دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سوءظن به خدا

پرسش: سوءظن به خدا چیست؟ در چه ابعادی تحقق پیدا میکند و چه آثار و تبعاتی را به همراه دارد؟
سوءظن به خدا
سوءظن به خدا

پرسش: سوءظن به خدا چیست؟ در چه ابعادی تحقق پیدا میکند و چه آثار و تبعاتی را به همراه دارد؟

پاسخ: یکی از مفاهیمی که از منفی بودن رابطه انسان با خدا حکایت میکند «سوءظن به خدا» است که در حوزه‌ها و ابعاد مختلفی تحقق پیدا میکند و آثار و تبعات خطرناکی را برای انسان به همراه دارد. برای تبیین این محورها در ابتدا مناسب است درباره دو کلمه «سوء» و «ظن» توضیحی داده شود.

مفهوم «سوء» و «ظن»

هر چیزی که انسان را غمناک میکند، اعم از امور دنیویه و اخرویه سوء گفته میشود. السوء کل ما یغم الانسان... فرق نمی‌کند که از احوال روحی، بدنی و یا غیر این دو باشد. مانند از دست دادن مال، مقام و یا دوست. (مفردات راغب، ص252)

ظن و گمان نام مرتبه ای از آگاهی است که از علامت‌ها و نشانه‌ها حاصل میشود و اگر این درجه از آگاهی تقویت شد، منتهی به علم میگردد. یعنی به صورت صددرصد درمی آید و هرگاه مرتبه آگاهی به صورت جدی تضعیف شد به توهم میرسد. (همان، ص 317)

سوءظن از منظر قرآن

«ظن» در قرآن در اکثر موارد مذموم شمرده شده است. آیه شریفه «و ما یتبع اکثرهم الاظنا» (یونس-36) نیز از همین واقعیت حکایت میکند. ظن در قرآن به سه معنا به کار رفته است:   

1- ظن به معنای گمان بین شک و یقین«ان الظن لایغنی من الحق شیئاً» گمان، حق را به بار نمی آورد. (یونس- 36)

2- ظن به معنای یقین «ماظننتم ان یخرجوا و ظنوا انهم ما نعمتهم حصونهم من الله» و گمان میکردند که دژهایشان بازدارنده آنان در برابر امر و عقوبت الهی است. (حشر-2) مفسران در تفسیر این آیه مینویسند: هیچ احتمالی نمی‌دادید که دست از وطن خود کشیده بیرون روند، چون شما از این قبیله قوت و شدت و نیرومندی سابقه داشتید، خود آنان هم هرگز چنین احتمال نمی‌دادند. آنها پیش خود فکر می‌کردند قلعه‌های محکمشان نمی‌گذارد خدا به آنان آسیب برساند و مادام که در آن قلعه‌ها متحصن هستند مسلمانان به آنان غلبه نمی یابند. (المیزان، ج19، ص349)

3- ظن به معنی توهم «و ذاالنون اذذهب مغاضبا فظن ان لن نقدر علیه احد» و «ذوالنون (صاحب ماهی) را یاد کن که خشمگنانه به راه خود رفت و گمان کرد هرگز بر او تنگ نمی گیریم. مفردات راغب در توضیح این آیه، ص 327 مینویسد: فقد قیل: الاولی ان یکون من الظن الذی هوالتوهم، ای ظن ان لن نضیق علیه. به تحقیق گفته شده که سزاوار است مراد از ظن در آیه توهم باشد، یعنی توهم کرد که هرگز بر او تنگ نمی‌گیریم.
ادامه دارد

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS