دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

حسادت

بدترین همراه و رفیق انسان، حسادت است.
حسادت
حسادت

حسادت

قال علی (ع) :« شرُّ ما صَحب المرءُ الحسدُ »(تصنیف غرر الحکم و دررالکلم)

حسد یک حالت نفسانی است که صاحب آن آرزو دارد دیگری چیزی را که او آن را کمال و نعمت می‌داند نداشته باشد. چه شخص حسود دارای آن کمال و نعمت باشد یا نه، و چه آرزوی آن را برای خودش داشته باشد و یا نه. حسادت غیر از غبطه است؛ چون در غبطه، بر خلاف حسد، انسان نعمت و کمالی را که در غیر خودش دیده است برای خودش آرزو می‌کند بدون اینکه آرزو کند دیگری آنرا نداشته باشد.[1] یکی از آفاتی که در روایات برای دوستی و رفاقت شمرده شده است حسادت است. حضرت علی(ع) می‌فرمایند:« حسادت بر دوست، از آفات دوستی است.»[2]

بنابراین در دوستی و رفاقت باید مراقب بود تا بر اثر حسادت های بی‌مورد، دوستان خود را از دست ندهیم. برای حسادت اسباب و عللی در کتابهای اخلاقی ذکر شده که انسان با شناخت آنها می‌تواند زمینه حسادت را در خود از بین ببرد.

1-عداوت و دشمنی؛

2- ترس: به این معنی که انسان بترسد محسود با نعمتی که به دست آورده است مانع منافع او شود؛

3- تعجب: اینکه تعجب کند از اینکه نعمت بزرگی را این شخص دارا است؛

4- حب ریاست: به این معنی که ریاست او تا وقتی است که دیگران از آن نعمت محروم باشند و لذا آرزو می‌کند دیگران آن نعمت را نداشته باشند؛

5- کبر: شخص حسود می خواهد بر دیگران تکبر کند و اگر آنها نیز آن نعمت را داشته باشند زمینه ای برای او باقی نمی ماند؛

6- عزت نفس: اینکه شخص دارای نعمت به خاطر نعمتی که دارد بر او تکبر می کند و او تحمل کبر و فخر فروشی او را ندارد و لذا زوال آن نعمت را آرزو می کند؛

7-خباثت درونی و بخل ذاتی نسبت به دیگران: به این معنی که نتواند دیگران را در نعمت ببیند.[3]

    پی نوشت:
  • [1] - امام خمینی، چهل حدیث،موسسه تنظیم ونشر آثار امام خمینی، چاپ بیست دوّم، 1379هش، ص105
  • [2] - نهج البلاغه، محمد دشتی ،نشر لقمان،چاپ سوم،1379هش، حکمت 218
  • [3] - شبّر، سید عبدالله ، اخلاق،ترجمه محمد رضا جباران،انتشارات هجرت، چاپ پنجم،1379هش، ص 256

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS