دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تقواپیشگان این گونه اند

شبانگاهان، خوفناک است و صبحگاهان، فرحناک! خوفناک از خطر فرو افتادن در ورطه غفلت، و فرحناک از امید به احسان و رحمت خداوند.
تقواپیشگان این گونه اند
تقواپیشگان این گونه اند

39. و شب را با یاد خدا به صبح می‌آورد.

40. شبانگاهان، خوفناک است و صبحگاهان، فرحناک! خوفناک از خطر فرو افتادن در ورطه غفلت، و فرحناک از امید به احسان و رحمت خداوند.

41. اگر نفسش برای ناخشنودیهای خود بر او سخت گیرد (و بخواهد وی را به چراگاه شهوات کشاند، وی بر او سخت می‌گیرد و) خواهشهایش را برنمی‌آورد.

42. روشنای چشمش در جاودانه‌ها و فناناپذیرهاست، و بی‌رغبتی و زهدش در ناپایدارها و زوال‌پذیرهاست.

43. متانت و بردباری را با دانش در می‌آمیزد.

44. و گفتار را با کردار همراه می‌سازد.

45. آرزوهایش کوتاه و اندک است.

46. لغزش و فرو افتادنش در ناشایستها، کم وناچیز است.

47. قلبش خاشع است.

48. و جانش قانع است.

49. خوراکش اندک است.

50. و زندگی و امور دنیایی‌اش ساده و بی‌تکلف است.

51. دینش محفوظ است.

52. شهوتش مرده (و کنترل شده) است.

53. خشمش فرو خورده است.

54. مردمان به خیر او امیدوارند و از شرش در امان.

55. اگر در میان غافلان باشد،‌ از ذاکران و هشیاران محسوب می‌شود و اگر در جمع ذاکران باشد، جزو غافلان به شمار نمی‌آید.

56. کسی را که (از روی غفلت و نادانی، و نه از سر استکبار و ستمگری) به او ستمی کرده باشد، می‌بخشد.

57. و به کسی که وی را محروم ساخته باشد، عطا و بخشش می‌کند.

58. و با آن کس که از او بریده باشد، می‌پیوندد.

59. دشنام و ناسزاگویی از او به دور است.

60. گفتارش نرم و آرام است.

61. زشتکاری از وی دیده نمی‌شود.

62. نیکوکرداری و خوشرفتاری‌اش همواره پدیدار است.

63. خیرش روآورنده است و شرش روی گرداننده.

64. در لغزشگاهها (و هنگامه حوادث پراضطراب،) با وقار و پرصلابت است.

65. و در ناگواریها و مصائب، شکیبا و پابرجاست.

66. بر آن کس که خشم گیرد، ستم نمی‌ورزد.

67. و نیز برای آن کس که دوستش می‌دارد،‌ به گناه نمی‌افتد (برای خوشایند کسی و نفع رساندن به دیگری، خویشتن را به عصیان و تباهی نمی‌افکند.)

68. پیش از آنکه بر او شاهد آورند (و یا به اعترافش وادارند)، خود، به "حق" اعتراف می‌کند.

69. آنچه را که عهده‌دار نگهداری‌اش شده (و مسئولیت حفاظت و سلامت آن را پذیرفته است) تباه نمی‌سازد.

70. آنچه را به یادش آورند (و نیز پندها و عبرتهایی را که به دل و ذهنش سپارند) به فراموشی نمی‌سپارد.

71. به کسی لقب زشت نمی‌دهد (و نام و نشان نازیبا بر کسی نمی‌نهد).

72. به همسایه، زیان نمی‌رساند.

73. دیگران را هنگامه ابتلاشان به بلاها و ناگواریها، ملامت نمی‌کند (و بر مصائبشان، نیشخند نمی‌زند).

74. در قلمرو باطل و بیهودگی وارد نمی‌شود و از مدار حق، خارج نمی‌‌گردد.

75. سکوتش (متفکرانه است و) او را اندوهناک نمی‌نمایاند.

76. و خنده‌اش (تبسم‌گونه است و) به قهقهه، بلند نمی‌شود.

77. اگر بر او ستم رود، شکیبایی می‌ورزد تا خداوند انتقامش را بستاند.

78. جانش از او در سختی است و اما مردمان از وی در آسایش‌اند.

79. خویشتن را برای آخرتش به زحمت می‌افکند و اما مردم را از خود راحت می‌دارد.

80. از هرکس که دوری گزیند و از وی روی برتابد، از سرپارسایی و برای پاک ماندن از آلودگیهاست.

81. و به هرکس نزدیک شود و به او روی آورد، از سرنرمخویی و رحمت و شفقت است.

82. دوری گزیدنش متکبرانه و خودپسندانه نیست.

83. و نزدیکی و دوستی ورزندنش نیز مکارانه و حیله‌گرانه نیست.

* سخن امام(ع) در بیان اوصاف تقواپیشگان و پارسایان، همچنان ادامه داشت و "همام" چنان به هیجان آمده بود که ناگاه نعره‌ای کشید و بر زمین افتاد و جان پارسایش پر کشید و به خدای پارسایان پیوست!

آنگاه امیر پارسایان(ع) فرمود:

والله! من از چنین فرجامی برای او بیمناک بودم (و از این رو، از خواهش وی سربرمی‌تافتم).

سپس فرمود:

شگفتا که موعظه‌های بلیغ، با جان شایستگان آن، چه‌ها می‌کنند!(وه! ‌که این جانهای مستعد، چه شایسته پندگیری و موعظه‌پذیری‌اند!)

آنگاه کسی از حاضران،‌ از سر عناد و بدسیرتی، به حضرت گفت:

یا امیرالمومنین! چرا آگاهی به این حقایق و اسرار، که همام را چنین از پای درآورد، در خودتان چنین تاثیری ندارد و با خود شما چنین نمی‌کند؟

امام(ع) فرمود:

وای بر تو ! اجل هر کس، زمانی معین دارد که از آن تجاوز نمی‌کند و سببی برای پایان حیات اینجهانی اوست که از آن نمی‌گذرد. آرام باش و دیگر چنین (معاندانه) سخن مگوی، زیرا این شیطان بود که بر زبانت چنین دمید.

*جانشان از آنان در سختی و رنجند، ولی مردمان از آنان در آسایش هستند. خویشتن را برای آخرت به زحمت می‌اندازند، امام مردم را از خود راحت می‌دارند.

* دوری گزیدن آنان متکبرانه و خودپسندانه نیست، و نزدیکی و دوستی ورزیدن آنها نیز مکارانه و حیله‌گرانه نیست.

* متانت و بردباری را با دانش درمی‌آمیزند، گفتار را با کردار همراه می‌کنند، و قلبشان خاشع و جانشان را قانع می‌سازند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

 فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

فرازی از خطبه های نهج البلاغه در باب توحید

هر چه به ذات شناخته باشد ساخته است و هرچه به خود بر پا نباشد ديگرى اش پرداخته. سازنده است نه با به كار بردن افزار. هر چيز را به اندازه پديد آرد، نه با انديشيدن در كيفيت و مقدار. بى نياز است بى آنكه از چيزى سود برد. با زمان ها همراه نيست و دست افزارها او را يارى ندهد.
 خداشناسی در نهج البلاغه

خداشناسی در نهج البلاغه

پیشوایان دینی، همواره ما را از اندیشیدن در ذات خداوند بزرگ منع کرده اند؛ چرا که عظمت بی پایان حضرت حق، فراتر از آن است که عقل محدود و نارسای بشری به درک و شناخت او دست یابد. در بخشی از کلام امام علی علیه السلام آمده است: «اگر وهم و خیال انسان ها، بخواهد برای درک اندازه قدرت خدا تلاش کند و افکار بلند و دور از وسوسه های دانشمندان، بخواهد ژرفای غیب ملکوتش را در نوردد و قلب های سراسر عشق عاشقان، برای درک کیفیّت صفات او کوشش نماید .
 توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

توحید و خداگرایی‏ در نهج البلاغه

البته این‏گونه نیست که خداوند با وجود امکان اشراف انسان بر صفاتش او را بازداشته، بلکه روشن است که شناخت جامع موجود نامحدود از سوى یک موجودِ محدود محال است. قدرت او بر اشراف‏بخشیدن به‏انسان در شناخت خود، به این امرِ محال تعلق نمى‏گیرد؛ زیرا غیرخدا همه‏چیز محدودیت دارد و نامحدودکردن محدود ذاتاً محال است.
 توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

توحید در نگاه امام علی (علیه السلام)

بعضی متفکران بر این باورند که در قرآن بر اثبات وجود آفریدگار آیـاتـی ذکـر شده است که روشن ترین آن ها را آیه ذیل است: (افی الـلـه شک فاطر السموات والارض5؛ مگر درباره خدای متعال که خالق آسمان ها و زمین است، شکی هست؟
 توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغهʁ)

توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه(1)

با توجه به این نکته، باید ببینیم که قرآن کریم برای عقائد و معارف مطرح شده از جانب خودش چه دلائلی را مطرح کرده است ؟ و با وجود این شیوه که قرآن از همه گروه ها برهان ودلیل می طلبد، آیا ممکن است که خودش برای مطالب خود دلیل نیاورد؟ و آیا جا دارد که ما برای معارف اسلام، از جای دیگر طلب دلیل کنیم ؟
Powered by TayaCMS