دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

رازداری و خطاپوشی

آیا تا کنون برای شما پیش آمده است که بر عیب دوست، همکار، همکلاسی یا یکی از خویشاوندان خود آگاه شوید
رازداری و خطاپوشی
رازداری و خطاپوشی
نویسنده: علی مهدوی

قال رسول الله (ص): «للمسلم علی اخیه ثلاثون حقا لابراءه له منها الابالاداء او العفو... یقیل عثرته؛ رسول خدا(ص) فرمودند: مسلمان در برابر برادر مومنش سی حق دارد که از این حقوق رهایی نیابد، مگر به دو صورت: 1 - ادای حقوق 2 - گذشت برادر مومن از حقوق خود. (یکی از این حقوق عبارت است از:) گذشتن از خطای برادر مومن».‌

آیا تا کنون برای شما پیش آمده است که بر عیب دوست، همکار، همکلاسی یا یکی از خویشاوندان خود آگاه شوید یا از خطا و لغزشی که دیگری مرتکب شده است، اطلاع پیدا کنید؟ به یقین، برای هر کس چنین اتفاقی افتاده است. شما در چنین مواقعی چه می‌کنید؟ آیا سعی می‌کنید به هر کس که رسیدید، به عنوان یک خبر دست اول، عیب و خطای دوست و همکارتان را منتقل کنید یا اینکه نه، به قول معروف «شتر دیدی ندیدی» چشم را بر هم می‌گذارید و از پخش کردن آن موضوع پرهیز می‌کنید؟ هر کس به وجدان خود مراجعه کند، تصدیق می‌کند که کار دوم پسندیده تر است و بیشتر به سلامت اجتماع کمک می‌کند. به نظر شما اجتماعی که در آن، همه با روحیه اعتماد و اطمینان نسبت به یکدیگر برخورد می‌کنند و درصدد عیب جویی از دیگران برنمی آیند، برای زندگی مناسب تر و سالم تر است یا اجتماعی که در آن هر کس درصدد یافتن عیبی از دیگران یا نقطه ضعفی از اطرافیان خود است تا روی آن دست گذارد و همه جا پخش کند؟

مکتب حیات بخش اسلام و پیشوایان گرانقدر آن، پیوسته به عنوان یک اصل در روابط میان برادران مسلمان بر این نکته پافشاری کرده اند که نباید در برخورد با دیگران همواره دنبال نقاط ضعف و لغزشهای آنان و در پی عیبجویی و خرده گیری از ایشان بود، بلکه می‌بایست اساس برخورد را بر صحت و سلامت دیگران قرار داد و اگر خدای نخواسته در موردی ثابت شد که فلان شخص خطایی را مرتکب شده است، باید از پخش آن خودداری کرد. از همین رو پیامبر اکرم (ص) یکی از حقوق برادران مسلمان نسبت به یکدیگر را این می‌داند که عیب پوش یکدیگر باشند و پرده حجاب را از اعمال مخفی دیگران کنار نزنند. حضرت در این باره می‌فرماید: «من علم من اخیه سیئه فسترها ستر الله علیه یوم القیامه؛ هر کس از گناه برادر دینی اش آگاه شود، ولی آن را پوشیده دارد، خداوند نیز در روز قیامت، گناهان او را پوشیده می‌دارد»(کنزالعمال، ص 250). نیز می‌فرماید: «ای گروه کسانی که به زبان ایمان آورده‌اند، ولی ایمان در قلب آنها وارد نشده است، به دنبال خطاها و لغزشهای مومنان نباشید، زیرا هر کس لغزش و خطای مخفی مومن را دنبال کند(تا او را بی آبرو سازد)، خداوند نیز در مقابل، اعمال زشت و لغزشهای او را دنبال می‌کند و (در همین دنیا) او را رسوا می‌سازد، حتی اگر در گوشه ای از خانه خود خلافی مرتکب شده باشد»(بحارالانوار، ج75، ص 214). جمله «اگرچه در درون خانه اش باشد» به روشنی حکایت از آن دارد که این رسوایی در دنیاست، اگرچه برای چنین فردی، رسوایی قیامت هم رقم می‌خورد.‌پس اگر دوست داریم که خداوند ما را رسوا نسازد و پرده از اعمال زشتمان برندارد، باید سعی کنیم خود نسبت به دیگران این گونه باشیم و اگر خدای نخواسته از کسانی باشیم که از بی آبرویی و هتک حیثیت دیگران شادمان می‌شوند و همواره گوش به زنگ و منتظر هستند تا لغزشی از دیگران مشاهده کنند و به رخ آنها بکشند، باید منتظر باشیم که خداوند نیز سرانجام ما را رسوا و انگشت نمای مردم سازد. ‌نکته قابل توجه اینکه «عثرت» به معنای لغزیدن و زمین خوردن آمده است و درباره خطاهای بزرگ صدق می‌کند؛ ولی «زلّت» در مورد خطاهای کوچک و ناگهانی است. اگر بدون اختیار از کسی خطایی سر زد، آن را «زلّت» گویند. ولی «عثرت» به اشتباهی گفته می‌شود که شخص آگاهانه در پرتگاه شهوت و غضب سقوط می‌کند. این نوع خطای بزرگ را به شکل معمول نمی توان نادیده گرفت؛ ولی رسول خدا(ص) در کلام صدر بحث، گذشت «عثرت» را از جمله حقوق اهل ایمان بر یکدیگر می‌شمرد که این از عظمت حقوق ایشان حکایت دارد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS