دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عمل به معلومات

آنچه می‌دانید عمل کنید، و در آنچه نمی‌دانید احتیاط کنید تا روشن شود.
عمل به معلومات
عمل به معلومات
نویسنده: آیت الله محمد تقی بهجت فومنی

آنچه می‌دانید عمل کنید، و در آنچه نمی‌دانید احتیاط کنید تا روشن شود. و اگر روشن نشد بدانید که بعض معلومات را زیر پا گذاشته‌اید، طلب موعظه از غیر عامل، محلّ اعتراض است، و قطعا مواعظی را شنیده‌اید و می‌دانید، عمل نکردید وگر نه روشن بودید.

همه می‌دانند که«رساله عملیه» را باید بنگرند و بخوانند و بفهمند، و تطبیق عمل بر آن نمایند، و حلال و حرام را با آن تشخیص بدهند؛ پس نمی‌توانند بگویند:«ما نمی‌دانیم چه بکنیم و چه نکنیم»

کسانی که به آنها عقیده دارید نظر به اعمال آنها نمایید، آنچه می‌کنند از روی اختیار بکنید، و آنچه نمی‌کنند از روی اختیار نکنید؛ و این از بهترین راههای وصول به مقاصد عالیه است«کُونُوا دُعاةً الی الله بِغَیرِ اَلسِنَتِکُم»[1] مواعظ علمیه بالاتر و موثرتر از مواعظ قولیه است.

از واضحات است که خواندن قرآن در هر روز، و ادعیه مناسبه اوقات و امکنه در تعقیبات و غیر آنها، و کثرت تردد در مساجد و مشاهد مشرفه، و زیارت علما و صلحا و همنشی با آنها، از مرضیات خدا و رسول(ص) خدا است و باید روز به روز مراقب زیادتی بصیرت و انس به عبادت و تلاوت و زیادت باشد.

و بر عکس، کثرت مجالست با اهل غفلت، مزید قساوت و تاریکی قلب و دوری  از عبادت و زیارات است؛ از این جهت است که احوال حسنه از عبادات و زیارات و تلاوتها، به سبب مجالست با ضعفا در ایمان، به سوء حال و نقصان مبدل می‌شوند، پس  مجالست با ضعیف‌الایمان – در غیر اضطرار و برای غیر هدایت آنها- سبب می‌شود که ملکات حسنه خود را از دست بدهد، بلکه اخلاق فاسده آنها را یاد بگیرد: «جالِسوا مَن یُذَکِّرُکُم الله رُؤیَتُهُ، و یَزیدُ فی عِلمِکُم مَنطِقُهُ و یُرَغِّبُکُم فی الاخِرَةِ عَمَلُهُ»[2]

از واضحات است که ترک معصیت در اعتقاد و عمل بی نیاز می‌کند از غیر آن؛ یعنی غیر محتاج است به آن، و او محتاج غیر نیست، بلکه مولد حسنات و دافع سیّات است( و مَا خَلَقتُ الجِنَّ وَ الاِنسَ اِلا لِیَعبُدُون)[3] عبودیت ترک معصیت در عقیده و عمل.

بعضی گمان می‌کنند که ما از ترک معصیت عبور کرده‌ایم !! غافلنند از اینکه معصیت، اختصاص به کبائر معروفه ندارد، بلکه اصرار بر صغائر هم کبیره است؛ مثلا نگاه تند به مطیع برای تخویف،ایذاء محرماست؛ تبسم به عاصی برای تشویق اعانت بر معصیت است.

محاسن اخلاق شرعیّه و مفاسد اخلاق شرعیّه در کتب و رسائل عملیّه متبیّن شده‌اند

دوری از علما و صلحا سبب می‌شود که سارقین دین، فرصت را غنیمت بشمارند و ایمان و اهلش را بخرند به ثمنهای بخس و غیر مبارک، همه اینها مجربّ و دیده شده است.

از خدا می‌خواهیم که عیدی ما را در اعیاد شریفه اسلام و ایمان، موافقیت به «عزم راسخ ثابت دائم بر ترک معصیت» قرار بدهد که مفتاح سعادت دنیویّه و اُخرویّه است، تا اینکه ملکه بشود ترک معصیت؛ و معصیت برای صاحب ملکه، به منزله زهر خوردن برای تشنه است یا میته خوردن برای گرسنه است.

منبع: نامه‌های عرفانی/ علی محمدی: دفتر نشر معارف 1386.ص 88، 89، 90.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS