دستاوردهای سیاسی انقلاب

دستاوردهاي سياسي انقلاب

جواد حسین خانی

یکی از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی در حوزه مسائل سیاسی، تدوین الگویی جدید پیرامون دین و حکومت یعنی «نظام مردمسالاری دینی»است. براساس اصل اول قانون اساسی ایران، حکومت ایران «جمهوری اسلامی» است. مقام معظم رهبری در تعبیرات مکرر خود واژه «مردمسالاری دینی» را معادل «جمهوری اسلامی» دانسته اند. بنابراین وقتی می‌گوییم مردمسالاری دینی یعنی:

1- نقش مردم در مقبولیت نظام و کارآمدی آن: در نظام جمهوری اسلامی، هرچند مشروعیت حکومت از سوی خدای متعال است، اما نقش مردم در مقبولیت نظام مورد تاکید جدی است. پذیرش مردمی، نقش عظیمی درکارآمدی نظام دارد. مردم با پذیرش حکومت، به حکم الهی، قدرت و بسط ید و نفوذ کلمه می‌دهند تا قوانین و احکام الهی را به اجرا بگذارد و اهداف و مقاصد دینی را در جامعه پیاده کند.

2- نقش مردم در تعیین حاکمان و کارگزاران نظام: نقش مردم در تعیین حاکمان نظام، یکی دیگر از وجوه مهم «مردمسالار» بودن نظام جمهوری اسلامی است؛ زیرا هر چند در عصر غیبت، همانند عصر حضور، حاکم اسلامی و ولی امر، مشروعیت خود را ازجانب خدا دارد، اما طبیعی است که تشخیص و تعیین حاکم اسلامی در هر عصر و زمانی، به عهده خود مردم است.

3- نقش مردم درنظارت برحاکمان: یکی دیگر از وجوه «مردم سالاری» این است که مردم نه تنها حق نظارت بر تمام کارهای حاکمان اسلامی را دارند، بلکه این یک وظیفه شرعی و الهی آنان است. به تعبیر دیگر مردم در امر نظارت بر کار حاکمان جامعه، نباید بی تفاوت باشند و هرکس باید این مسئولیت را بر دوش خود احساس کند. بنابراین، حاکمان، حق ندارند و مجاز نیستند مردم را از نظارت بر کار خویش، ممنوع و محروم سازند.

4- نقش مردم در انتخاب کارشناسان و متخصصان: با این بیان که هر چند در حکومت اسلامی، محور همه برنامه‌ها و مقررات، احکام و مقررات اسلامی است و احکام نیز بر عهده فقیه جامع شرایط (ولی امر) است، اما همه اینها به معنای بی نیازی از کارشناسی کارشناسان و متخصصان در رشته‌های مختلف برای تشخیص موضوعات و سیاستگذاری‌ها و برنامه ریزی‌ها نیست. با عنایت به اینکه حاکم غیر معصوم، احاطه علمی بر همه موضوعات و سیاستگذاری‌ها ندارد و از مصالح و مفاسد همه امور اطلاع همه جانبه ندارد، به ناچار باید با صاحب نظران و کارشناسان علوم و فنون مختلف، مشاوره و رایزنی داشته باشد.

5- محوریت خدمت به مردم در نظام جمهوری اسلامی: در این نظام همه مسئولان خدمتگزار مردمند. در نظام اسلامی، حاکمان برای مردمند نه مردم برای حاکمان، چنان که امکانات و سرمایه‌های کشور برای مردم است نه برای حاکمان. همانگونه که محور قانونگذاری‌ها و سیاستگذاری ها، تامین مصالح و منافع مردم است نه منافع حاکمان. «در نظام اسلام، کشور متعلق به مردم و اصل، مردم است. در نظام مردمسالاری دینی، رسیدگی به امور مردم، تامین رفاه و آسایش و حل مشکلات آنان... یک اصل مهم است»

‌6- رسیدگی به محرومین، دغدغه اصلی نظام جمهوری اسلامی یک وجه دیگر مردمی بودن نظام جمهوری اسلامی این است که مسئولان نظام شرعاً موظفند در برنامه ریزیها رسیدگی به محرومین و بیچارگان و مستضعفین را دغدغه اصلی خود قرار دهند. از این گذشته باید زندگی خود را با وضعیت این گروه تنظیم کنند. مسئولان نظام اسلامی حق ندارند زندگی اشرافی را در پیش گیرند و یا در محافل و مجالس اشرافی شرکت کنند، بلکه مسئولان اصلی نظام خود باید از طبقه محروم و متوسط جامعه باشند.