دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

محاسبه نفس

حاجیه خانم سیده نصرت بیگم امین معروف به بانوی مجتهده اصفهانی نصرت امین در سال 1265 هجرى شمسى در شهر اصفهان دیده به جهان گشود. از چهار سالگى به مکتب‌خانه رفت تا به فراگیرى قرآن و زبان فارسى بپردازد. او در 15 سالگى ازدواج کرد و هم‌چنان تحصیلات خود را در علوم دینى، فقه و اصولو زبان عربى و حکمت و فلسفه ادامه داد.
محاسبه نفس
محاسبه نفس

محاسبۀ نفس

حاجیه خانم سیده نصرت بیگم امین معروف به بانوی مجتهده اصفهانی نصرت امین در سال 1265 هجرى شمسى در شهر اصفهان دیده به جهان گشود. از چهار سالگى به مکتب‌خانه رفت تا به فراگیرى قرآن و زبان فارسى بپردازد. او در 15 سالگى ازدواج کرد و هم‌چنان تحصیلات خود را در علوم دینى، فقه و اصولو زبان عربى و حکمت و فلسفه ادامه داد.

مهمترین استاد او در فقه و اصول و حکمت ، آیت الله نجف آبادى بود. بانو امین از زمان کودکى که اهل ذوق و تفکر و تدبر در موجودات و آثار حق تعالى و از عشاق پروردگار کریم بود، در حین تحصیل حکمت به کشف و شهود نیز نائل مى گردید و در این رابطه بهترین سند و گواه آثار تفسیرى ایشان کتاب اربعین الهاشمیه و نیز نفحات الرحمانیه است.

در سن 40 سالگی به دنبال انتشار کتاب اربعین هاشمیه و تأیید مرتبت و تسلط علمی ایشان از سوى علما و مراجع؛ آیت الله حائرى یزدى، آیت الله محمد کاظم یزدى و آیت الله آقا میرزا اصطهباناتى شیرازى و پس از شرکت در آزمون علما و مراجع تقلید وقت که شامل سؤالهای بسیارى بود از طرف آن آیات عظام، درجه اجتهاد و روایت و قدرت استنباط احکام شرع را دریافت کرد و اولین بانوى مجتهده در جهان اسلام گردید.

بانو امین دانشمندى باذوق، متواضع، عارف، خوش برخورد، پرهیزگار، ساکت و کم حرف، و بدون گرایش به تجمل و تکلف و از دوستان صدیق اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام بود.

پیشتازى در علوم عرفانى، از وى شخصیتى ساخت که فیلسوف عالیقدر معاصر آیت الله محمد تقى جعفرى رحمت ا... علیه در مورد ایشان مى‌گوید:

«با توجه با آثار قلمى که از خانم امین در دسترس ما قرار گرفته است به طور قطع مى‌توان ایشان را یکى از علماى برجسته عالم تشیع معرفى نمود و روش علمى ایشان هم کاملاً قابل مقایسه با سایر دانشمندان بوده بلکه با توجه به مقامات عالیه روحى که ایشان موفق شده اند باید ایشان را نخبه اى از دانشمندان به شمار آورد.»

همچنین شخصیت هایى چون آیت الله العظمى مرعشى نجفى رحمت ا... علیه و مرحوم علامه طباطبایى رحمت ا... علیه، با توجه به مقام علمى و عرفانى خانم امین، محضر درس او را مایه فیض و افاده مى‌دانستند.

گفته اند دو فرزند کوچک ایشان به فاصله چند روز فوت کردند. بدین مناسبت استادشان آیت الله نجف آبادى سه روز درس را تعطیل مى‌کنند و به خانه شان نمى‌روند؛ روز چهارم بانو امین به دنبال استاد مى‌فرستند و وقتى ایشان مى‌آیند، علت تعطیلى درس را جویا مى شوند.آیت الله نجف آبادى مى‌گویند که من شرمم مى‌شود که بچه تان تازه از دنیا رفته براى درس بیایم و خانم امین پاسخ مى‌دهند:

من پیش خدا شرمم مى‌شود که سه روز است چیزى نخوانده‌ام. خدا یک چیزى به من داد خودش هم گرفت .

    برخی از آثار مکتوب این بانوى گرانقدر عبارتند از:
  • 1- تفسیر مخزن العرفان در پانزده جلد که تفسیر کل قرآن مجید است.
  • 2- روش خوشبختی و توصیه به خواهران ایمانی
  • 3- سیر و سلوک در روش اولیائ و طریق سیر سعداء و ....

بانو امین اصفهانی علاوه بر این که آثار مکتوبی از خود به یادگار گذاشت و شاگردان متعددی نیز تربیت کرد، به تأسیس مکاتب و مدارس علمی نیز همت گماشت.

سرانجام این بانوى مکرمه در سن 97 سالگى در آخر شعبان 1403 ه.‍ق مطابق با 23 خرداد 1363 ش به لقاء الله پیوست و در تخت فولاد به خاک سپرده شد.

متن نامه:

... و هر صبح و شام نفس خویش را تحت محاسبه قرار دهید، و در هر عمل که از آن صادر می‌شود مراقبت داشته باشید که مبادا لحظه‌ای از طاعت خداوند تخطّی نمایید.

و جان و مال و تمام نیروی خود را در راه رضای خدای تعالی مصروف دارید. و خود وصیّ خویش بوده آن‌چه را میل دارید در مالتان انجام شود، خود انجام دهید. چنان‌که حضرت امیرمؤمنان علی (ع) فرمودند:

«خود و وصیّ خود باش و با ثروتت آن کن که میل داری بعد از تو انجام دهند.»
    منابع:
  • 1- نحوی، سیدمحمد؛ گنجینه وصایا، تهران: انتشارات اسلامی، چاپ اول، ص295.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS