دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

مجمع همه خيرات زندگی

اميرالمؤمنين علي(ع) فرمود: همه خيرها در سه چيز فراهم شده است: نگاه كردن؛ سکوت و سخن گفتن.
مجمع همه خيرات زندگی
مجمع همه خيرات زندگی

جرعه های معرفت - شرح حديث معصومين (ع) در كلام رهبر انقلاب

عَن الصادقِ جعفرِ بنِ محمدٍ عن اَبيهِ عَن آبائِهِ (عليهم السلام) اَنَّ اميرالمؤمنين (عليه السلام) قالْ: جُمِعَ الْخَيْرُ کُلُّهُ فِي ثَلَاثِ خِصَالٍ :النَّظَرِ وَ السُّكُوتِ وَ الْكَلَامِ، فَكُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ وَ كُلُّ سُكُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِكْرَهٌ فَهُوَ غَفْلَهٌ وَ كُلُّ كَلَامٍ لَيْسَ فِيهِ ذِكْرٌ فَهُوَ لَغْوٌ فَطُوبَي لِمَنْ كَانَ نَظَرُهُ عَبَراً وَ سُكُوتُهُ فِكْراً وَ كَلَامُهُ ذِكْراً وَ بَكَي عَلَي خَطِيئَتِهِ وَ اَمِنَ النَّاسُ شَرَّهُ.(1)

اميرالمؤمنين علي(ع) فرمود: همه خيرها در سه چيز فراهم شده است: نگاه كردن؛ سکوت و سخن گفتن. پس هر نگاهي كه عبرت انگيز نباشد، خطا است؛ و هر سکوتي كه بي تفكر باشد، غفلت است؛ و هر سخني كه خدا را به ياد نياورد، بيهوده است. خوشا به حال آن كه نگاهش عبرت و سکوتش فكر و سخنش ذكر باشد و بر گناه خود بگريد و مردم از شرّش در امان باشند.

اين سه چيز را اگر بتوان تأمين کرد، همه خيرات، مستقيم و غيرمستقيم در اينها وارد و داخل هستند.

النَّظَرِ وَ السُّکُوتِ وَ الْکَلَامِ، يکي نظر و نگريستن، دوم سکوت و سوم کلام.

فَکُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ، فرمود هر نگاه کردني که در آن عبرت گرفتن نباشد، اعتبار نباشد، اين سهو است؛ هيچ فايده اي ندارد.

وَ کُلُّ سُکُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِکْرَهٌ فَهُوَ غَفْلَهٌ، سکوت هم جزو کارهاي متعارف و رفتار انسان است؛ [مي فرمايد] هر سکوتي که در آن فکري نيست اين غفلت است.

وَ کُلُّ کَلَامٍ لَيْسَ فِيهِ ذِکْرٌ فهُوَ لَغْوٌ، مي فرمايد هر کلامي که در آن ذکر نيست، ياد نيست، توجه نيست - حالا يا به طور مطلق يا توجه الی الله - اين کلام لغو است.

فَطُوبَي لِمَنْ کَانَ نَظَرُهُ عِبَراً وَ سُکُوتُهُ فِکْراً وَ کَلَامُهُ ذِکْراً [پس خوشا به حال کسي که نگاهش مايه عبرت است و سکوتش مايه انديشه و سخن گفتنش يادآوري و ذکر است]، آن وقت انساني که اين سه خصوصيت را دارد؛ وَ بَکَي عَلَي خَطِيئَتِهِ، بر گناهان و خطاهاي خود بگريد؛ يعني اين [گريه کردن] نتيجه همين توجهات است.

هنگامي که ما ساکتيم فکر مي کنيم، وقتي حرف مي زنيم تذکر در آن است، وقتي نگاه مي کنيم با سنجش [همراه است]، آن وقت يکي از چيزهايي که مورد نگاه ما است، خود ما و رفتارهاي خودمان است، خطاهاي خودمان را پيدا مي کنيم. مشکل ماها اين است که اشتباهات و خطاهاي خودمان را نمي فهميم و نمي بينيم. وقتي فهميديم آن وقت عظمت کار را مشاهده مي کنيم و اگر اهل دل باشيم بر خطاهاي خودمان گريه مي کنيم.

وَ اَمِنَ النَّاسُ شَرَّه، [و مردم از شرّ او در امان باشند].

۱) الامالي شيخ صدوق، ص ۸۰.

شرح حديث در ابتدای درس خارج، 26/2/94.

*پايگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب

روزنامه كيهان، شماره 21730 به تاريخ 2/7/96، صفحه 6 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS