل پسر ارسلان سلجوقی» (590-571 ه.ق) که در سال 580 ه.ق ابوالفضل احمد راوندی و جمال نقاش اصفهانی برای طغرل ساخته‌اند و در آن پیکره‌های سرایندگان مجلس و تصویر داستان آمده بوده است.[7] البته این اثر اکنون در دست نیست و استاد محمدتقی دانش‌پژوه به نقل از مقدمه‌ی راحةالصدور راوندی آورده است.

از دیگر آثار به جا مانده در این رابطه کتاب «انیس العشاق» از «شرف‌الدین رامی» (قرن هشتم) است.[8]

در دوره‌ی معاصر به ویژه پس از سال‌های 1320ش گرایش بیشتری به انتشار جُنگ‌های ادبی دیده شده است که غالبا علاوه‌بر شعر مطالبی چون داستان، نمایشنامه، نقد ادبی- اعم از ایرانی و خارجی- را هم دربر می‌گیرد. نام جُنگ در ادبیات معاصر برای نخستین‌ بار در جُنگی که گروهی از روشنفکران در سال 1335ش منتشر کردند، دیده شده است که "جُنگ هنر و ادب امروز" نام داشت و به نام سردبیر آن به «جُنگ حسین رازی» شهرت یافت. از جمله مهم‌ترین جُنگ‌های آن زمان، "جُنگ آرش"، "جُنگ طرفه" و "جُنگ اصفهان" نام دارد. از مهم‌ترین جُنگ‌ها و برگزیده‌های شعر در دوره‌ی معاصر نیز "دریای گوهر" از حمیدی شیرازی و «شعر نو از آغاز تا امروز» از محمد حقوقی است.[9]

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS