دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

نيت، سرچشمه ارزش‌ها

No image
نيت، سرچشمه ارزش‌ها

 در همه عبادت‌ها، نيت را مي‌توان روح و قلب عبادت دانست، چرا كه هر عبادتي بايد با نيت و قصد قربة الي‌الله انجام شود؛ از اين بالاتر، نيت به قدري مهم است و نقش اساسي در تغيير و تحول دارد كه حتي اگر امور غير عبادي را با نيت صحيح الهي انجام دهيم، همان امور، عبادت خواهد شد، از اين رو پيامبر اكرم (ص) در نصايح خود به ابوذر فرمود: «اي ابوذر! بايد براي هر چيزي حتي خوابيدن و خوردن داراي نيت باشي.» نيت خوب و براي خدا، به عمل ارزش مي‌دهد، و هر قدر كه نيت خالص‌تر و جامع‌تر باشد، ارزش عمل بيشتر خواهد شد، و به عكس نيت ناصحيح و آلوده، يا ريا آلود، عمل را - گرچه ظاهري نيك داشته باشد - تباه و فاقد ارزش مي‌كند، بر همين اساس رسول اكرم (ص) فرمود: «همانا كردارها بستگي به نيت‌ها دارند.» بطور كلي همه عبادت‌ها بدون نيت باطل‌اند، و هرگاه نيت عبادت، آميخته با ريا باشد آن عبادت، باطل خواهد بود. نيت در نماز ركن اول آن است كه گرچه از روي فراموشي ترك شود، نماز باطل است. كوتاه سخن آن كه «صدق نيت» روح و قلب عبادت است، و با رفتن اين نيت، آن عبادت پيكري بي‌روح و بي‌خاصيت خواهدشد. براي اينكه به اهميت نيت از ديدگاه اسلام پي ببريم به نقل دو روايت اكتفا مي‌كنيم: 1- رسول اكرم (ص) فرمود: «يحشرالناس علي نياتهم؛ انسان‌ها در قيامت بر اساس نيت‌هاي خود محشور مي‌شوند. » 2 - امام صادق (ع) فرمود: «دوزخيان از اين رو جاودانه در دوزخند، كه نيت داشتند اگر در دنيا جاودان بمانند هميشه نافرماني خداكنند، و بهشتيان از اين رو در بهشت جاودان باشند كه نيت داشتند اگر در دنيا باقي بمانند هميشه اطاعت خدا كنند، پس اين دسته و آن دسته به خاطر نيت خود، جاوداني شدند.» به اين ترتيب نيت عامل سرنوشت‌سازدر زندگي انسان است، از اين رو سالم‌سازي نيت، اهميت بسيار دارد، زيرا همان‌گونه كه زمين شوره زار با زمين آماده و حاصل خيز يكسان نيست، همچنين آن كس كه داراي نيت پاك است با آن كس كه نيت آلوده دارد، هرگز يكسان نيستند. بنابراين بايد سعي و تلاش نمود تا پس از شناخت عوامل پاك‌سازي و بهسازي نيت، و عوامل آلاينده و ناپاك‌كننده آن، كارهايي را انجام داد كه موجب پاك‌سازي نيت مي‌شوند، و از اموري كه نيت را آلوده مي‌سازند به‌شدت پرهيز كرد. چرا كه به فرموده اميرمومنان علي (ع) « نيت پايه عمل است، و اعمال، ميوه‌هاي نيت‌ها هستند. » عوامل سالم‌سازي نيت، امور مختلف است، مانند عبادت‌ها، مناجات با خدا، خوردن غذاي پاك، وراثت، محيط، همنشين، تعليم و تربيت و... در راس اين امور، عبادت‌ها، نقش بسزايي در سالم‌سازي نيت دارند، چرا كه شرط نخستين و اساسي عبادت، اخلاص است، اگر در عبادت، اخلاص نباشد، باطل و بي‌محتوا و بي‌روح است، از اين رو در همه عبادت‌ها شرط است كه با نيت خالص و پاك، و دور از هر گونه ريا و شائبه ريا و خودنمايي، انجام شوند. در ميان عبادت‌ها، هيچ كدام مانند روزه، آميخته با نيت نيست، نيت در روزه، همانند رشته تسبيح است.

مقاله

جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

چگونه در مهمانی‌ها رفتار کنیم؟

رعایت آداب مهمانی می‌تواند روابط برادرانه میان مۆمنان را مستحکم‌تر ساخته و در رشد تعالی اجتماع تأثیر بسزایی داشته باشد.
No image

نقش ابراز علاقه و معاشرت درست در اسلام

نسان علاقه دارد كه مورد علاقه و محبت دیگران باشد. اگر آن‏ دوستداران، محبت‏خود را آشكار كنند، محبوب هم به محبان‏ علاقه‏ مند مى‏ شود و این محبت دو جانبه، زندگیها را از صفا و صمیمیت‏ بیشترى برخوردار مى‏سازد. ما اگر بدانیم كه خدا دوستمان دارد، ما هم‏خدا را بیشتر دوست‏خواهیم داشت. اگر بدانیم و بفهمیم كه رسول‏ خدا(ص) و اهل بیت(ع) به ما شیعیان عنایت و محبت دارند و این ‏علاقه را بارها نشان داده و اظهار كرده‏اند، محبت عترت در دل ما بیشترخواهد شد.
No image

اخلاق معاشرت اجتماعی، نمونه ای از سبک زندگی اسلامی

نمونه های بسیاری از سیره ی ائمه ی معصوم علیهم السلام درباره ی تشویق و تحریض مؤمنان به دوستی و برادری با هم، ایجاد پیوند برادری و دوستی بین آنها، اصلاح اختلافات و رفع کدورت ها گزارش شده است.
No image

اخلاق معاشرت و ارتباط با خویشاوندان در اسلام

سنّتِ «صله رحم»، از نیکوترین برنامه های دینی در حیطه معاشرت است. گرچه شکل نوین زندگی و مشغله های زندگیهای امروزی، گاهی فرصت این برنامه را از انسانها گرفته است، ولی حفظ ارزشهای دینی و سنّتهای سودمند و ریشه دار دینی، از عوامل تحکیم رابطه ها در خانواده ها است. بویژه در مناسبتهای ملّی، در اعیاد و وفیات و آغاز سال جدید، فرصت طبیعی و مناسبی برای عمل به این «سنّت دینی» است.
No image

تحلیل یافته‌های الگوی دینی رفتارها در خانواده و نقش رسانه ملی

آنچه از امور فطری در بحث تربیت مورد نظر است و مبنای تربیت مطرح می‌شود، امور فطری در زمینه خواست‌ها و گرایش‌هاست. البته باید توجه داشت آن دسته از خواست‌های فطری مبنای تربیت قرار می‌گیرد که ویژه انسان است و امتیاز او بر حیوان به شمار می‌آید، نه آن بخش از خواست‌ها و گرایش‌ها که میان هر دو مشترک است؛ زیرا در این بخش، انسان مانند حیوان برای شکوفاسازی نیازی به تربیت ندارد.
Powered by TayaCMS