محدوديت در تصرفات شياطين و جنيان

يکی از پرسش هايی که بارها مطرح می شود، ميزان دانش و نيز تصرفات جنيان و از جمله شياطين است. برخی گمان می کنند که آنان همانند خداوند، علم غيب می دانند در حالی که علم آنان محدود به تعليم الهی است؛ وقتی علم فرشتگان محدود به تعليم الهی است (بقره، آيه 32) علم جنيان و آدميان نيز اين گونه است؛ البته شياطين به خاطر شيطنت خودشان دست به سرقت از آسمان می زنند و اخبار روز و نيم روز يا هفتگی را به دست می‌آورند؛ اما دسترسی آنان در شب قدر چون بسيار محدود است نمی توانند از مقدرات ساليانه که در آن شب رقم می خورد آگاه شوند. اين محدوديت ها پس از اسلام برای آنان بسيار شدت يافته و سرقت نيز کاهش. (جن، آيات 6 تا 9؛ صافات، آيه 9 تا 10)

اما درباره تصرفات بايد گفت که تصرفات شياطين و جنيان بسيار محدودتر از علم آنهاست. بر اساس آموزه های وحيانی هرگز اين امور به معنای تفويض امور به انسان و جنيان نيست؛ زيرا تفويض به معنای اختيار مطلق و خروج از قاعده ربوبيت الهی خواهد بود، در حالی که هيچ کس در هيچ حال از ربوبيت الهی خارج نمی شود؛ پس اگر کاری می کنند طبق مشيت الهی بوده و تصرفات آنان محدود به همان مشيت کلان الهی است که در قالب «باذن الله» انجام می شود.

خداوند درباره تصرفات شياطين جنی در زندگی بشر می فرمايد: جز اين نيست که نجوا از القائات شيطان است تا كسانی را كه ايمان آورده‌اند، دلتنگ کند؛ ولی جز به اذن خدا هيچ آسيبی به آنها نمی ‌رساند و مؤمنان بايد بر خدا اعتماد و توکل كنند. ( مجادله، آيه ۱۰) خداوند درباره تصرفات اهل سحر و جادو از انس و جن در زندگی بشر نيز می فرمايد: وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ اَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ؛ و آنان به کسی جز به اذن الهی زيان نمی رسانند.(بقره، آيه 102)

بنابراين، بر اساس توحيد فعل، هيچ چيز بيرون از مشيت و حاکميت الهی انجام نمی گيرد و اين گونه نيست که در مواردی که آنان می دانند و سرقت يا تصرف می کنند بدون مشيت و اذن الهی باشد؛ بلکه حتماً حکمتی در اين سرقت و تصرف است که با اذن الهی صورت می‌گيرد و تنها خدا می داند و بر اساس مشيت الهی بايد اين امور اتفاق بيفتد.

روزنامه كيهان، شماره 21548 به تاريخ 10/11/95، صفحه 8 (معارف)